Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Etna is een van de actiefste vulkanen ter wereld en staat sinds deze eeuw op de werelderfgoedlijst. De berg verandert voortdurend: kraters ontstaan, groeien en smelten samen. Deze quiz gaat over de hoogte en de bouw van de vulkaan, de grote uitbarstingen uit de geschiedenis, de hoofdkraters en de weg naar boven. Ook het wielrennen op de flanken en het stadje Bronte aan de voet van de berg komen voorbij.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Aan de oostkant van welk Italiaans eiland ligt de vulkaan Etna?
Sicilië
De vulkaan is tegelijk een natuurpark en wordt nog altijd gevormd door twee botsende platen van de aardkorst.
Q 02Welke stad werd in 1669 bereikt door de lava van de Etna?
Catania
Ook in 1381 was er een zware uitbarsting van de vulkaan.
Q 03Welke rittenkoers had meermaals een etappe-aankomst op de Etna?
Ronde van Italië
In 1967 won Franco Bitossi er, in 1989 Acácio da Silva.
Q 04Welke geur is merkbaar bij het hoogst bereikbare punt van de Etna?
Zwavel
Dat punt, bij de Osservatore, ligt in een kaal 'maanlandschap'.
Q 05Welk type vulkaan vormt de top van de Etna?
Stratovulkaan
Tot ongeveer 2700 meter is de berg een schildvulkaan; door die twee typen geldt hij als een complexe vulkaan.
Q 06Welke Italiaanse vulkaan is als enige in Europa actiever dan de Etna?
Stromboli
De Etna geldt bovendien als een van de actiefste vulkanen ter wereld; er komen continu dampen uit vrij.
Q 07Welk vervoermiddel gaat op de Etna vanaf Rifugio Sapienza verder tot ruim 2580 meter?
Kabelbaan
Daarboven rijden bij goed weer 4x4-jeeps door een heuvelig lavalandschap naar 2700 meter.
Q 08Welke noten uit Bronte, aan de voet van de Etna, genieten grote bekendheid?
Pistachenoten
Landbouw is een van de pijlers van de plaatselijke economie.
Q 09In welk jaar plaatste UNESCO de Etna op de werelderfgoedlijst?
2013
Het besluit kwam van het werelderfgoedcomité; de berg is daarnaast een natuurpark.
Q 10Waardoor zorgen de meeste uitbarstingen van de Etna vooral voor overlast?
As
Lavastromen bereiken zelden bewoond gebied: ze lopen meestal een onbewoond dal in.
Q 11Hoeveel actieve hoofdkraters heeft de Etna anno 2025?
Vier
De jongste is de nieuwe zuidoostkrater uit 2007, de oudste de noordoostkrater uit 1911.
Q 12Welke aardplaat duikt bij de Etna onder de Euraziatische plaat?
Afrikaanse
Het is de oceanische korst van die plaat die wegduikt; door de botsing wordt de vulkaan nog steeds gevormd.
Q 13Uit welke taal komt gebel, het tweede deel van de lokale Etna-naam Mongibello?
Arabisch
Samen met het Italiaanse monte betekent de naam letterlijk tweemaal 'berg'.
Q 14In welk onbewoond dal aan de voet van de hoofdkraters lopen de lavastromen van de Etna vooral?
Q 21Welke kracht op de schaal van Richter had de aardbeving bij de Etna van eind december 2018?
4,8
Er werden toen in totaal zo'n duizend aardschokken geteld; 28 mensen raakten gewond.
Q 22Op welke hellingen van de Etna ligt de gemeente Bronte?
Westelijke
Bronte ligt ongeveer 54 km ten noordwesten van de provinciehoofdstad.
Q 23In welk jaar voor Christus vond een grote Plinische eruptie van de Etna plaats?
122
Die eruptie creëerde de kleine caldeira van de 'Cratere del Piano'.
Q 24In welk jaar ontstond de 'oude zuidoostkrater' van de Etna?
Valle del Bove
Die grote kloof ontstond door een aardverschuiving tijdens een uitbarsting.
Q 15Tot welk jaar voor Christus gaan de gedocumenteerde uitbarstingen van de Etna terug?
1500
De uitbarstingen zijn erg wisselend: meestal gaat het om pulserende fonteinen met lavaspetters.
Q 16Hoeveel meter hoog kwamen de lavafonteinen bij de uitbarsting van de Etna in 1787?
3000
Zulke fonteinen ontstaan doordat de druk in de magmahaard eerst hoog moet oplopen voordat de vulkaan uitbarst.
Q 17Hoeveel dagen duurde de uitbarsting van de Etna in 2001?
24
De tijd tussen twee uitbarstingen van de vulkaan verschilt van enkele dagen tot enkele jaren.
Q 18Hoeveel 'vulkanen van het decennium' van de IAVCEI zijn er, de Etna meegeteld?
16
De Etna staat erop vanwege zijn geschiedenis van grote uitbarstingen en de impact op nabijgelegen bewoonde gebieden.
Q 19Hoeveel uitbarstingen telde de Etna ongeveer in het zeer actieve jaar 2011?
20
In de jaren daarna waren er steeds meerdere uitbarstingen per jaar, in 2021 zelfs vijftig.
Q 20Op welke hoogte in meters ligt de berghut Rifugio Sapienza op de Etna?
1910
De hut is met auto of lijnbus bereikbaar, onder meer vanuit Taormina.
1971
In 2021 smolt hij samen met de nieuwe zuidoostkrater, de actiefste krater van de vulkaan.
Q 25Op welke hoogte in meters was het Observatoire de l'Etna op de helling gevestigd?
2940
Het observatorium hield de vulkaan tot begin jaren zeventig ter plekke in de gaten.
Q 26Met welke techniek mat het INGV in januari 2014 de nieuwe zuidoostkrater van de Etna op?
GPS
De oude top van de oude zuidoostkrater, 3290 meter hoog, bleek toen te zijn overtroffen.
Q 27Welke keizer liet gehuchten bij de Etna samenvoegen en stichtte zo de stad Bronte?
Karel V
Op die plek lagen in de middeleeuwen gehuchten die aan een abdij toebehoorden.
Q 28Wie won in 2011 de rit naar de Etna na de diskwalificatie van Alberto Contador?
José Rujano
Zes jaar later won Jan Polanc op de vulkaan, in 2018 Esteban Chaves.
Q 29Aan welke abdij behoorden in de middeleeuwen de gehuchten op de plek van het latere Bronte?
Maniace
Die gehuchten werden later op keizerlijk bevel samengevoegd tot één stad.
Q 30Uit welk jaar stamt het kasteel dat 12 kilometer buiten het centrum van Bronte ligt?
1174
Het andere belangrijke bouwwerk van de plaats is de kerk Chiesa dell'Annunziata uit 1523.