Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Libië is een uitgestrekt land in Noord-Afrika dat grotendeels in de Sahara ligt. Bijna alle inwoners wonen in een smalle strook langs de Middellandse Zee. Deze quiz loopt langs de Oudheid, de Italiaanse kolonie, het koninkrijk, de jaren onder Qadhafi en de opstand van 2011. Ook de olie, de woestijn, de bevolking en de herkomst van de landsnaam komen aan bod, van makkelijk tot pittig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke havenstad in het noordwesten is de hoofdstad van Libië?
Tripoli
De stad ligt aan de Middellandse Zee, waar bijna alle belangrijke steden van het land te vinden zijn.
Q 02Welk klimaat heerst er in het noorden van Libië, langs de kust?
Middellands Zeeklimaat
Zuidelijker is het land kurkdroog; daarom liggen de belangrijkste steden bijna allemaal aan de noordkust.
Q 03Welke kleur had de volledig effen nationale vlag van Libië onder al-Qadhafi?
Groen
Qadhafi's politieke filosofie stond in een boekje dat naar dezelfde kleur is genoemd; de wetten van het land waren er deels van afgeleid.
Q 04Boven welk Schots dorpje ontplofte in 1988 een Amerikaanse Boeing 747?
Lockerbie
Men vermoedde dat de bom uit Libië kwam; in 1992 kondigden de Verenigde Naties economische sancties af omdat het land weigerde verdachten uit te leveren.
Q 05Van welke organisatie werd het olieland Libië in 1962 lid?
OPEC
Een jaar eerder was de eerste olie uitgevoerd; het lage zwavelgehalte en de ligging dicht bij Europa zorgden voor een stormachtige groei van de productie.
Q 06Welke Amerikaanse president liet in april 1986 Libische steden bombarderen?
Reagan
De aanval was een vergelding voor een bomaanslag op een Berlijnse discotheek, waarbij 3 doden en 230 gewonden vielen.
Q 07Welke dictator moedigde in 1938 zo'n 20.000 Italianen aan om naar Libië te verhuizen?
Mussolini
Deze ventimilli moesten in het woestijnland boer worden en zouden volgens de fascisten uitgroeien tot een kernbevolking van 500.000 mensen.
Q 08Welke Oegandese dictator kreeg steun van Qadhafi bij zijn inval in Tanzania?
Idi Amin
Qadhafi mengde zich ook in de burgeroorlog in buurland Tsjaad en steunde de verzetsbeweging Polisario in de Spaanse Sahara.
Q 09Welk land grenst in het zuidoosten aan Libië?
Soedan
In totaal heeft het land zes buurlanden; in het zuiden zijn dat Niger en Tsjaad, in het westen Tunesië en Algerije.
Q 10In welk jaar kwam Moammar al-Qadhafi door een staatsgreep aan de macht in Libië?
1969
Hij hernoemde het land onder nasseristische invloed tot Libisch-Arabische Republiek, een naam die tot 1977 bleef bestaan.
Q 11In welke stad vormden Libische rebellen in 2011 de Nationale Overgangsraad?
Benghazi
De rebellen kregen vanaf 19 maart militaire bijstand van een internationale coalitie onder leiding van de NAVO.
Q 12Welke Libische stad werd op 20 oktober 2011 na een lange belegering ingenomen?
Sirte
Dezelfde dag werd Qadhafi, die in een konvooi de stad probeerde te ontvluchten, tegengehouden door Franse gevechtsvliegtuigen en gevangengenomen.
Q 13In welke maand van 2011 gingen tienduizenden Libiërs de straat op tegen Qadhafi?
februari
De protesten volgden op de omwenteling in Tunesië en de volksopstand in Egypte; bij onlusten in diverse steden vielen waarschijnlijk meer dan 1000 doden.
Q 21In welke eeuw veroverden de Arabieren de Libische gewesten?
zevende
Vóór die tijd werd het gebied, in de nadagen van het Romeinse Rijk, vanuit Byzantium geregeerd.
