Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Rivieren zijn het zichtbare afvoersysteem van het land: van een kleine beek tot de Amazone, veruit de waterrijkste rivier ter wereld, die op sommige plaatsen veertig kilometer breed wordt. Deze quiz test wat je weet over riviertermen als debiet, verval en estuarium, over de Rijn en de Maas in de Lage Landen, en over rivieren die tegenwoordig zelfs rechtspersoonlijkheid hebben. Ook de loop, de zijrivieren en de bedreigde natuur van de Amazone komen uitgebreid aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe noemt men een kleine rivier?
Beek
Een rivier die in een andere rivier uitmondt, heet een zijrivier van de eerste orde.
Q 02Wie beheert in Nederland de grote rivieren?
Rijkswaterstaat
De kleinere, vaak onbevaarbare rivieren vallen onder de waterschappen.
Q 03Hoe heet de scheidingslijn tussen twee stroomgebieden?
Waterscheiding
Het stroomgebied van een rivier beslaat alles wat in die rivier of haar zijrivieren afwatert.
Q 04Hoe heet de hoeveelheid water die per tijdseenheid door een rivier stroomt?
Debiet
Het verhang is iets anders: de verhouding tussen hoogteverschil en afstand.
Q 05Hoe heet de grond tussen een winterdijk en de bedding van een rivier?
Uiterwaard
Een ondiep stuk grond direct langs het water heet dan weer een zelling.
Q 06Waar slijpt een natuurlijke rivier zonder bescherming uit?
In de buitenbocht
In de binnenbocht verzandt diezelfde rivier juist.
Q 07Hoe heet een rivier die in een zijrivier uitmondt?
Bijrivier
Zo'n waterloop geldt als zijrivier van de tweede of hogere orde.
Q 08Aan weerszijden van welke denkbeeldige lijn ligt de monding van de Amazone?
Evenaar
De monding is meer dan 330 kilometer breed.
Q 09Hoe heet het absolute hoogteverschil tussen twee plaatsen in een rivier?
Verval
Deel je dit hoogteverschil door de afstand, dan krijg je het verhang.
Q 10Wat legt men aan om een rivier op dezelfde plaats te houden?
Kribben en strekdammen
Daardoor krijgt de rivier een regelmatige loop en blijft de vaargeul op diepte.
Q 11Hoe lang is de langste rivier die door de Lage Landen stroomt?
1.320 km
Op de wereldranglijst deelt deze rivier een bescheiden 111de plaats.
Q 12Vanuit welk gezichtspunt bepaalt men de linker- en rechteroever van een rivier?
Kijkend vanaf de bron
Je kijkt dus mee in de stroomrichting van het water.
Q 13Hoe lang is de Maas?
900 km
Daarna volgen in de Lage Landen de Schelde met 350 km en de Leie met 202 km.
Q 14Welke conquistador voer in 1541 met honderden manschappen over wat later Amazone zou heten?
Q 21Welke lengte kreeg de Amazone na de ontdekking van haar echte oorsprong in 2009?
6.800 km
De echte oorsprong ligt ten zuiden van Peru, niet in het noorden van het land.
Q 22Welke rivier mondt bij de Encontro das Águas in de Amazone uit?
Negro
Deze rivier is de grootste leverancier van water vanuit het Hoogland van Guyana.
Q 23Aan welke twee rivieren verleende de Indiase deelstaat Uttarakhand in maart 2017 rechten?
Ganges en Yamuna
Het besluit kwam van het Hooggerechtshof van de deelstaat.
Q 24Op welke hoogte ontspringt de Amazone in de Andes?
Francisco de Orellana
Hij hield de krijgers die zijn mannen met vergiftigde pijlen bestookten voor vrouwen, en noemde ze Amazonen.
Q 15Hoeveel maal groter is de waterafvoer van de Amazone dan die van de Congo?
Vijfmaal
De Congo is daarmee de nummer twee van de wereld; de Amazone is veruit de waterrijkste rivier.
Q 16Hoe breed is de Amazone in de regentijd op sommige plaatsen?
40 kilometer
Het gele rivierwater is tot 320 kilometer uit de kust nog van het zeewater te onderscheiden.
Q 17Welk bijvoeglijk naamwoord gebruikt men ook voor een vlechtende rivier?
Verwilderd
Zulke rivieren hebben meerdere stroomgeulen die door elkaar vlechten en regelmatig verschuiven.
Q 18Hoe heet het Belgische plan tegen overstromingen langs de grote rivieren?
Sigmaplan
Nederland heeft voor hetzelfde doel het plan Ruimte voor de rivier.
Q 19Voor welke rivier is de Akte van Mannheim van belang?
Rijn
Zulke verdragen richten zich vooral op scheepvaart en waterkwaliteit, veel minder op waterverdeling.
Q 20Welke lengte werd lang aan de Nijl toegeschreven als langste rivier ter wereld?
6.650 km
Die lengte omvat ook de Witte Nijl, die soms als afzonderlijke rivier wordt gezien.
5.220 meter
De brongletsjer in Peru ligt op maar 190 kilometer van de Grote Oceaan, tegenover duizenden kilometers van de Atlantische Oceaan.
Q 25Hoeveel vissoorten leven er in het Amazonebekken?
2.500
Daar komen nog zo'n 1300 vogelsoorten bij: de grootste biodiversiteit ter wereld.
Q 26Welke Nieuw-Zeelandse rivier kreeg op 20 maart 2017 wettelijke rechtspersoonlijkheid?
Whanganui
De rivier ligt in het gebied van de Iwi's, een Maorivolk.
Q 27Welke rivier is de grootste van de tientallen waarmee de jonge Amazone samenvloeit?
Ucayali
Eenmaal in Brazilië is de rivier aangegroeid tot een reusachtige waterstroom die langzaam door het Amazonebekken trekt.
Q 28Hoeveel water voert de Amazone per seconde naar de oceaan?
190.000 m³
Die waterstroom heeft op de oceaanbodem een submariene canyon van honderden kilometers uitgesleten.
Q 29Welke Canadese gletsjer veroorzaakte in 2016 een abrupte wijziging in de loop van rivieren?
Kaskawulsh
Honderden jaren lang liep het smeltwater noordwaarts via de Slims River naar de Yukon en de Beringzee.
Q 30In welke rivier loosde een terugtrekkende gletsjer in Yukon in 2016 plots zijn smeltwater?
Alsek River
Die rivier stroomt zuidwaarts en mondt uit in de Golf van Alaska; de omslag duurde maar enkele dagen.