Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Welke boeken horen in de Bijbel thuis? Het antwoord verschilt per traditie: de protestantse canon volgt voor het Oude Testament de Hebreeuwse Bijbel, de katholieke telt ook de deuterocanonieke boeken mee. Deze quizvragen gaan over de vorming van die canon: de Griekse en Latijnse vertalingen, de rabbijnen, kerkvaders en concilies die een rol speelden, en de boeken die buiten de boot vielen. Ook de kleine profeten komen aan bod, de bundel korte profetenboeken waarmee het Oude Testament eindigt.
Alle 24 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit de gezaghebbende boeken van welk volk is de canon van het Oude Testament ontstaan?
Joden
Het ging om de boeken die in de eeuwen rond het begin van de christelijke jaartelling als gezaghebbend golden.
Q 02Hoe heten de boeken die uiteindelijk niet tot de canon van het Oude Testament gerekend worden?
apocriefe boeken
De katholieke kerk nam een deel van deze geschriften wel op, zodat de canon per kerkelijke traditie verschilt.
Q 03Waarom worden de kleine profeten van de Bijbel ‘klein’ genoemd?
hun boeken zijn korter
De vergelijking is met de drie grote profeten: Jesaja, Jeremia en Ezechiel.
Q 04Hoe heet de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel die omstreeks 150 v.Chr. verscheen?
Septuagint
In deze vertaling staan meer boeken dan in de joodse canon, zoals die gaandeweg groeide.
Q 05Met welk getal wordt de bundel kleine profeten in het jodendom gewoonlijk aangeduid?
twaalf
De Aramese benaming luidt Tree Asar; de profetenboeken staan in de Tenach bij elkaar.
Q 06In wat voor Bijbeluitgave ontbreken de apocriefen?
protestantse
De kerken van de Reformatie beperken het Oude Testament tot de boeken van de Hebreeuwse canon.
Q 07Hoeveel boeken van de Hebreeuwse Bijbel telt het Oude Testament gewoonlijk?
39
Binnen het jodendom gelden dezelfde geschriften als canon; daar staan ze bekend als de Tenach.
Q 08Aan wie worden de profetenboeken van de Bijbel traditioneel toegeschreven?
hun naamgevers
Moderne tekstkritiek heeft dat beeld bijgesteld: sommige boeken blijken veel later te zijn geschreven.
Q 09Welk concilie nam de omstreden boeken van het Oude Testament op in de katholieke canon?
Trente
Het concilie gaf die boeken daarbij de naam deuterocanoniek, als reactie op de keuze van de Reformatie.
Q 10Wat betekent het Oudgriekse woord ‘kanoon’, waarvan het woord ‘canon’ is afgeleid?
richtsnoer
De canon is de lijst van Bijbelboeken die binnen het christendom als doctrinaire autoriteit worden beschouwd.
Q 11Welke Bijbelvertaling viel volgens een katholiek concilie samen met de rooms-katholieke canon?
Vulgaat
Met die uitspraak kregen ook de boeken die buiten de Hebreeuwse canon vallen een vaste plaats in de katholieke Bijbel.
Q 12Hoe heet de derde afdeling van de Tenach, die in het Oude Testament tussen de profeten staat?
geschriften
Door die verschuiving sluiten de kleine profeten het Oude Testament af, vlak voor de deuterocanonieke boeken of het volgende Bijbeldeel.
Q 13Rond welk jaar na Christus zou een omstreden synode over de Hebreeuwse canon hebben beslist?
100
De historiciteit van die synode wordt betwist; vermoedelijk ging het gesprek over het waarom van de keuze, niet over de boeken zelf.
Q 21De opstand van welke leider dreef Joodse strijders de grotten bij Nahal Hever in?
Bar Kochba
De opstand duurde van 132 tot 135 n.Chr.; in de grotten is later een boekrol met de kleine profeten teruggevonden.
Q 22Onder welke Griekse naam staat de boekrol met alle kleine profeten ook bekend?
Dodekapropheton
De naam verbindt het Griekse woord voor het aantal boeken met dat voor ‘profeet’; in de joodse traditie werden ze al spoedig samengevoegd.
Q 23Rond welk jaar v.Chr. is Jezus Sirach geschreven, dat de kleine profeten al als eenheid kent?
180
Het is de oudste bewijsplaats voor de bundeling van deze profetenboeken tot één geheel.
Q 14Welke kerkvader nam, anders dan zijn tijdgenoten, de Hebreeuwse tekst als uitgangspunt?
Hiëronymus van Stridon
Zijn opvatting botste met de onder christenen gangbare voorkeur voor de Griekse vertaling van het Oude Testament.
Q 15Welke bisschop van Alexandrië gaf de canon van 27 boeken in 367 een officieel karakter?
Athanasius
Hij deed dat in zijn Paasbrief, waarin hij deze boeken gezaghebbend voor de christelijke kerk noemde.
Q 16De naam van welke kleine profeet is eigenlijk geen persoonsnaam?
Maleachi
In dezelfde bundel valt het boek Jona op, dat in de derde persoon over de profeet vertelt en veel later is geschreven.
Q 17Welk boek is vermoedelijk in het Hebreeuws geschreven, maar alleen in het Grieks bewaard?
1 Makkabeeën
Het tweede boek met dezelfde naam is daarentegen meteen in het Grieks opgesteld.
Q 18Tot de hoeveelste afdeling van de Masoretische Tekst behoren de boeken van de kleine profeten?
tweede
Die afdeling heet de profeten; in het Oude Testament staan deze boeken juist helemaal aan het slot.
Q 19In welke plaats bevestigden rabbijnen waarschijnlijk de reeds gegroeide joodse canon?
Jamnia
Vermoedelijk stelden zij geen nieuwe lijst op: het was al lang duidelijk welke boeken men wilde opnemen.
Q 20Welk deuterocanoniek boek is net als 2 Makkabeeën in het Grieks opgesteld?
Wijsheid van Salomo
Ook de aanvullingen op het boek Ester zijn in die taal opgesteld en hebben dus geen Hebreeuws origineel.
Q 24Welk deel van de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst van Wijsheid van Jezus Sirach is bewaard?
2/3
Het boek werd toch afgewezen: door de datering die het zelf geeft, kon het niet oud genoeg zijn voor de joodse canon.