Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Garri Kasparov werd in 1985 als 22-jarige de jongste wereldkampioen schaken ooit en stond daarna bijna twintig jaar bovenaan de wereldranglijst. Deze quiz volgt zijn weg van jeugdkampioen tot wereldtop: de slopende matches tegen Anatoli Karpov, de breuk met de FIDE, de tweekampen tegen de supercomputer Deep Blue en zijn toernooizeges. Ook zijn afscheid in 2005 en zijn politieke strijd tegen Vladimir Poetin komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Van welk bedrijf was de supercomputer Deep Blue, waartegen Garri Kasparov speelde?
IBM
Het bedrijf benaderde schaken wiskundig en dacht dat brute rekenkracht een menselijke schaker kon verslaan.
Q 02In welke stad werd schaker Garri Kasparov op 13 april 1963 geboren?
Bakoe
Zijn geboortestad lag toen in de Azerbeidzjaanse SSR van de Sovjet-Unie; Kasparov zelf is van Armeens-Joodse afkomst.
Q 03Welke schaker verbrak het ratingrecord van Garri Kasparov en kwam in mei 2014 op 2882?
Magnus Carlsen
Sommigen beweren desondanks dat Kasparov de beste schaker aller tijden is.
Q 04Naar welk land vluchtte Poetin-criticus Garri Kasparov in 2013?
Verenigde Staten
Sindsdien reist hij de wereld rond en roept hij het Westen op een vuist te maken tegen Poetin.
Q 05Wie verloor van Karpov de match om de FIDE-titel die Garri Kasparov in 1993 was ontnomen?
Jan Timman
Door die scheuring in de schaakwereld waren er voortaan twee wereldkampioenen schaken naast elkaar.
Q 06Hoe oud was Garri Kasparov toen hij op 9 november 1985 wereldkampioen schaken werd?
22
Niemand was eerder zo jong wereldkampioen schaken; de titel veroverde hij op Anatoli Karpov.
Q 07Aan wie verloor Garri Kasparov in 2000 zijn wereldtitel?
Vladimir Kramnik
De match eindigde in 6½-8½; toch bleef Kasparov tot het einde van zijn loopbaan de nummer 1 van de wereldranglijst.
Q 08In welk toernooi debuteerde Garri Kasparov in 1999, meteen met een overwinning?
Hoogovenstoernooi
Die winst was het begin van een nieuwe reeks opeenvolgende toernooizeges, onder meer in Sarajevo en Astana.
Q 09Welke nationaliteit nam Garri Kasparov in maart 2014 aan door naturalisatie?
Kroatische
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 was hij automatisch Russisch staatsburger geworden.
Q 10Onder welke achternaam boekte Garri Kasparov zijn eerste successen als jeugdspeler?
Weinstein
Enkele jaren na de dood van zijn vader koos hij voor de gerussificeerde vorm van de naam van zijn moeder, Kasparjan.
Q 11Wie won in 1993 de kandidatencyclus en mocht daarmee Garri Kasparov uitdagen?
Nigel Short
Na onenigheid met de FIDE over de voorwaarden speelden de twee hun tweekamp buiten de bond om; Kasparov won met 12½-7½.
Q 12Met winst in welk toernooi sloot Garri Kasparov in 2005 zijn schaakloopbaan af?
Linares
Een jaar eerder had hij nog het kampioenschap van Rusland gewonnen.
Q 13Van welke mensenrechtenorganisatie werd Garri Kasparov bestuursvoorzitter?
Human Rights Foundation
Kasparov zette zich al sinds 2004 in voor mensenrechten, nog voordat hij als schaker afscheid nam.
Q 21In welk jaar werd Garri Kasparov wereldkampioen bij de jeugd?
1980
Een jaar later was hij ook de jongste kampioen van de Sovjet-Unie.
Q 22In welke stad won Garri Kasparov in 1982 met overmacht het Interzonetoernooi?
Moskou
Met die zege begon zijn opmars naar het wereldkampioenschap, die via de kandidatenmatches van 1983 en 1984 verliep.
Q 23In welke stad speelde Garri Kasparov in 1979 zijn eerste internationale toernooi?
Banja Luka
De tiener liet er 14 grootmeesters achter zich; een jaar eerder had hij gedebuteerd in het kampioenschap van de Sovjet-Unie.
Hoeveel toernooien op rij won Garri Kasparov nadat hij wereldkampioen was geworden?
Q 14Met welke uitslag won Deep Blue in mei 1997 de match over zes partijen van Garri Kasparov?
3½-2½
Kasparov daagde de makers daarna nog een aantal keer uit, maar tot een derde match kwam het nooit.
Q 15Van wie verloor Garri Kasparov in 2014 de strijd om het voorzitterschap van de FIDE?
Kirsan Iljoemzjinov
De uitslag was 110 stemmen tegen 61; velen zagen de verkiezing als een politiek duel met Vladimir Poetin.
Q 16Met welke score versloeg Garri Kasparov Anatoli Karpov in hun tweede WK-match, in 1985?
13-11
In de jaren daarna verdedigde hij zijn titel nog drie keer met succes tegen dezelfde rivaal.
Q 17Hoeveel zetten per seconde kon de vernieuwde Deep Blue berekenen?
200 miljoen
De vernieuwde computer nam het in mei 1997 opnieuw op tegen Kasparov, een jaar na hun eerste ontmoeting.
Q 18Onder welke naam verenigde zich de oppositie die Garri Kasparov in 2008 wilde leiden?
Het Andere Rusland
Als leider van de democratische oppositie wilde hij het bij de presidentsverkiezingen opnemen tegen Vladimir Poetin.
Q 19Uit welk land kwam de schaakcomputer Deep Junior, waartegen Garri Kasparov in 2003 speelde?
Israël
Die tweekamp tussen mens en machine eindigde onbeslist: 3-3.
Q 20Voor welk schaakblad schreef Garri Kasparov na zijn schaakloopbaan een column?
New In Chess
Daarnaast richtte hij een eigen schaakschool op en promootte hij het schaken als schoolvak in Rusland.
11
De reeks, met soms gedeelde zeges, begon in Brussel in 1986 en bevatte ook het toernooi van Tilburg in 1989.
Q 25Welke dimensie hoort naast materiaal en tijd bij het schaakdenken van Garri Kasparov?
kwaliteit
Dat denken in drie dimensies gold als revolutionair; hij zag als geen ander hoe ze zich tot elkaar verhouden.
Q 26Tegen wie zou Garri Kasparov na het Pact van Praag om het FIDE-kampioenschap spelen?
Roeslan Ponomarjov
Die match ging om onduidelijke redenen nooit door; later trok Kasparov zich helemaal terug uit de strijd om het wereldkampioenschap.
Q 27Hoe heet het dominante paard op de zesde rij waarvan Garri Kasparov de kracht aantoonde?
octopus
Voor zwart gaat het om een paard op de derde rij; Kasparov illustreerde het idee aan de hand van enkele partijen.
Q 28Op welk veld rechtvaardigt een wit paard volgens Garri Kasparov bijna altijd een pionoffer?
f5
Voor zwart geldt volgens hetzelfde beroemde inzicht het spiegelbeeld: een paard op f4.
Q 29Hoeveel concepten had Garri Kasparov eind jaren negentig ongeveer in zijn eigen database?
4000
Dankzij die voorbereiding wist hij sommige partijen al in zijn studeerkamer te beslissen.
Q 30Hoeveel schaakchips had de vernieuwde Deep Blue naast zijn 30 processors?
480
Met die hardware kon de machine twaalf zetten vooruit denken.