Q 22Welk deel van de Libische bevolking woont op minder dan 10% van het grondgebied?
90%
Buiten de twee noordelijke streken woont er minder dan één persoon per vierkante kilometer; het is een van de dunstbevolkte landen ter wereld.
Q 23Hoe omschreef Qadhafi zichzelf, aangezien hij officieel geen president of premier was?
gids
In de praktijk gold zijn Libië als een dictatuur, met hemzelf aan het hoofd, geholpen door een kleine kliek van militaire en politieke ambtenaren.
Q 14Welke koning kwam op de troon toen het Verenigd Koninkrijk Libië werd gesticht?
Idris I
Het werd een federaal koninkrijk; de latere olierijkdom concentreerde zich in handen van de vorst, wat bij sommige facties onvrede wekte.
Q 15In welk jaar werd Libië onafhankelijk als koninkrijk?
1951
De weg naar onafhankelijkheid werd bereid door een VN-commissaris, die binnen twee jaar overeenstemming bereikte met de verschillende stammen.
Q 16De ruïnes van welke stad getuigen nog van de Romeinse tijd in Libië?
Leptis Magna
De kustzone floreerde in de eerste eeuwen van onze jaartelling door de productie van graan en andere gewassen.
Q 17Welk land kreeg in 2011 naast Groot-Brittannië het voortouw bij het ingrijpen in Libië?
Frankrijk
De VN-resolutie die het militaire optreden mogelijk maakte, riep boven het land ook een no-flyzone in het leven.
Q 18Welk Libisch megaproject brengt zoet water uit de binnenlanden naar de kust?
Great Man-made River
Van dit water is 70% bestemd voor de landbouw, voldoende om 130.000 hectare landbouwgrond te bevloeien.
Q 19Welke Libische regio viel na de verdrijving van de Italianen onder Frans militair bestuur?
Fezzan
De twee andere provincies kwamen onder Brits militair bestuur; dat ging door onder een mandaat van de Verenigde Naties tot 1950.
Q 20In welke stad werd in 1984 vanuit de Libische ambassade op demonstranten geschoten?
Londen
Daarbij kwam een Britse politieagente om het leven, waarna de diplomatieke betrekkingen werden verbroken.
Q 24Hoe werd Libië tot halverwege de 20e eeuw in het Nederlands gespeld?
Libye
Na een algemene spellingsvereenvoudiging kreeg het land de uitgang -ië, net als veel andere landnamen; het bijvoeglijk naamwoord werd Libisch in plaats van Libys.
Q 25Welke stad huisvestte in 2016 precies één van de drie rivaliserende Libische regeringen?
Tobroek
De twee andere regeringen zetelden in de hoofdstad; het land is sinds de val van Qadhafi politiek, etnisch en religieus diep verdeeld.
Q 26In welk jaar werden in Libië aanzienlijke olievoorraden ontdekt?
1959
Daardoor werd een van de armste landen ter wereld plotseling zeer rijk, al kwam die rijkdom vooral bij de koning terecht.
Q 27Welke islamitische stroming heeft naast het soennisme ook aanhang in Libië?
ibadisme
De aanhangers zijn Berbers en worden door de soennieten, 97% van de bevolking, als ketters beschouwd.
Q 28Hoeveel miljard dollar betaalde Libië aan de nabestaanden van de vliegtuigaanslag van 1988?
2,7
Met de betaling en het aanvaarden van de verantwoordelijkheid kwam een einde aan de internationale sancties tegen het land.
Q 29Welke VN-ondersecretaris-generaal werd in december 1949 als commissaris naar Libië gestuurd?
Adriaan Pelt
Hij moest de weg naar onafhankelijkheid bereiden en wist binnen de gestelde termijn van twee jaar de verschillende stammen op één lijn te krijgen.
Q 30Bij welke plaats, zo'n 160 kilometer ten zuiden van Brega, lag Libiës eerste grote olieveld?
Zelten
Het succes leidde tot meer opsporing: twee jaar later waren al tien grote velden aangeboord en ging de eerste olie de grens over.