Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Vogels zijn de enige nog levende dinosauriërs: warmbloedige dieren met veren, een hol maar sterk skelet en longen die veel efficiënter werken dan die van zoogdieren. Er zijn meer dan elfduizend soorten, van de nachtegaal tot de struisvogel. Deze quiz gaat over hun ontstaan, lichaamsbouw, zang en indeling. Hoe heet het orgaan waarmee vogels zingen, welke vogel kan als enige zijn ogen bewegen en welke groep omvat de eenden en de hoenders? Van instapvragen tot vragen voor echte vogelaars.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet de wetenschap die vogels bestudeert?
Ornithologie
Vogelonderzoek bestaat onder meer uit het ringen van vogels, het analyseren van hun voedsel en het telemetrisch volgen tijdens de vogeltrek.
Q 02Wat hebben moderne vogels in de kaak in plaats van tanden?
Hoornsnavel
Om toch te kunnen kauwen hebben vogels een gespierde maag; veel uitgestorven vogelvormen hadden nog wel tanden.
Q 03Welke vogel neemt dankzij ogen aan de voorzijde van de kop diepte waar?
Uil
Vogels met de ogen aan de zijkant hebben juist een groot gezichtsveld, maar zien geen diepte zolang het hoofd stil wordt gehouden.
Q 04Welke zwaluwsoort heeft een bruinrode stuit die zelfs in de naam is verwerkt?
Roodstuitzwaluw
De kleur van de stuit, de veren tussen de rug en de bovenkant van de staart, is bij veel soorten een typisch kenmerk.
Q 05Welke snavelvorm hebben zaadetende vogels?
Kegelvormig
Insecteneters hebben een korte, spitse snavel en vogels die hun eten in de grond of in het water zoeken een lange snavel.
Q 06Hoeveel tenen heeft de vogelpoot bij de meeste soorten?
Vier
Zangvogels die veel op takken zitten hebben pootjes waarmee ze hun tenen om een tak kunnen krullen.
Q 07Hoe heten de grootste veren van een vogel, die in de vleugels en de staart zitten?
Pennen
De lichaamsbedekking bestaat uit donsveren, die als onderkleding dienen, en dekveren, die als bovenkleding fungeren.
Q 08In welk jaargetijde ruien de meeste vogels?
Herfst
Veren gaan niet een heel vogelleven mee; sommige vogels ruien daarom nog een tweede keer in het voorjaar.
Q 09Met welk type snavel filteren eenden hun voedsel uit het water?
Zeefsnavel
Roofvogels zoals dagroofvogels en klauwieren hebben juist een haakvormige snavel om prooien te verscheuren.
Q 10Welke eendensoort wordt speciaal voor de veren gekweekt?
Eidereenden
Ook ganzen en struisvogels worden speciaal voor hun veren gekweekt.
Q 11Welke vogels hebben lange poten met een sterk verlengde tarsus en gespreide tenen?
Moerasvogels
Eenden hebben daarentegen echte zwemvoeten met brede zwemvliezen, en roofvogels klauwen met lange nagels om mee te grijpen.
Q 12Welke spieren zorgen bij een vogel voor de neerwaartse vleugelslag?
Grote borstspieren
Voor deze slag moet de vogel zich als het ware afzetten tegen de lucht; de spieren zijn daarom naar verhouding groot en zeer sterk ontwikkeld.
Q 13Welk deel van de ruim elfduizend beschreven vogelsoorten behoort tot de zangvogels?
60%
Vogels komen wereldwijd voor in zeer uiteenlopende milieus: sommige leven in het water, andere op het land en weer andere zijn behendige vliegers.
Q 21Welke uitgestorven vogels zijn de enige vogels zonder vleugels?
Moa's
In de vleugelbotten van vogels is nog altijd het patroon van een arm met een hand te herkennen.
Q 22Welke vogel kan, anders dan de meeste vogels, zijn ogen wel bewegen?
Aalscholver
Ook duiven kunnen hun ogen enigszins bewegen, maar met hun lange nek lijkt het voordeliger om het hele hoofd te bewegen.
