Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De slechtvalk is een forse valk die over de hele wereld voorkomt en bekendstaat om zijn razendsnelle duikvlucht. Hij jaagt op vogels in de lucht en broedt op kliffen, maar ook op hoge gebouwen. Deze quiz gaat over uiterlijk, jacht, voortplanting en snelheid, en over de naam van de vogel. Ook de terugkeer van de soort in Nederland en Vlaanderen komt aan bod, net als enkele ondersoorten.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke titel dankt de slechtvalk aan zijn duiksnelheid?
Snelste dier ter wereld
De recordsnelheden zijn gemeten in een duikvlucht; een afgerichte vogel dook zelfs nog sneller dan de eerder gemeten waarde.
Q 02Wat is de wetenschappelijke naam van de slechtvalk?
Falco peregrinus
De soort behoort tot de grootste valken en is een forse vogel met een donkergrijze rug en een lichte onderkant met dwarsbanden.
Q 03Welke zoogdieren vangt de slechtvalk naast vogels in de lucht?
Vleermuizen
Elk vliegend dier kan prooi zijn; op het menu staan onder meer leeuweriken, steltlopers en duiven.
Q 04Hoe ver reikt het verspreidingsgebied van de slechtvalk?
Over de hele wereld
Binnen dat enorme gebied worden tal van ondersoorten onderscheiden, met onderling lichte variaties.
Q 05Welk insecticide deed de slechtvalk in de jaren 1960 in West-Europa sterk afnemen?
DDT
Na een verbod op dit soort middelen en wettelijke bescherming in verschillende landen begon de vogel aan een opmars.
Q 06Wat is meestal het lot van een prooi die de slechtvalk in duikvlucht slaat?
Op slag dood
De klap komt uit een snelle duik. Soms grijpt de valk ook dieren die op de grond leven.
Q 07Welk natuurlijk terrein bewoont de slechtvalk vooral?
Kliffen en ravijnen
Hoge gebouwen dienen als alternatief voor steile wanden; de soort houdt van open, afwisselend landschap.
Q 08Wat geeft het woord peregrinus in de naam van de slechtvalk aan over de vogel?
Reiziger
De soort is dus een trekker. Ze werd in 1771 geldig beschreven in het werk ‘Ornithologia britannica’.
Q 09In welke stad broeden slechtvalken met livestream op de Onze Lieve Vrouwetoren?
Amersfoort
Ook op het Erasmus MC in Rotterdam en op de provinciehuizen in Den Bosch en Utrecht zijn broedende slechtvalken via een camera te volgen.
Q 10Wat veroorzaakte in 2023 een afname van 25% bij de Nederlandse slechtvalken?
Vogelgriep
Dat bleek uit onderzoek aan 20 dode slechtvalken, waarvan er 15 positief testten.
Q 11In welke samenstelling gaan slechtvalken vaak op jacht?
Paartjes
De prooi kan elk vliegend dier zijn, en heel soms ook een dier dat op de grond leeft.
Q 12Hoe heet de brede, zwarte streep die de slechtvalk kenmerkt?
Baardstreep
Zo'n donkere streep is typisch voor alle valkachtigen.
Q 13Hoeveel km/u haalt de slechtvalk in een duikvlucht van 45°?
349
Met die snelheid geldt hij als de snelst vliegende vogel; zijn prooi slaat hij ook in zo'n snelle duik.
Q 14Tot hoeveel procent groter en zwaarder kan een vrouwtjesslechtvalk zijn dan het mannetje?
Q 21Na hoeveel tijd zijn jonge slechtvalken volledig zelfstandig?
2 tot 3 maanden
Dan trekken de jongen ook weg uit het leefgebied van hun ouders.
Q 22Welke kleur hebben de wangen van de slechtvalkondersoort F. peregrinus peregrinus?
Wit
Bij deze ondersoort is de rug donkergrijs en zijn de onderdelen crèmekleurig met donkere vlekken.
Q 23Wat betekent 'slechten' in de tweede verklaring voor de naam slechtvalk?
Neerhalen of slaan
Die uitleg past bij de jacht: de vogel treft zijn prooi in een snelle duikvlucht.
Na hoeveel dagen broeden komen de eieren van de slechtvalk uit?
30
Dat verschil tussen de seksen is niet uniek: het komt bij de meeste roofvogels voor.
Q 15Wat doet de tweede slechtvalk terwijl de eerste een prooi achtervolgt?
Hoog in de lucht klaar hangen
Van daaruit stort de wachtende vogel zich op de prooi, die in een snelle duik wordt geslagen.
Q 16Welke oude betekenis van 'slecht' zien etymologen in de naam slechtvalk?
Gewoon, eenvoudig
Een andere verklaring koppelt de naam aan een werkwoord dat met de jachtwijze van de vogel te maken heeft.
Q 17In wat voor bomen nestelt de slechtvalk?
Hoge naaldbomen
Daarnaast nestelt de vogel op rotsen, op hoge gebouwen en soms zelfs op de grond.
Q 18Hoeveel centimeter is een slechtvalk gemiddeld groot?
43
Het is een forse valk met een lichte onderkant met dwarsbanden en een donkergrijze rug.
Q 19Hoeveel weken na het uitkomen kunnen jonge slechtvalken vliegen?
6
Daarna duurt het nog even voor ze volledig zelfstandig zijn en het leefgebied van hun ouders verlaten.
Q 20Waar houdt de slechtvalk zich 's winters vooral op?
Langs kusten en in moerassen
Soms overwintert de vogel zelfs op kerktorens in dorpen en steden.
32
Meestal broedt het wijfje; het mannetje neemt het over wanneer zij op zoek gaat naar eten.
Q 25Tot circa hoeveel broedparen groeide de Nederlandse slechtvalkstand tussen 1990 en 2020?
200
In 1990 was er nog maar één broedpaar; in 2020 broedden slechtvalken in alle Nederlandse provincies.
Q 26Welke duiksnelheid in km/u werd bij een afgerichte slechtvalk gemeten?
389
Deze meting ligt nog boven de snelheid die eerder voor een duikvlucht van 45° werd vastgesteld.
Q 27Sinds welk jaar staat de slechtvalk niet meer op de Nederlandse rode lijst?
2016
Aanleiding was de sterke groei van het aantal broedparen, dat inmiddels over alle provincies verspreid is.
Q 28Hoeveel broedgevallen van de slechtvalk waren er in Nederland bekend tussen 1900 en 1990?
13
Na 1990 steeg dat aantal snel, mede doordat de vogel in speciale nestkasten ging broeden.
Q 29Het verbod op welke groep insecticiden hielp de slechtvalk aan zijn opmars?
Gechloreerde koolwaterstoffen
Ook wettelijke bescherming in verschillende landen droeg bij; in Nederland en België is de soort weer een meer algemene verschijning.
Q 30Welke Engelse vogelkundige beschreef de slechtvalk in 1771 als eerste geldig?
Marmaduke Tunstall
De beschrijving verscheen in zijn werk ‘Ornithologia britannica’; de soortnaam verwijst naar het trekgedrag van de vogel.