Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Ivan IV van Rusland kwam als kleuter op de troon en liet zich later als eerste heerser tot tsaar aller Russen kronen. De geschiedenis kent hem als Ivan de Verschrikkelijke. Deze quiz volgt zijn leven: de vreedzame hervormingen van zijn beginjaren, de veroveringen in het oosten, zijn vele huwelijken en de terreur van zijn geheime politie. Ook de Lijflandse Oorlog, het conflict met de Kerk en zijn opvolging komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke kathedraal liet Ivan IV in Moskou bouwen na de verovering van Kazan?
Basiliuskathedraal
Officieel heet het gebouw de Kathedraal van de Voorbede van de Moeder Gods. Ook het kanaat Astrachan lijfde de tsaar in.
Q 02Wat liet Ivan IV volgens een legende doen met de architecten van zijn kathedraal in Moskou?
Blind laten maken
Zo zouden ze nooit meer iets mooiers kunnen bouwen. Het verhaal klopt niet: de bouwmeester ontwierp daarna nog andere gebouwen.
Q 03Hoeveel jaar oud was Ivan IV toen hij in 1533 zijn vader op de troon opvolgde?
Drie
Zijn vader Vasili III van Moskou overleed in dat jaar, waardoor de jonge Ivan grootvorst werd.
Q 04Met wie trouwde Ivan IV onmiddellijk na zijn kroning tot tsaar?
Anastasia Romanovna
Het paar kreeg zes kinderen, onder wie de latere tsaar Fjodor I.
Q 05Welke techniek voerde Ivan IV in zijn vroege, vreedzame regeerjaren in Rusland in?
Boekdrukkunst
In dezelfde periode standaardiseerde hij ook rituelen en verordeningen.
Q 06Hoe vaak is tsaar Ivan IV van Rusland in totaal getrouwd geweest?
Zeven
Slechts vier van die huwelijken werden door de Kerk erkend.
Q 07In welk jaar werd Ivan IV op 16 januari tot tsaar gekroond?
1547
Hij was op dat moment zestien jaar oud en werd de eerste tsaar aller Russen.
Q 08Naar wat voor oord zond Ivan IV zijn vrouw Anna Koltovskaja na de scheiding in 1573?
Klooster
Ze overleefde de tsaar ruimschoots en stierf pas op 5 april 1626.
Q 09Welke betekenis komt het dichtst bij grozny, de Russische bijnaam van tsaar Ivan IV?
Ontzagwekkend
In het Nederlands is de vertaling “de Verschrikkelijke” ingeburgerd, maar het woord kan ook machtig of streng betekenen.
Q 10Welke stad liet Ivan IV na een geschil door de Opritsjniki uitmoorden?
Novgorod
Het bloedbad in de aan haar middeleeuwse vrijheden verknochte stad kostte zo'n 30.000 tot 40.000 mensen het leven.
Q 11Van welke bevolkingsgroep beperkte Ivan IV bij wet de bewegingsvrijheid?
Boeren
De wet staat in schril contrast met de vreedzame hervormingen uit zijn eerste regeerjaren.
Q 12Welke haven aan de Witte Zee opende Ivan IV voor Engelse handelslieden?
Archangelsk
De tsaar was op zoek naar nieuwe handelsmogelijkheden voor zijn rijk.
Q 13Wat deed de Kerk later met de door Ivan IV vervolgde metropoliet Filip?
Heilig verklaard
Ivan had hem ooit zelf naar Moskou gehaald om hoofd van de Russisch-orthodoxe Kerk te worden.
Q 21In welke plaats werd tsaar Ivan IV van Rusland op 25 augustus 1530 geboren?
Kolomenskoje
Hij stierf op 18 maart 1584 in Moskou, de stad waarvan hij grootvorst was.
Q 22Hoelang na de bruiloft stierf de derde vrouw van Ivan IV in november 1571?
Twee weken
Haar plotselinge dood op 13 november van dat jaar wekte het vermoeden van kwade opzet.
Q 23Wat betekent de naam Opritsjniki, de geheime politie van Ivan IV, letterlijk?
Apart gezette mannen
Zij beheersten het deel van het rijk dat rechtstreeks onder het bestuur van de tsaar viel.
Q 14Van welke beroemde veroveraar was Ivan IV via een voorvader verre familie?
Dzjengis Khan
De band liep via Theodora, een dochter van Sartaq, die zelf een achterkleinzoon van deze heerser was.
Q 15Waaraan stierf de eerste vrouw van Ivan IV in 1560 vermoedelijk?
Vergiftiging
De tsaar was ervan overtuigd dat de bojaren haar hadden vermoord en kwam die slag niet te boven.
Q 16Wat weigerde metropoliet Filip aan Ivan IV te geven, waarna hij in ongenade viel?
Zegen
De kerkleider had zich al openlijk gekeerd tegen de wetteloosheid en wreedheid van de Opritsjniki.
Q 17In welk jaar kwam Ivan Ivanovitsj, zoon en verwachte troonopvolger van Ivan IV, om het leven?
1581
De tsaar gaf de bojaren de schuld; die beweerden dat hij zijn zoon zelf in een bui van razernij had gedood.
Q 18Wie zou Ivan IV zo hard hebben geslagen dat zij een miskraam kreeg?
Schoondochter
Dat incident zou de aanleiding zijn geweest voor de fatale ruzie tussen de tsaar en zijn zoon.
Q 19Met welke ridderorde raakte Ivan IV in oorlog door zijn expansie in de Baltische landen?
Duitse Orde
Ook Zweden en Polen-Litouwen werden in die strijd zijn tegenstanders.
Q 20Welke bojaar, ooit de beste raadgever en vriend van Ivan IV, liep over naar de Polen?
Andrej Koerbski
Zijn overstap viel in de jaren waarin het bewind van de tsaar langzamerhand minder succesvol werd.
Q 24Met wie sloot Ivan IV in september 1580 zijn laatste huwelijk?
Maria Nagaja
Zij was een dochter van Fjodor Nagoj en schonk de tsaar zijn laatste kind.
Q 25Onder welke oudere variant van zijn voornaam staat tsaar Ivan IV in het Russisch ook bekend?
Ioann
Gangbaarder is de vorm Ivan Vasiljevitsj, met de vadersnaam die naar zijn vader Vasili verwijst.
Q 26Naar welke stad verbande Boris Godoenov de weduwe en jongste zoon van Ivan IV?
Oeglitsj
De weduwe overleefde haar zoon ruim en stierf op 20 juli 1612.
Q 27Welke bouwmeester van Ivan IV ontwierp na diens beroemde kathedraal nog meer gebouwen?
Postnik Jakovlev
Daarmee is de legende ontkracht dat de tsaar zijn bouwmeesters na de voltooiing zou hebben verminkt.
Q 28Welk hoofd van de Opritsjniki vermoordde metropoliet Filip in het geheim?
Maljoeta Skoeratov
De moord gebeurde in opdracht van de tsaar, nadat de kerkleider was afgezet en verbannen.
Q 29Met welke vrouw trad Ivan IV op 28 oktober 1571 in het huwelijk?
Martha Sobakina
Ze was de derde echtgenote van de tsaar en overleed nog in dezelfde herfst.
Q 30Welke vorst van Beloozero en Rostov was een voorvader van Ivan IV?
Gleb Vasilkovitsj
Hij was getrouwd met Theodora, een dochter van de Mongoolse vorst Sartaq.