Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Wat is het grootste continent, welk eiland is het grootste ter wereld en welk kanaal scheidt Afrika van Azië? Aardrijkskunde begint bij de wereldkaart. Deze quiz gaat over continenten en werelddelen, de platen waarop ze drijven, het supercontinent Pangaea en de Grieken en Arabieren die als eersten de aarde beschreven. Geschikt voor kinderen op de basisschool en de onderbouw, met genoeg pittige vragen om ook ouders aan het denken te zetten.
Alle 25 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe noem je een landmassa die te klein is om als continent te gelden?
Eiland
De keuze waar de grens ligt is tamelijk arbitrair: Groenland geldt als het grootste van deze landmassa's.
Q 02Hoe noem je een zeer grote landmassa die vrijwel niet met andere landmassa's verbonden is?
Continent
Zo'n landmassa is zo groot dat er plekken zijn met een landklimaat; bij de indeling telt alleen land en water, niet de waterdiepte.
Q 03Hoe oud is de aarde?
4,6 miljard jaar
Toch is het lastig om sporen te vinden van continenten en platen die ouder zijn dan 200 miljoen jaar.
Q 04Hoe heet een kleine landmassa die via een landengte met een grotere landmassa verbonden is?
Schiereiland
Noord- en Zuid-Amerika zijn ook maar door een smalle landengte verbonden, maar die zijn elk groot genoeg om apart mee te tellen.
Q 05Welk continent is het kleinste?
Australië
Het is ongeveer vier keer zo groot als het grootste eiland, en precies daar ligt de nogal willekeurige grens tussen eiland en continent.
Q 06Hoe heet de landmassa waarin alle huidige continenten ooit samenhingen?
Pangaea
Dat wordt afgeleid uit de platentektoniek en uit paleomagnetische metingen; de huidige landmassa's passen het best in elkaar langs de continentale helling.
Q 07Welk continent is het grootste?
Eurazië
Het werelddeel Europa is maar een deel van dit continent; pas in de 19de eeuw werden Europa en Azië tot één continent samengevoegd.
Q 08Welk kanaal ligt op de grens tussen Noord- en Zuid-Amerika?
Panamakanaal
Door dit door mensen gegraven kanaal zijn de twee Amerika's geheel door water van elkaar gescheiden.
Q 09Welk kanaal vormt de grens tussen Afrika en het grootste continent?
Suezkanaal
Wie vindt dat een kunstmatige waterweg niet telt, legt de grens om praktische redenen bij de landgrens tussen Israël en Egypte.
Q 10Welke Griek geldt als de vader van de geschiedschrijving en als de eerste geograaf?
Herodotus
Hij leefde omstreeks 485-425 v.Chr.; de oude Grieken publiceerden als eersten systematische studies van het aardoppervlak.
Q 11Welk gebergte ontstond doordat een plaat nabij een continentrand onder een andere plaat schoof?
Andes
Bij zo'n convergente grens is het bijna altijd de dunnere, zwaardere oceanische plaat die onder de continentale plaat duikt.
Q 12Welk gebergte geldt nog vaak als praktische scheiding tussen Europa en Azië?
Oeral
De samenvoeging van Europa en Azië tot één continent dateert pas uit de 19de eeuw.
Q 13Tegen het begin van welke eeuw verschijnt Amerika als een nieuw continent?
16de eeuw
De driedeling Europa, Azië en Afrika zat zo vast in de hoofden dat geografen Amerika nog decennia na de reis van Columbus gewoon niet vermeldden.
Q 21Hoe heette het noordelijke supercontinent dat ongeveer 180 miljoen jaar geleden ontstond?
Laurazië
Daaruit ontstonden rond 100 miljoen jaar geleden Noord-Amerika en Eurazië, in een vorm die nu nog herkenbaar is.
Q 22Op hoeveel meter zeediepte wordt de grens van het continentaal plat meestal getrokken?
200 m
Sommige van die onderzeese plateaus reiken dieper dan 500 m; samen bedekken ze naar schatting zo'n 5% van het aardoppervlak.
Q 23Uit hoeveel grote stijve platen bestaat de lithosfeer volgens de platentektoniek?
Acht
Daarnaast is er een groot aantal kleinere platen; ze bewegen allemaal ten opzichte van elkaar en van de onderliggende asthenosfeer.
Q 14Hoe noemen de Britten het vasteland van Europa meestal?
The continent
In het Nederlands wordt soms onderscheid gemaakt tussen werelddeel en continent; in het Engels bestaat dat verschil niet.
Q 15Welke breuk in Californië is een voorbeeld van een transformatiegrens tussen platen?
San Andreasbreuk
Bij zulke grenzen schuiven twee platen horizontaal langs elkaar: veel aardbevingen, maar weinig vulkanisme.
Q 16Welk eiland hoort wel bij het werelddeel Afrika, maar niet bij het continent Afrika?
Madagaskar
Een werelddeel is een geopolitieke indeling en omvat vaak de omringende eilanden; een continent is een geologische landmassa.
Q 17Wat betekent het woord continent oorspronkelijk?
Samenhangend
Vroeger werd het woord ook op eilanden toegepast; pas vanaf de 18de eeuw is het gereserveerd voor grote droge landmassa's.
Q 18Welke grote tektonische plaat hoort niet bij een van de continenten?
Pacifische Plaat
Die plaat ligt onder een groot deel van de Grote Oceaan; de Arabische en de Indische Plaat dragen elk een subcontinent.
Q 19Tussen welke twee landen ligt de landgrens die soms als grens tussen Noord- en Zuid-Amerika geldt?
Panama en Colombia
Die keuze maakt men om praktische redenen als een kunstmatige waterweg niet mag meetellen; anders neemt men de smalste plek van de landengte.
Q 20Welke rivier gold bij de oude Grieken als grens tussen Azië en Afrika?
Nijl
Herodotus vond die keuze al vreemd: hij begreep niet waarom één landmassa drie verschillende vrouwennamen had gekregen.
Q 24Vanaf welke eeuw wordt de term continent alleen nog voor grote droge landmassa's gebruikt?
18de eeuw
Daarvoor werd het woord, dat zoveel betekent als 'samenhangend', ook gebruikt voor eilanden en andere kleine landmassa's.
Q 25Volgens wie ontstond het begrip continent toen Griekse zeelui de namen Europa en Azië gaven?
Arnold Toynbee
De zeelui gaven die namen aan het land aan weerszijden van de waterweg van de Egeïsche Zee via de Bosporus tot de Zee van Azov.