Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De blauwe vinvis is het grootste dier dat ooit op aarde heeft geleefd: een baleinwalvis van ruim dertig meter die toch vrijwel alleen piepkleine kreeftachtigen eet. Deze quiz gaat over zijn lichaam, zijn gezang, zijn trektochten tussen de polen en de evenaar en zijn kalveren. Ook de walvisvaart, die de soort bijna liet verdwijnen, en de bescherming sinds de jaren zestig komen aan bod. De vragen lopen op van makkelijk tot echt lastig, met bij elk antwoord een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke titel draagt de blauwe vinvis onder alle dieren die ooit op aarde hebben geleefd?
Grootste dier
Exemplaren van meer dan 30 meter lang hebben een gewicht van rond de 170 ton.
Q 02Hoe heten de kleine kreeftachtigen waarmee de blauwe vinvis zich hoofdzakelijk voedt?
Krill
De blauwe vinvis eet alleen overdag; een volwassen dier werkt in het voedselseizoen dagelijks zo'n 3,5 ton weg.
Q 03Welke zeezoogdieren vallen in groepen soms een blauwe vinvis aan?
Orka's
Volwassen dieren weten vaak te ontkomen; vooral kalveren zijn kwetsbaar, ook voor grotere soorten haaien.
Q 04Naar welk lichaamsdeel verwijst het woord 'vinvis' in de naam van de blauwe vinvis?
Rugvin
Het woord 'blauwe' slaat op de overwegend blauwgrijze lichaamskleur; alleen de buikzijde is lichter tot wit.
Q 05Met welk landdier wordt de tong van de blauwe vinvis in grootte vergeleken?
Olifant
Het hele dier kan bijna net zo zwaar worden als een Boeing 747.
Q 06In welke wereldzee komt de blauwe vinvis niet voor?
Noordelijke IJszee
De dieren leven op volle zee, maar blijven aan de oppervlakte omdat hun voedsel zich daar bevindt.
Q 07Welk zintuig is bij de blauwe vinvis zeer goed ontwikkeld?
Gehoor
De ogen zijn klein en het dier ziet slecht; ook het reukvermogen is waarschijnlijk slecht ontwikkeld.
Q 08Hoe brengen blauwe vinvissen de nacht door?
Drijvend aan de oppervlakte
Jagen doen ze overdag: ze duiken tot ongeveer 100 meter en komen met opengesperde mond weer naar boven.
Q 09Waar komen de kalveren van de blauwe vinvis altijd ter wereld?
Tropische zeeën rond de evenaar
Een vrouwtje krijgt om de twee tot drie jaar een kalf; tweelingen komen voor, maar meestal is het er één.
Q 10Wat werd vroeger gemaakt van het vet van de blauwe vinvis?
Lampenolie
Uit één enkel dier konden 70 tot 80 vaten olie worden gewonnen.
Q 11Waar houden blauwe vinvissen zich 's zomers op?
Rand van het pakijs
In de winter verblijven ze meer in subtropische wateren, zoals de Golf van Californië.
Q 12Tot bijna hoeveel meter hoog reikt de waterzuil die een blauwe vinvis uitademt?
10
Dat is veel hoger dan bij andere walvissen; lucht in- en uitademen gaat erg snel en met veel kracht.
Q 13In welk jaar werd de jacht op de blauwe vinvis verboden?
1966
Illegale jacht ging daarna nog even door; pas sinds 1978 zijn er geen bewust gevangen dieren meer gerapporteerd.
Q 14Aan welk kenmerk kunnen onderzoekers individuele blauwe vinvissen uit elkaar houden?
Q 21Welke geluidssterkte in decibel kan het gezang van de blauwe vinvis bereiken?
188
Ter vergelijking: schreeuwende mensen produceren tot 70 decibel en een vliegtuigmotor tot 120 decibel.
Q 22Welke aangroei kleurt de buik van veel blauwe vinvissen geel?
Kiezelwieren
Daaraan dankt het dier zijn Engelse bijnaam sulphur bottom, wat 'zwavelbuik' betekent.
Q 23Rond welk Aziatisch eiland zijn blauwe vinvissen in de winter te vinden?
Sri Lanka
In kleinere zeeën zoals de Middellandse Zee en de Beringzee komt de soort juist niet voor.
Q 24Met hoeveel kilo per dag kan het gewicht van een zogend kalf van de blauwe vinvis toenemen?
Vlekkenpatroon
De lichte vlekjes zitten vooral aan de voorzijde van het lichaam en zijn bij ieder dier anders, zoals vingerafdrukken bij mensen.
Q 15Hoe heten de plooien die bij de blauwe vinvis van de kin tot net voor de navel lopen?
Keelgroeven
De blauwe vinvis heeft er ongeveer 50 tot 90; de bultrug komt gemiddeld maar tot 22.
Q 16Wie publiceerde in 1758 de wetenschappelijke naam van de blauwe vinvis?
Carl Linnaeus
De soort heette toen nog Balaena musculus; de plaatsing in het geslacht Balaenoptera volgde in 1804.
Q 17Met hoeveel hartslagen per minuut kan de blauwe vinvis minimaal overleven?
2
Het hart zelf heeft een omvang die vergelijkbaar is met een kleine auto.
Q 18Uit welke stof is het balein van walvissen zoals de blauwe vinvis opgebouwd?
Keratine
Van balein werden onder andere kammen gemaakt; het geldt als een natuurlijke voorloper van de moderne plastics.
Q 19Met welke andere walvissoort zijn kruisingen van de blauwe vinvis bekend?
Gewone vinvis
Volgens twee biologen zijn beide soorten genetisch ongeveer zo verwant als de mens en de gorilla.
Q 20Welk wapen maakte het walvisvaarders mogelijk om ook op de blauwe vinvis te jagen?
Granaatharpoen
Daarvoor was het dier te snel en te groot voor kleine bootjes met handgeworpen harpoenen.
90
Bij het spenen is het kalf ongeveer 16 meter lang.
Q 25Hoeveel ton woog de zwaarste blauwe vinvis van wie het gewicht echt is vastgesteld?
190
Gemiddeld ligt het lichaamsgewicht op 100 tot 120 ton.
Q 26Hoeveel liter moedermelk drinkt een kalf van de blauwe vinvis dagelijks maximaal?
370
Daarmee groeit het kalf ongeveer 3 centimeter per dag.
Q 27Hoeveel blauwe vinvissen zouden alleen al in de twintigste eeuw zijn gedood?
350.000
Halverwege de jaren zestig was de soort door de intensieve walvisjacht bijna uitgestorven.
Q 28Wat betekent 'brevicauda' in de naam van de kleinste ondersoort van de blauwe vinvis?
Korte staart
Deze ondersoort wordt gemiddeld 24 meter lang en heeft een verhoudingsgewijs grotere kop.
Q 29Welke Schotse arts publiceerde de eerste beschrijvingen van de blauwe vinvis?
Robert Sibbald
Ze staan in zijn werk 'Phalainologia Nova' uit 1694.
Q 30Op het strand van welke Nederlandse plaats spoelde in 1594 een blauwe vinvis aan?
Cadzand
In 1840 spoelde nog een exemplaar van 24 meter aan op het eiland Rozenburg.