Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Lizbona to stolica i największe miasto Portugalii, położone na zachodnim krańcu Półwyspu Iberyjskiego, przy ujściu rzeki do Atlantyku. Jej historia sięga czasów rzymskich. Quiz prowadzi przez dzieje miasta: od rządów Maurów i krzyżowców, przez wielkie trzęsienie ziemi z 1755 roku, po rewolucję z 1974 roku i Expo ’98. Są też pytania o klimat, zabytki, transport, książki i filmy o Lizbonie oraz o fado, melancholijną pieśń z portowych dzielnic.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Nad którą rzeką, przy jej ujściu do Atlantyku, leży Lizbona?
Tag
Lizbona to nie tylko stolica, lecz także największe miasto Portugalii oraz polityczne, ekonomiczne i kulturalne centrum kraju.
Q 02Jakie kwiaty dały nazwę rewolucji, która rozpoczęła się w Lizbonie 25 kwietnia 1974 roku?
goździki
Portugalska stolica była też sceną wcześniejszego przewrotu, który wybuchł 5 października 1910 roku.
Q 03Portugalską odmianą którego gatunku muzycznego bywa czasami nazywane fado?
blues
Fado pozostaje gatunkiem uprawianym prawie wyłącznie w swojej ojczyźnie.
Q 04W którym kierunku Lizbona jest najdalej wysuniętą stolicą kontynentalnej Europy?
zachód
Współrzędne geograficzne miasta to 38°42′N i 9°05′W.
Q 05Który miesiąc jest w Lizbonie najzimniejszy w roku?
styczeń
Nawet wtedy w ciągu dnia jest zwykle od 10 do 18 °C, a średnia temperatura morza wynosi 15 °C.
Q 06Którą pieśniarkę uważa się za królową fado i międzynarodowy symbol tego gatunku?
Amália Rodrigues
Pierwszą udokumentowaną pieśniarką fado była natomiast Maria Severa.
Q 07Na którym lizbońskim stadionie rozegrano finał Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2004?
Da Luz
Stolica Portugalii jest jednym ze sportowych centrów kraju; swoje siedziby mają tu między innymi SL Benfica i Sporting CP.
Q 08W jakie święto 1755 roku potężne trzęsienie ziemi zrujnowało Lizbonę?
Wszystkich Świętych
Wstrząsy o sile 9 stopni w skali Richtera pochłonęły około 60 000 ofiar.
Q 09Z którego portu Lizbony wyruszały wyprawy morskie w epoce wielkich odkryć geograficznych?
Belém
Wyprawy z XV–XVII wieku przyczyniły się do rozwoju królestwa i jego stolicy.
Q 10Co oznacza w tłumaczeniu na polski nazwa gatunku muzycznego fado?
przeznaczenie
Gatunek narodził się w XIX wieku w biednych dzielnicach portowych miast Portugalii.
Q 11Z inicjatywy którego ministra króla José I odbudowano Lizbonę po katastrofie z 1755 roku?
markiz Pombal
Już ponad dwa wieki wcześniej, 26 stycznia 1531 roku, inne trzęsienie ziemi kosztowało życie tysiące mieszkańców miasta.
Q 12Która nowoczesna dzielnica Lizbony powstała z myślą o Światowej Wystawie w 1998 roku?
Park Narodów
Dzielnica, po portugalsku Parque das Nações, to efekt programu odnowy miejskiej przed wystawą znaną jako Expo ’98.
Q 13Przy akompaniamencie ilu gitar wykonuje się tradycyjnie fado?
dwóch
To melancholijna pieśń śpiewana przez jednego wokalistę.
Q 21Kto jest patronem lizbońskiego portu lotniczego?
Humberto Delgado
To największy port lotniczy w Portugalii, położony zaledwie 7 km na północ od centrum miasta.
Q 22Krajobraz kulturowy którego miasta jest obiektem UNESCO w obszarze metropolitalnym Lizbony?
Sintra
W samej stolicy na liście światowego dziedzictwa figurują jeszcze dwa obiekty, w tym Klasztor Hieronimitów.
Q 23Który filozof jest autorem „Poematu o zagładzie Lizbony”?
Wolter
Miasto praktycznie zrujnowało trzęsienie ziemi z 1 listopada 1755 roku, po którym ocalały tylko nieliczne dzielnice.
Q 14Która dzielnica Lizbony przetrwała wielkie trzęsienie ziemi z 1755 roku?
Alfama
Resztę miasta trzeba było wznosić niemal od nowa; to odbudowa nadała stolicy jej dzisiejszy kształt.
Q 15Kto napisał powieść „Noc w Lizbonie”?
Erich Maria Remarque
Stolica Portugalii jest też tłem powieści „Nocny pociąg do Lizbony” Pascala Merciera.
Q 16Do jakich widowisk przeznaczona jest lizbońska arena Campo Pequeno?
walki byków
Wśród zabytków miasta jest też Casa dos Bicos, budynek z 1523 roku.
Q 17Które miasto, obok Lizbony, ma własny klasyczny rodzaj fado?
Coimbra
W tej odmianie śpiewają wyłącznie mężczyźni, podczas gdy lizbońskie fado wykonują i mężczyźni, i kobiety.
Q 18Jaki europejski tytuł przyznano Lizbonie na rok 2020?
Zielona Stolica Europy
Miasto ma również status metropolii o znaczeniu globalnym.
Q 19Kto wyreżyserował film „Lisbon Story” z 1994 roku?
Wim Wenders
Miasto pokazał też Alain Tanner w filmie „W białym mieście” z 1983 roku.
Q 20W którym roku Alfons I Zdobywca odebrał Lizbonę Maurom z pomocą krzyżowców?
1147
Zwycięzca, znany też jako Dom Afonso Henriques, był pierwszym władcą Portugalii.
Q 24Jaka rewolucja wybuchła w Lizbonie 5 października 1910 roku?
republikańska
Kolejny wielki przełom polityczny rozpoczął się w mieście 25 kwietnia 1974 roku.
Q 25Który król przeniósł w 1255 roku stolicę Portugalii do Lizbony?
Alfons III
Kilkadziesiąt lat później, jeszcze przed końcem XIII wieku, w nowej stolicy powstał uniwersytet.
Q 26Pod jaką nazwą źródła z czasów rzymskich wymieniają osadę na terenie dzisiejszej Lizbony?
Olisipo
W starożytności okolicę zamieszkiwali Luzytanie; być może istniał tu też punkt handlowy Fenicjan, czego archeologia dotąd nie potwierdziła.
Q 27Kto napisał książkę „Lizbona. Muzyka moich ulic”?
Marcin Kydryński
Wśród polskich książek o mieście jest też „Ostatnie fado” Iwony Słabuszewskiej-Krauze.
Q 28Około ile dni deszczowych w roku, licząc z mżawką, ma Lizbona?
120
Latem pada rzadko: w lipcu deszcz zdarza się zaledwie przez 2–3 dni, a w miesiącach zimowych przez 14–16 dni.
Q 29W którym roku powstał w Lizbonie uniwersytet?
1290
Uczelnię założono zaledwie 35 lat po tym, jak miasto zostało stolicą Portugalii.
Q 30W którym kraju poza Portugalią garstka artystów śpiewa fado w miejscowym języku?
Japonia
Zdaniem purystów pieśń zaśpiewana w języku innym niż portugalski przestaje być fado.