Q 23Hoe heet bij een vogel de streek tussen het oog en de wortel van de snavel?
Teugel
Loopt de kleuring door het oog tot het achterhoofd, dan spreekt men van een oogstreep, zoals bij het vrouwtje van de wilde eend.
Q 14Welk gewricht van een vogelpoot wordt vaak ten onrechte voor de knie aangezien?
Hiel
Het echte dijbeen en kniegewricht blijven verborgen in het verenkleed; het bevederde scheenbeen wordt daarom vaak de dij genoemd.
Q 15Welke nog levende dieren zijn de nauwste verwanten van de vogels?
Krokodilachtigen
Vogels maken deel uit van de reptielen; moderne vogels ontstonden tegen het eind van het Krijt en diversifieerden sterk nadat alle andere dinosauriërs waren uitgestorven.
Q 16Hoe heet de smalle streek vlak boven het oog van een vogel?
Wenkbrauwstreep
Zulke koptekeningen zijn vaak een karakteristiek kenmerk waaraan vogelaars een soort herkennen.
Q 17Aan welk groot, bladvormig bot hechten de vliegspieren van een vogel?
Borstbeenkam
Dit bot zit aan de buikzijde van de vogel en heet in het Latijn Carina sterni; alle vliegende vogels hebben het.
Q 18In welk tijdperk verscheen de oervogel Archaeopteryx?
Jura
Archaeopteryx is de eerste vorm waarvan de meeste wetenschappers aannemen dat zij tot de vogels behoorde.
Q 19Van welke groep dinosauriërs zijn vogels de enige nog levende vertegenwoordigers?
Theropoden
De meeste onderzoekers zien vogels als dinosauriërs die zijn gaan vliegen nadat veren waren ontstaan, en plaatsen ze bij de coelurosauriërs.
Q 20Hoeveel vogelsoorten worden wereldwijd met uitsterven bedreigd?
1.400
Recreatief vogelen is in veel landen een belangrijk onderdeel van het ecotoerisme, en gedomesticeerde soorten leveren eieren, vlees en veren.
Q 24Welke vogelsoort heeft als jong nog een klauwtje aan de voorpoten?
Hoatzin
Vogels missen normaal klauwen aan hun voorpoten; loopvogels kunnen niet vliegen en missen ook de speciale aanpassingen van de vleugelbotten.
Q 25Bij welke vogels zijn uitzonderlijk de vrouwtjes mooier gekleurd dan de mannetjes?
Franjepoten
Bij bijna alle vogels hebben de vrouwtjes de broedzorg en goede schutkleuren, terwijl de mannetjes het vrouwtje moeten verleiden met balts, zang of voedsel.
Q 26Welk verschijnsel geeft een bewegende vogel met zijwaartse ogen dieptezicht?
Bewegingsparallax
Daarom knikken veel vogels tijdens het lopen en zwemmen met hun hoofd: even stilhouden voor details, dan naar voren brengen voor diepte.
Q 27Welk omstreden fossiel zou aantonen dat vogels al in het Trias ontstonden?
Protoavis
Volgens de gangbare opvatting verschenen de eerste vogels pas later; de interpretatie van dit fossiel is uiterst omstreden.
Q 28Hoe heet de vergroeiing van handwortel- en middenhandsbeentjes in een vogelvleugel?
Carpometacarpus
Deze vergroeiing is typisch voor vogels en maakt de voorpoten geschikt om mee te vliegen.
Q 29Welke andere naam heeft de kleine borstspier van een vogel?
Coracoacromiale band
Deze spier zorgt voor de opwaartse slag, die voor de meeste vogels slechts een herstelslag is, en is daarom veel minder ontwikkeld.
Q 30Welke vogelgroep was tijdens het Krijt lange tijd toonaangevend?
Enantiornithes
Alle vogelgroepen behalve de moderne vogels stierven samen met de andere dinosauriërs uit op de Krijt-Paleogeengrens.