Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Folklore is alles wat een gemeenschap aan tradities, rituelen, liederen, dansen en gebruiken deelt. Het is nooit af: oude volksliederen krijgen moderne arrangementen en een Italiaans werklied kan dankzij een internetserie opnieuw een hit worden. Deze quiz bestrijkt de folklore van Nederland en België, van de Folkloriade en Op Roakeldais tot midwinterblazen, de meiboom en het vlechten van bijenkorven, en steekt daarna de oceaan over naar de Amerikaanse sterke verhalen rond de reusachtige houthakker Paul Bunyan en zijn blauwe os. Van makkelijke instapvragen tot vragen voor de echte kenner.
Alle 22 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk feest voor kinderen geldt als voorbeeld van levende folklore?
Sinterklaasfeest
Levende folklore verschilt van de gebruiken uit oude tijden, zoals kantklossen of ringsteken, die niet meer tot het dagelijks leven horen.
Q 02Hoe noemt men de vroegere, uit de mode geraakte kleding die bij werk of feest werd gedragen?
Klederdracht
Niet alleen de oude kledingstijlen zelf, ook het vervaardigen ervan wordt tot de folklore gerekend.
Q 03Wat is typerend voor de sfeer op veel folklorefestivals?
Gemoedelijk en familiair
Sommige optredende ensembles zijn professioneel en reizen naar alle continenten om hun cultuur met anderen te delen.
Q 04Welk schoeisel wordt bij een folkloristisch ambacht in Nederland nog met de hand gemaakt?
Klompen
Folkloristische ambachten zijn ouderwetse vervaardigingsmethoden, zoals spinnen, handmatig weven en het vlechten van manden en bijenkorven.
Q 05Welke boom planten mensen volgens een oud folkloristisch gebruik in België en Nederland?
Meiboom
Het planten van die boom staat in één rijtje met sportieve gebruiken als ringsteken en polsstokverspringen.
Q 06Welk dier vergezelt de reusachtige houthakker Paul Bunyan steevast?
Blauwe os
Samen trokken ze rond om mensen te helpen en veranderden ze onderweg het landschap van Noord-Amerika.
Q 07Welk Italiaans lied werd traditioneel door vrouwen bij het werk op het land gezongen?
Bella Ciao
Het lied maakte de omgekeerde reis van folklore naar populaire cultuur en werd dankzij een internetserie een download-hit.
Q 08Welke Griekse volksdans werd wereldberoemd dankzij een filmchoreografie?
Sirtaki
Ook de muziek van deze dans werd speciaal voor die film gecreëerd, een zeldzaamheid onder volksdansen.
Q 09Wat betekent het Engelse woord folklore letterlijk?
Volksleer
Het begrip omvat alles wat een regionale, nationale of internationale gemeenschap aan gezamenlijke cultuur, zeden, tradities en rituelen creëert.
Q 10Welke Brabantse schilder beeldde in zijn doeken veel alledaagse gebruiken af?
Pieter Bruegel de Oude
Folklore duikt ook op in de strip: een bekende Vlaamse striptekenaar verwerkte traditionele verhalen in zijn albums.
Q 11Welke striptekenaar verwerkte traditionele verhalen en folklore in zijn stripverhalen?
Willy Vandersteen
Eeuwen eerder legde een Brabantse schilder alledaagse gebruiken al vast op zijn doeken.
Q 12Door welke Amerikaanse muziekstijl kan Nederlandse volksmuziek worden beïnvloed?
Rock-'n-roll
Folklore staat nooit stil: oude volksliederen krijgen arrangementen met moderne instrumenten en er ontstaan nieuwe sprookjes met moderne thema's.
Q 13Welke twee wereldwijd verspreide dansen worden niet tot het volksdansen gerekend?
Argentijnse tango en Weense wals
Q 21In welk jaar zou Paul Bunyan volgens latere historici voor een reclamecampagne zijn bedacht?
1916
De campagne deed alsof de figuur al veel langer in de Amerikaanse vertellingen bestond, al gaan de verhalen over een reuzenhouthakker inderdaad verder terug.
Q 22Welke van deze plaatsen heeft een van de grootste folklorefestivals van België?
Lichtervelde
Andere grote Belgische folklorefestivals zijn die van Schoten, Leuven, Doornik, Moerbeek, Edegem en Mariekerke bij Bornem.
Volksdansen zijn dansfiguren uit oude tijden die in het alledaagse leven niet meer worden gedanst; deze twee nationale dansen leven juist volop.
Q 14Hoe heten de Amerikaanse sterke verhalen die in de 19de eeuw werden verteld?
Tall tales
Een aantal van die vertellingen draaide om een reus die buitengewoon goed kon houthakken, lang voordat die reus een naam kreeg.
Q 15Welke dans werd van het Europese platteland naar de Verenigde Staten geëxporteerd?
Barn dance
Dansfiguren verschillen vaak per regio, maar door emigratie reizen ze soms mee naar een regio in een ander land.
Q 16Hoe heet het grootste folklorefestival van Nederland?
Folkloriade
Het festival wordt om de vier jaar gehouden; het jaarlijkse SIVO in Odoorn is een ander groot internationaal folklorefestival.
Q 17In welk jaar kreeg de reus uit de Amerikaanse houthakkersverhalen de naam Paul Bunyan?
1910
Dat gebeurde in een boek van een journalist; de reclamecampagne van een houthakkersbedrijf maakte het personage daarna pas echt bekend.
Q 18In welk dorp wordt het folkloristische festival Op Roakeldais gehouden?
Warffum
Een ander groot internationaal folkloristisch festival in Nederland is het jaarlijks terugkerende SIVO in Odoorn.
Q 19Hoeveel groepen telt de federatie van Folkloristische Groepen in Nederland ongeveer?
70
De aangesloten groepen presenteren streekgebonden dansen in de streekdrachten van hun eigen regio.
Q 20Op welke Frans-Canadese uitdrukking zou de naam Paul Bunyan teruggaan?
Bonyenne
De uitroep betekent zoiets als ‘Allemachtig!’ of ‘Hemel!’; daarnaast zou een Canadese houthakker met de naam Paul Bonjean model hebben gestaan.