Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De bultrug is een van de bekendste walvissen ter wereld: een reus van 25 tot 30 ton met de langste borstvinnen uit het dierenrijk, beroemd om zijn sprongen boven water en het gezang van de mannetjes. Deze quiz gaat over zijn bouw, zijn slimme jachttechnieken zoals het bubbelnet, zijn lange trektochten en de manier waarop hij met soortgenoten communiceert. Ook de geschiedenis komt aan bod: de naamgeving, de walvisvaart, de bescherming sinds 1966 en de witte bultrug Migaloo voor de kust van Australië.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk dier vormt de grootste natuurlijke bedreiging voor de bultrug?
Orka
Vooral onvolwassen dieren worden aangevallen; veel bultruggen dragen littekens van aanvallen uit hun eerste levensjaar.
Q 02Waarom trekken bultruggen elk jaar van de poolstreken naar warmere wateren?
Paren en kalven
Tijdens die jaarlijkse trek leggen de populaties duizenden kilometers af.
Q 03Hoe noemen wetenschappers de typerende groepsjachttechniek van de bultrug?
Bubbelnet
De dieren zwemmen in een steeds kleinere cirkel en blazen samen een gordijn van luchtbellen uit hun spuitgaten.
Q 04Van welke vin gebruiken onderzoekers sinds 1973 het unieke patroon om bultruggen te volgen?
Staartvin
Die gegevens leveren gedetailleerde informatie op over zwangerschap, groei, migraties en de omvang van populaties.
Q 05Wat is de wetenschappelijke naam van de bultrug?
Megaptera novaeangliae
De geslachtsnaam verwijst naar de lange borstvinnen, de soortnaam naar de plek waar het dier voor het eerst werd beschreven.
Q 06Welke vorm heeft de waterstraal die een bultrug bij het uitademen produceert?
Hartvormig
De brede straal komt uit twee spuitgaten achter op de kop en wordt zo'n drie meter hoog.
Q 07Wat betekent de geslachtsnaam Megaptera letterlijk?
Grote vleugels
De naam is een samenvoeging van de Griekse woorden mega en ptera en slaat op de enorme borstvinnen.
Q 08Wat betekent de naam Migaloo in het inheemse dialect?
Witte kerel
Het is de enige bekende witte bultrug; onderzoek wees uit dat het dier een albino is.
Q 09Hoe voorkomt een bultrug dat hij in zijn slaap stikt?
Eén hersenhelft blijft wakker
Anders dan de meeste landdieren kan een bultrug niet onbewust ademen.
Q 10Welk maximumgewicht kan een volwassen bultrug bereiken?
40 ton
Gemiddeld wegen volwassen dieren 25 tot 30 ton; aan land vervormt het lichaam door de enorme massa.
Q 11Hoe lang is de draagtijd van een bultrug normaal gesproken?
11,5 maanden
Er zijn ook langere draagtijden geregistreerd, oplopend tot twee jaar; een tweeling is uiterst zeldzaam.
Q 12In welke Europese zee komen bijzonder veel bultruggen voor?
Golf van Biskaje
De laatste jaren duiken ze ook steeds vaker op in kleinere zeeën, zoals de Oostzee en het Skagerrak.
Q 13In welk jaar werd de jacht op de bultrug wereldwijd verboden?
1966
Toch vangen walvisvaarders uit landen als Japan, Noorwegen en IJsland nog steeds illegaal bultruggen, vaak onder het mom van onderzoek.
Q 21Welk tijdschrift publiceerde in 2013 een studie naar het lobtail feeding van bultruggen?
Science
Bij deze techniek slaan enkele dieren eerst krachtig met hun staart op het water, zodat zandspieringen niet wegspringen.
Q 22Welke leeftijd kan een bultrug waarschijnlijk maximaal bereiken?
95 jaar
Normaal worden de dieren 45 à 50 jaar oud.
Q 23Met hoeveel knobbels zijn de kop en onderkaak van een bultrug bedekt?
30 tot 60
Het zijn tuberkels die als haarzakjes dienen en in een symmetrisch patroon staan, geen parasitaire woekeringen.
Q 24Tot welk deel van zijn lichaamsgewicht aan water kan een bultrug in zijn bek verzamelen?
Q 14Naar welke regio verwijst de soortnaam novaeangliae van de bultrug?
New England
De naam komt van het Latijnse Nova Anglia en verwijst naar de noordoostkust van de Verenigde Staten.
Q 15Voor het ontwerp waarvan onderzochten wetenschappers de onregelmatige vinrand van de bultrug?
Vliegtuigvleugels
De tuberkels op de vinrand leiden het water in een gelijkmatige, roterende stroom, wat de weerstand verkleint.
Q 16Waar blijken sommige bultruggen zich sinds een ontdekking uit 2013 ook te voeden?
Op de oceaanbodem
Welke techniek ze daarvoor gebruiken, is nog niet precies bekend.
Q 17Welke kleur heeft de moedermelk van een bultrug?
Roze
Een kalf drinkt er dagelijks 200 tot 350 liter van; de melk bestaat voor de helft uit vet.
Q 18Hoe lang duurt het lied van een bultrug gewoonlijk?
6 tot 35 minuten
Het dier herhaalt zijn lied meestal meerdere keren achter elkaar en kan daar dagen aan een stuk mee doorgaan.
Q 19Hoe heet de bultrug in het Afrikaans?
Boggelwalvis
Ook het Engelse humpback whale en het Spaanse ballena jorobada verwijzen naar de bochel op de rug.
Q 20Met de oren van welk woestijndier worden de borstvinnen van de bultrug vergeleken?
Fennek
Het grote oppervlak van de vinnen helpt mogelijk de lichaamstemperatuur te regelen tijdens de trek naar koudere wateren.
Twee derde
Daarna perst hij het water met zijn tong naar buiten, terwijl de baleinen de prooidieren tegenhouden.
Q 25Welk dier werd bij Hawaï tweemaal door een bultrug boven het wateroppervlak gegooid?
Tuimelaar
Wetenschappers die het zagen gebeuren, hielden speelsheid voor de meest logische verklaring.
Q 26Hoeveel zeepokken troffen onderzoekers aan op één enkele bultrug?
450 kilogram
De dieren hebben er waarschijnlijk weinig last van en raken een groot deel van de meelifters kwijt in warmere wateren.
Q 27Waar ontmoeten groepen bultrugvrouwtjes elkaar elke zomer opnieuw?
Saint Lawrencebaai
Zulke reünies aan de oostkust van Canada kunnen jaren achtereen plaatsvinden; van één groep zijn zeven ontmoetingen geregistreerd.
Q 28Tot welke afstand kunnen bultruggeluiden reiken in goed geleidende diepe waterlagen?
8.000 km
Onder normale omstandigheden horen soortgenoten een zingend mannetje tot ongeveer 16 km ver.
Q 29Welke twee biologen namen het gezang van de bultrug op en analyseerden het grondig?
Roger Payne en Scott McVay
Hun studie uit 1971 toonde aan dat het lied is opgebouwd uit thema's, frases, motieven en zo'n twintig syllaben, net als een muziekcompositie.
Q 30Welke Franse zoöloog beschreef de bultrug in 1756 als eerste?
Mathurin Jacques Brisson
Hij trof het dier aan voor de noordoostkust van de Verenigde Staten en noemde het in zijn boek Regnum Animale baleine de la Nouvelle Angleterre.