Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Nijl is de langste of op een na langste rivier ter wereld en al duizenden jaren de levensader van Egypte. Hij ontstaat uit de Witte en de Blauwe Nijl en mondt via een ruime delta uit in zee. Deze quiz gaat over de bronnen en zijrivieren, de overstromingen, de grote stuwdammen en de afspraken tussen de landen langs de rivier. De vragen lopen op van makkelijk tot pittig.
Alle 25 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke zee mondt de Nijl met een ruime delta uit?
Middellandse Zee
Voordat de rivier de kust bereikt, stroomt ze dwars door Egypte naar het noorden.
Q 02Met welke rivier wedijvert de Nijl om de titel van langste rivier ter wereld?
Amazone
Afhankelijk van de manier van meten is de Nijl 5499 tot 6695 km lang; ook over de lengte van zijn rivaal is niet iedereen het eens.
Q 03Bij welke hoofdstad komen de Witte en de Blauwe Nijl samen?
Khartoem
De Witte Nijl heeft op dat punt al een lange weg vanaf het Victoriameer afgelegd.
Q 04Welk stuwmeer ontstond na de aanleg van de Aswandam in de jaren zestig?
Nassermeer
Sinds de aanleg van de dam treedt de Nijl in Egypte niet meer buiten zijn oevers.
Q 05Hoe heet de eerste grote dam op het Ethiopische deel van de Blauwe Nijl?
Renaissancedam
Soedan had op dezelfde rivier al eerder de twee grote dammen van Sennar en Roseires gebouwd.
Q 06Welk land grenst samen met Oeganda en Kenia aan het Victoriameer?
Tanzania
In de 19e eeuw werd dit meer voor het eerst aangewezen als bron van de Nijl.
Q 07Met welke regering wisselde de Egyptische in 1929 nota's uit over Nijlwater voor irrigatie?
Britse
In 1959 volgde een akkoord met de Soedanese regering over het volledige gebruik van het Nijlwater.
Q 08In welk land valt het regenseizoen later dan in Oeganda, zodat de Nijl lang veel water krijgt?
Ethiopië
Daar zwellen de Blauwe en de Zwarte Nijl door de neerslag aan, terwijl de Witte Nijl zijn extra water al eerder in het jaar krijgt.
Q 09Welke mythische farao stichtte de eerste dynastie in een tijd van hoge Nijloverstromingen?
Menes
Deze heerser zou meer dan 5000 jaar geleden hebben geleefd, aan het begin van de Egyptische welvaart.
Q 10In welk jaar gingen de werken aan de grote Ethiopische dam op de Blauwe Nijl van start?
2011
Egypte ziet de kolossale dam, bedoeld voor hydro-elektrische energie, als een gevaar voor zijn watervoorziening.
Q 11Welke Nederlandse ontdekkingsreizigster zocht naar de bron van de Nijl?
Alexine Tinne
Ook David Livingstone hoorde bij de ontdekkingsreizigers die de oorsprong van de rivier probeerden te vinden.
Q 12In welk land ligt het Nationaal park Nyungwe Forest, waar de bron van de Nijl wordt vermoed?
Rwanda
Sinds 2005 geldt dit park als brongebied; het water loopt via de Rukarara en de Kagera naar het Victoriameer.
Q 13In welk jaar kwam de Lage Aswandam, de eerste stuwdam in Aswan, gereed?
1902
De dam was inefficiënt: bij te veel regen stroomopwaarts moesten de sluizen worden opengezet.
Q 21Welke rivier, ook Baro-Akobo genoemd, stroomt uit het Ethiopische hoogland naar de Witte Nijl?
Sobat
De rivier mondt van rechts uit, nog voordat de Blauwe Nijl zich bij de hoofdstroom voegt.
Q 22Hoeveel Nijloeverstaten namen in 2010 het Nile River Basin Cooperative Framework aan?
5
Sindsdien is nog een zesde oeverstaat tot dit samenwerkingskader voor het Nijlbekken toegetreden.
Q 23In welk jaar trad het VN-Waterlopenverdrag uit 1997 in werking?
2014
Het verdrag regelt het gebruik van internationale waterlopen anders dan voor de scheepvaart.
Q 24Hoe heet het droge overblijfsel van de Gele Nijl, die vroeger vanuit Tsjaad stroomde?
Q 14Welke zijrivier van de Nijl wordt ook Zwarte Nijl of Rode Nijl genoemd?
Atbarah
Deze seizoensafhankelijke rivier is de enige bijrivier op het lange woestijntraject van de Nijl en heeft zelf de Tekezé als zijrivier.
Q 15Hoeveel kilometer legt de Nijl af tussen Aswan en Rosetta, zonder dat er water bijkomt?
1200
Op dat stuk verdampt juist veel water en dringt een deel in de bodem.
Q 16In welk jaar sloten drie landen een beginselakkoord over de Ethiopische dam op de Blauwe Nijl?
2015
Het akkoord ging over de bouw en uitbating van de dam; vanaf 2017 raakte de praktische uitwerking in een impasse.
Q 17Welke zijrivier stroomt vanuit de Sudd-moerassen naar de Witte Nijl?
Bahr el Ghazal
Gerekend vanaf de bron is dit de eerste van de belangrijkste zijrivieren; ze mondt van links in de hoofdstroom uit.
Q 18Bij de hoeveelste Nijlcataract ligt de Soedanese Merowedam?
Vierde
De stuwdam maakte in Soedan een forse uitbreiding van het landbouwareaal mogelijk.
Q 19In welk jaar stichtten de Nijloeverstaten het Nile Basin Initiative als overlegorgaan?
1999
Het orgaan dient ook als kader voor samenwerkingsakkoorden, na een lange periode van eenzijdige maatregelen.
Q 20Hoeveel miljard kubieke meter bedraagt de reservoircapaciteit van de Hoge Aswandam?
132
Daarmee is het de grootste dam in het hele Nijlbekken.
Wadi Howar
De Gele Nijl was een linkerzijrivier; tegenwoordig bereikt haar water de hoofdstroom niet meer.
Q 25Wie schreef het oorspronkelijk Noorse boek „De Nijl. Biografie van een rivier”?
Terje Tvedt
Het boek verscheen in 2012 in het Noors en in 2022 in Nederlandse vertaling bij Wereldbibliotheek.