Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Een brug overbrugt een rivier, dal of spoorweg zonder de doorgang eronder te belemmeren. Van eenvoudige boomstammen tot hangbruggen van kilometers lang: de bruggenbouw volgt de materialen van zijn tijd. Deze quiz gaat over de geschiedenis en techniek van bruggen, de materialen van hout tot composiet, beweegbare bruggen en beroemde bruggen in Nederland, België en de rest van de wereld. Het laatste deel draait om de Golden Gate Bridge in San Francisco: het ontwerp, de bouw, de kleur en de financiering.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet een brug die speciaal is bedoeld voor de passage van wild?
Ecoduct
Een brug kan ook een waterloop dragen; zo'n brug heet een aquaduct.
Q 02Hoe wordt een lange brug die over een andere weg of spoorlijn loopt ook wel genoemd?
Viaduct
Bruggen over een waterweg hebben soms een beweegbaar onderdeel; bij een kruising met een weg of spoorweg maakt men de brug hoog genoeg.
Q 03Waaruit bestonden de allereerste bruggen over kleine beken?
Houten stammen of planken
Daarna kwamen stenen exemplaren, maar die dienden in eerste instantie alleen om het hout te ondersteunen.
Q 04Welk volk construeerde als eerste de boogbrug van natuursteen met cement?
Romeinen
Veel van die bruggen hebben de eeuwen doorstaan; van baksteen gemetselde bruggen verschenen pas later.
Q 05Wat is een luchtbrug, die geen brug in de strikte zin is?
Verbinding door de lucht
Zo'n verbinding wordt bijvoorbeeld gebruikt om hulpgoederen naar een afgesloten gebied te sturen.
Q 06Hoe heet het gedeelte van een brug tussen twee pijlers?
Overspanning
Een brug kan in principe eindeloos lang worden, maar aan dit gedeelte zitten grenzen; de langste komen voor bij hangbruggen.
Q 07Welk materiaal wordt naast hout gebruikt voor korte en kleinere bruggen?
Bamboe
Grotere bruggen worden in de regel van gewapend beton, metselwerk of staal geconstrueerd.
Q 08Om ruimte te maken voor welk vervoermiddel werden in de 20e eeuw veel grachten gedempt?
Auto
Daardoor verdwenen in de twintigste eeuw veel bruggen over grachten in binnensteden.
Q 09Hoe wordt vezelversterkte kunststof in de bruggenbouw ook wel aangeduid?
Composiet
Het materiaal heeft een zeer hoge sterkte voor druk én trek, waardoor bruggen relatief licht en slank kunnen worden uitgevoerd.
Q 10Welk legeronderdeel bouwt tijdelijke bruggen als een rivier anders niet over te steken is?
Genie
In zulke gevallen wordt vaak een pontonbrug of een baileybrug gebouwd.
Q 11Welke brug over de Oosterschelde is de langste brug van Nederland?
Zeelandbrug
De Moerdijkbruggen over het Hollands Diep zijn op hun beurt de langste spoorbruggen van Nederland.
Q 12Waarop rusten de brugdelen van een schipbrug over een rivier?
Bootjes
De hele brug kan zijwaarts worden verplaatst als er een schip moet passeren; de meeste zijn in de 20e eeuw vervangen door hoge vaste bruggen.
Q 13Welke brug speelde een belangrijke rol tijdens de Slag om Arnhem in de Tweede Wereldoorlog?
John Frostbrug
In België speelde Joe's Bridge in Lommel eveneens een belangrijke rol in de Tweede Wereldoorlog.
Q 21Welke Amerikaanse brug stortte in door resonantie, waardoor het wegdek ging golven?
Tacoma Narrows Bridge
Het golven van het wegdek wordt flutter genoemd; uiteindelijk brak de brug in de staat Washington in stukken.
Q 22Wat is een hoogholtje?
Hoge houten voetbrug
Schepen konden eronderdoor varen; ook de oude ophaalbruggen zijn veelal van hout gemaakt.
Q 23Welk voordeel heeft smeedijzer ten opzichte van gietijzer?
Hogere treksterkte
Smeedijzer verving daarom eerst de gietijzeren balken die op buiging werden belast; voor kolommen bleef men langer gietijzer gebruiken.
Q 14Welk aquaduct in Frankrijk is wellicht de bekendste brug uit de Romeinse tijd?
Pont du Gard
Romeinse aquaducten zijn opgebouwd uit steen en keramiek, materialen die goed druk opnemen en daarom in boogvorm werden toegepast.
Q 15Welke twee steden verbindt de Sontbrug?
Kopenhagen en Malmö
Denemarken telt meer grote bruggen tussen zijn eilanden, zoals de Grote Beltbrug tussen Seeland en Funen.
Q 16Welke brug over de Maas in Maastricht is de oudste brug van Nederland?
Sint Servaasbrug
De Koornbrug in Leiden is een andere historische brug: een vaste stenen boogbrug met dubbele overkapping over de Nieuwe Rijn.
Q 17In welke Zwitserse stad staat de Kapelbrug, een volledig overdekte houten brug?
Luzern
Ook de Verrazzano-Narrows Bridge in New York haalt de lijst van bekende bruggen: de langste hangbrug van de Verenigde Staten.
Q 18Waarmee is een beweegbare brug in de ruststand geborgd tegen onvoorziene bewegingen?
Vergrendeling
In de open stand mag de brug de vrije doorvaart niet belemmeren, ook niet bij winddruk of als de aandrijfkracht wegvalt.
Q 19Met welke county verbindt de Golden Gate Bridge het schiereiland van San Francisco?
Marin County
De brug maakt deel uit van zowel U.S. Route 101 als de California State Route 1.
Q 20In welke stad staat de Stari Most, de Oude Brug die Unesco-Werelderfgoed is?
Mostar
De brug ligt in Bosnië en Herzegovina en is een van de bekendste bruggen van de Balkan.
Q 24Welke brug in Willemstad is de enige drijvende houten draaibrug ter wereld?
Koningin Emmabrug
Even verderop overspant de Koningin Julianabrug op 55 meter hoogte de Sint Annabaai en verbindt ze Punda met Otrabanda.
Q 25Vanaf welk jaar brak staal door als constructiemateriaal?
1880
Staal combineert een grote druksterkte met een grote treksterkte en is bovendien zeer ductiel.
Q 26In welk jaar verscheen de Iron Bridge in het Verenigd Koninkrijk, de eerste gietijzeren brug?
1779
Pas na de uitvinding van staal werd het mogelijk echt grote brugdelen zonder tussensteun te bouwen.
Q 27Rond welk jaar gebruikte men gietijzer als constructiemateriaal voor bruggen?
1840
Gietijzer is zeer bros en heeft een lage treksterkte, maar een hoge druksterkte; de producten worden in zandmallen gegoten.
Q 28Hoe lang is de Danyang–Kunshan grote brug, de langste brug ter wereld?
164,8 kilometer
Een andere Chinese recordhouder is de Qingdao Haiwan-brug, met 42,5 km de langste overzeese brug ter wereld.
Q 29Wie was een pionier van bruggen uit gewapend beton, vooral actief in België en Frankrijk?
François Hennebique
Bruggen van gewapend beton worden gebouwd sinds het laatste decennium van de 19e eeuw.
Q 30In welke plaats staat de in 2012 gebouwde stalen Uyllanderbrug met een brugdek van kunststof?
Diemen
Kunststof brugdekken worden vaak gemaakt van pultrusieplanken, die op stalen liggers worden gelegd.