Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Speerwerpen is het enige werponderdeel in de atletiek met een rechte aanloop: geen ring, geen draai, maar een sprint die in een fractie van een seconde moet worden omgezet in een worp van bijna honderd meter. Deze quiz gaat over de regels en het materiaal, de Scandinavische wortels van de sport, de beruchte slingertechniek uit 1956, de techniek van kruispassen en spanboog, en de records van Jan Železný en Barbora Špotáková.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe ver staat het wereldrecord speerwerpen voor mannen van Jan Železný?
98,48 m
Železný wierp in zijn loopbaan 53 keer verder dan 90 meter; al zijn concurrenten samen evenaarden dat aantal pas in 2017.
Q 02Hoeveel weegt een damesspeer?
600 gram
Een damesspeer is 2,2 tot 2,3 meter lang; bij jeugd- en mastersatletiek worden nog lichtere en zwaardere speren gebruikt.
Q 03Wat onderscheidt speerwerpen van de drie andere werponderdelen in de atletiek?
aanloop in een rechte lijn
Kogelstoten, discuswerpen en kogelslingeren zijn rotatieworpen vanuit een ring van beperkte doorsnee.
Q 04Op welk gewicht legde het IAAF-congres van 1913 de speer definitief vast?
800 gram
Voordien werd in Scandinavië geworpen met houten speren van een aantal Zweedse ponden, wat net iets minder of iets meer uitkwam.
Q 05Wie wierp op 13 september 2008 het wereldrecord speerwerpen voor vrouwen?
Barbora Špotáková
Het damesmodel van de speer is in 1999 gewijzigd; de lijsten van beste prestaties gaan daarom uit van het model dat sindsdien is voorgeschreven.
Q 06In welke stad werd speerwerpen in 1932 een officiële olympische discipline voor vrouwen?
Los Angeles
De mannen waren 24 jaar eerder aan de beurt; speerwerpen maakt bovendien deel uit van verschillende meerkampen.
Q 07Wie had in 1984 een uitschieter van 104,80 m, waardoor om een veranderde speer werd gevraagd?
Uwe Hohn
Er liep al een studie om via verlegging van het zwaartepunt de speer altijd met de punt te laten landen; nu kwamen daar veiligheidsoverwegingen bij.
Q 08Sinds welk jaar staat speerwerpen op de kalender van de Olympische Zomerspelen?
1908
Bij die eerste olympische editie in Londen werd nog onderscheid gemaakt tussen de middengroep en de vrije stijl.
Q 09Hoe breed is de aanloopbaan bij het speerwerpen?
4 meter
De baan is minimaal 30 meter lang, en bij grotere wedstrijden minimaal 33,50 meter.
Q 10Hoe lang is een herenspeer?
2,6 tot 2,7 meter
Moderne speren zijn van staal, aluminium of carbon, hebben altijd een metalen punt en zijn rond in doorsnede.
Q 11Waarvan is het handvat rond het zwaartepunt van een speer gemaakt?
koord
De speer moet in het midden worden vastgehouden, met de punt tijdens aanloop en afworp steeds ongeveer in de werprichting.
Q 12Hoe ver reikt het wereldrecord speerwerpen voor vrouwen, geworpen in Stuttgart?
72,28 m
Het record voor mannen staat ruim 26 meter verder, maar een herenspeer is dan ook 200 gram zwaarder.
Q 13Hoeveel atleten mogen na de eerste drie worpen nog drie keer werpen?
acht
In sommige gevallen zijn in de eerste ronde vier pogingen toegestaan in plaats van drie.
Q 14In welke stad vonden de Spelen van 1920 plaats, waar het tweehandig speerwerpen was afgeschaft?
Q 21Van welk hout waren de speren waarmee eind 19e eeuw in Scandinavië werd geworpen?
berkenhout
Het gewicht werd toen uitgedrukt in Zweedse ponden en kwam ongeveer overeen met dat van de huidige herenspeer.
Q 22Een prestatie uit welk jaar werd met terugwerkende kracht als eerste officiële wereldrecord erkend?
1912
De erkenning volgde op het IAAF-congres dat een jaar later het gewicht van de speer definitief vastlegde.
Q 23In welk jaar werd het model van de damesspeer gewijzigd?
1999
Ook bij de vrouwen gaf het oude, steeds aerodynamischer model vaak onenigheid over de vraag of de punt wel als eerste de grond raakte.
Antwerpen
Bij de vorige Spelen bestond er naast de gewone competitie nog een gecombineerde wedstrijd met worpen met beide armen.
Q 15In welke Duitse stad werd op 25 mei 1996 het wereldrecord speerwerpen voor mannen geworpen?
Jena
Beide huidige wereldrecords, bij de mannen en bij de vrouwen, zijn in Duitsland geworpen.
Q 16In welk land werd speerwerpen in 1906 voor het eerst in officiële kampioenschappen opgenomen?
Engeland
Twee jaar later stond het onderdeel al op het programma van de Olympische Spelen in Londen.
Q 17Welke regel werd ingevoerd nadat de slingertechniek het speerwerpen onveiliger had gemaakt?
de speerpunt moet tijdens de aanloop in de werprichting wijzen
De slingertechniek veranderde volgens de bond het karakter van de sport, niet alleen de veiligheid.
Q 18In welk jaar werd de nieuwe, veranderde herenspeer ingevoerd?
1986
De oude modellen vlogen steeds verder, maar landden ook steeds vaker plat, wat discussie gaf over de geldigheid van worpen.
Q 19Welk land stelde in 1913 voor om de som van de beste worpen met beide armen te laten tellen?
Zweden
Het voorstel werd verworpen, hoewel die telling tot dan toe in Scandinavische werpwedstrijden gebruikelijk was.
Q 20Wat was bijzonder aan de gecombineerde speerwerpwedstrijd op de Spelen van Stockholm?
met beide handen werpen
Naast die gecombineerde wedstrijd was er in Stockholm ook een gewone, algemene competitie.
Q 24Welk middel gebruikte de Spaanse werper met de discusdraai om de speer te laten wegschieten?
zeep
De slingertechniek maakte het speerwerpen voor omstanders zo onveilig dat er een nieuwe regel over de richting van de speerpunt kwam.
Q 25Vanaf welk jaar zijn er records bekend van de speerwerpsport in Scandinavië?
1883
De huidige vorm van de sport werd eind 19e eeuw al in Scandinavië beoefend, lang voordat het een olympisch onderdeel werd.
Q 26Welk kenmerk van een nieuw type speer werd in 1991 via de reglementen uitgesloten?
ruw oppervlak
Vijf jaar na de invoering van de nieuwe herenspeer moesten de reglementen dus alweer worden aangepast.
Q 27Welke hoek maken de sectorlijnen bij het speerwerpen met elkaar?
28,65°
De sectorlijnen beginnen in het zogenaamde achtmeterpunt, acht meter voor het einde van de aanloopbaan.
Q 28Hoe ver wierp de Fin Pentti Saarikoski met de slingertechniek?
99,52 m
Die afstand lag aanzienlijk verder dan het toenmalige wereldrecord met de gewone techniek.
Q 29Welke lengte van de aanloopbaan wordt aanbevolen als de omstandigheden het toelaten?
36,50 m
De atleet mag de baan pas verlaten nadat de speer geland is, en mag de gebogen witte lijn aan het eind nooit aanraken.
Q 30Welke Spaanse speerwerper veroorzaakte in oktober 1956 opschudding met een soort discusdraai?
Felix Erausquin
De werper was al 49 jaar oud; zijn techniek werd snel overgenomen en leverde bijna worpen van honderd meter op.