Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Jacques Cartier was een Franse zeevaarder uit de zestiende eeuw. Hij ontdekte voor Europa de Saint Lawrencebaai en de Saint Lawrencerivier en maakte drie reizen naar het huidige Canada. Deze quizvragen gaan over die drie expedities: de ontmoetingen met de Irokezen, de barre overwintering, de zoektocht naar een doorvaart naar Azië en het vermeende goud. Ook de raadsels rond zijn reisverhalen komen aan bod. Elke vraag heeft vier antwoorden en een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke Franse havenstad werd Jacques Cartier in 1491 geboren?
Saint-Malo
Hij stierf er ook, op 1 september 1557, na drie reizen naar Noord-Amerika.
Q 02Aan welke ziekte leden Jacques Cartier en zijn mannen tijdens de overwintering in 1535?
Scheurbuik
Ze overwinterden in een zelfgebouwd fort; een aftreksel van bast en bladeren bracht uiteindelijk genezing.
Q 03Naar welk land zocht Jacques Cartier een route via de Saint Lawrencerivier?
China
De Lachine-stroomversnellingen maakten hem duidelijk dat de rivier die route niet was.
Q 04Waarom konden Cartier en zijn mannen eind 1535 niet terug naar de Atlantische Oceaan?
Dichtgevroren rivier
De Fransen werden verrast door de winter en bouwden een fort om de koude maanden door te komen.
Q 05Welke Franse koning stuurde Jacques Cartier op ontdekkingsreis naar Noord-Amerika?
Frans I
Dezelfde vorst plaatste later, voor de derde reis, een hoveling als gouverneur boven de zeevaarder.
Q 06In welk jaar vertrok Jacques Cartier voor zijn eerste ontdekkingsreis?
1534
De expeditie koos op 20 april zee vanuit zijn geboortestad en bereikte op 10 mei de overkant van de oceaan.
Q 07Met hoeveel schepen vertrok Jacques Cartier in 1535 voor zijn tweede reis?
Drie
Ze heetten la grande Hermine, la petite Hermine en l'Émérillon.
Q 08Wat bleken het goud en de diamanten van Cartiers derde reis in werkelijkheid te zijn?
Pyriet en kwarts
Zijn mannen hadden de stenen zelf verzameld, in de hoop op de rijkdommen waarover inheemsen hadden verteld.
Q 09Wat ontmoedigde Jacques Cartier zo dat hij weigerde met de gouverneur om te keren?
Strenge Canadese winter
De gouverneur had hem nog uitdrukkelijk bevolen om terug te keren naar de kolonie.
Q 10Waartegen protesteerden de Irokezen tijdens Jacques Cartiers eerste reis?
Formele inbezitneming van het gebied
Verder verliep het contact overwegend vriendelijk: twee zonen van het opperhoofd voeren zelfs mee naar Frankrijk.
Q 11Over welk goudrijk land in het noorden hoorde Jacques Cartier geruchten van inheemsen?
Saguenay
Die geruchten ving hij op tijdens zijn tweede reis; de bodemschatten werden een doel van de derde.
Q 12In welk jaar begon de derde en laatste reis van Jacques Cartier naar Noord-Amerika?
1541
Het vertrek was op 23 mei; het doel was een kolonie te stichten en bodemrijkdommen te ontginnen.
Q 13Van welke Irokese leider voeren twee zonen met Jacques Cartier mee naar Frankrijk?
Donnacona
De zonen heetten Domagaya en Taignoagny; tijdens de tweede reis waren ze weer terug in hun eigen dorp.
Q 21Welk eiland ontdekte Jacques Cartier op de terugweg van zijn eerste reis?
Anticosti
Op die terugreis naar Frankrijk volgde hij de zuidkust van Labrador.
Q 22Welk eiland zag Jacques Cartier, net als de Magdalena-eilanden, aan voor vasteland?
Prince Edward Island
Daarna stak hij over naar de Chaleurbaai en het schiereiland Gaspésie, waar hij Irokezen ontmoette.
Q 23Met hoeveel vertraging vertrok de gouverneur van Cartiers derde expeditie alsnog naar Canada?
Een jaar
De twee ontmoetten elkaar pas toen Cartier al op de terugweg naar Europa was.
Q 14Uit welke nederzetting kwamen de Irokezen die Cartier in Gaspésie ontmoette?
Stadacona
Het dorp lag nabij de huidige stad Quebec; de groep kwam ruwweg overeen met de latere Hurons.
Q 15Waarvan probeerde het Irokese opperhoofd Cartier in 1535 te weerhouden?
Verder de rivier opvaren
Cartier ging toch en liet de twee zonen van het opperhoofd in hun dorp achter.
Q 16Voor welke kust wachtte Cartier op zijn derde reis vergeefs op de gouverneur?
Newfoundland
De gouverneur had geaarzeld om Frankrijk te verlaten, zodat Cartier als zijn plaatsvervanger vooruit was gestuurd.
Q 17Waardoor werd de lokale bevolking tijdens Cartiers derde reis vijandig?
Plannen voor blijvende vestiging
Tijdens de overwintering viel de bevolking de Fransen zelfs aan.
Q 18Welk Zuid-Amerikaans land had Jacques Cartier vóór zijn bekende reizen mogelijk al bezocht?
Brazilië
Zeker is dat hij als ervaren zeevaarder al op de Grand Banks was geweest; verder is over zijn vroege leven weinig bekend.
Q 19Hoelang duurde het voor de meeste zieke mannen van Cartier dankzij het boomaftreksel genazen?
Een week
In die tijd was de dichtstbijzijnde boom wel helemaal kaalgeplukt.
Q 20Welke hoveling werd voor de derde reis als gouverneur boven Jacques Cartier geplaatst?
Roberval
Voluit heette hij Jean François de la Roque; hij werd behalve gouverneur ook luitenant-generaal.
Q 24Aan de reis van welke ontdekker naar Noord-Amerika nam Jacques Cartier volgens sommigen deel?
Giovanni da Verrazzano
Het blijft een vermoeden: over de jaren vóór zijn eerste eigen expeditie staat nauwelijks iets vast.
Q 25Met welk land dreef Jacques Cartier tot zijn pensioen handel vanuit Frankrijk?
Portugal
Daarna trok hij zich terug op zijn landgoed, niet ver van de stad waar hij geboren was.
Q 26Welk fort stichtte Jacques Cartier op zijn derde reis in het huidige Cap-Rouge?
Charlesbourg-Royal
Cap-Rouge is tegenwoordig een wijk van de stad Quebec.
Q 27Hoeveel bemanningsleden telde de vloot waarmee Cartier aan zijn derde reis begon?
400
Aan boord van de vijf schepen waren ook dieren, zaaigoed en levensmiddelen voor twee jaar.
Q 28Bij welke kaap ging Jacques Cartier op zijn eerste reis op 10 mei aan land?
Cape Bonavista
Van daar voer hij naar het noordwesten en bereikte hij via een zeestraat de Saint Lawrencebaai.
Q 29In welk jaar keerde Cartier mogelijk nog naar Canada terug om de gouverneur op te halen?
1543
Zeker is die reis niet; er zijn alleen aanwijzingen voor.
Q 30In welk jaar werd een Frans manuscript van Cartiers eerste reisverhaal ontdekt?
1865
Het zou het origineel kunnen zijn, of een kopie daarvan.