Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Fotografie betekent letterlijk schrijven met licht. Sinds Niépce in 1826 acht uur lang een bitumenplaat belichtte, is het vak in minder dan twee eeuwen van een kermisattractie tot een dagelijkse handeling geworden. Deze quiz volgt die geschiedenis: de pioniers Daguerre en Talbot, de eerste luchtfoto, de Kodak met rolfilm, kleurenprocedés en de komst van de digitale camera. Daarnaast komen de techniek van objectieven, filters en flitsers aan bod, en het leven en werk van Henri Cartier-Bresson, de man van het beslissende moment.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat betekent het woord fotografie letterlijk, afgeleid uit het Grieks?
schrijven met licht
Het Griekse phōs staat voor licht en graphein voor schrijven; wie beroepsmatig fotografeert, heet een fotograaf.
Q 02Welk onderdeel, ingevoerd in de jaren 1880, verving de dop op de lens bij het belichten?
de sluiter
Voorheen nam de fotograaf de dop weg, telde de seconden van de gewenste belichting en plaatste de dop terug.
Q 03Met welke kleur hadden kleurenfoto's lange tijd problemen, tot rond 1960?
rood
Rond 1960 werd het voor consumenten voor het eerst mogelijk zelf kleurenfoto's te maken.
Q 04In welke twee steden werd de uitvinding van de fotografie in januari 1839 aangekondigd?
Parijs en Londen
In het najaar van datzelfde jaar maakte een apotheker in Nederland al de eerste Nederlandse foto's in zijn laboratorium.
Q 05Met welke slogan werd de eerste Kodak-camera met rolfilm in 1888 aan de man gebracht?
You press the button, we do the rest
De camera kreeg simpelweg de naam KODAK en ging na gebruik compleet terug naar de fabriek voor het afdrukken.
Q 06Wie begon in 1834 met experimenten om papier lichtgevoelig te maken met zilvernitraat?
William Fox Talbot
Het papier ging eerst in een zwakke zoutoplossing en daarna in een zilvernitraatoplossing; hij ontdekte ook het negatief-positiefprocedé.
Q 07Met hoeveel kleurfilters maakte James Maxwell in 1861 de eerste kleurenfoto?
drie
Pas rond 1960 was de techniek ver genoeg om kleurenfoto's aan consumenten aan te bieden.
Q 08In welk jaar kwam het eerste digitale fototoestel op de markt?
1981
De met film geladen camera werd vervangen door een camera met een lichtgevoelige beeldsensor.
Q 09Hoe lang moest Joseph Nicéphore Niépce in 1826 belichten bij helder zonlicht?
8 uur
Niépce fotografeerde vanaf zijn dak via het dakraam; door het draaien van de zon valt de schaduw op zijn foto van twee kanten.
Q 10Welk materiaal verving bij Frederick Scott Archers collodiumprocedé de papieren drager?
glas
De natte platen moesten omstreeks 1850 meteen na het belichten worden afgewerkt.
Q 11Hoeveel opnames pasten op één filmrol van de eerste Kodak-camera met rolfilm uit 1888?
100
Was de rol vol, dan stuurde de fotograaf de hele camera op; het bedrijf drukte af en stuurde camera en nieuwe film terug.
Q 12Wat lukte Thomas Wedgwood en Humphry Davy in 1802 niet met hun beeld op voorbewerkt papier?
Fixeren
Het vastleggen van zo'n beeld lukte pas later, door het papier in een sterke zoutoplossing te dompelen.
Q 13Wie maakte in 1858 vanuit een luchtballon de eerste luchtfoto?
Félix Nadar
Luchtfotografie vraagt speciale maatregelen tegen bewegingsonscherpte door de trillingen van het vervoermiddel.
Q 21Welke stof gebruikte Daguerre in 1831 als lichtgevoelig materiaal?
zilverjodide
Het beeld werd gefixeerd met een zoutoplossing en vroeg 15 minuten belichting in de zon tot 30 minuten in de schaduw.
Q 22Waar opende Richard Beard in 1841 de eerste fotostudio ter wereld?
Regent Street, Londen
Zes jaar later volgde in Frankrijk een druktechniek waarmee negatieven direct op papier werden afgedrukt.
Q 23Voor welk bedrag kocht de Bibliothèque nationale de France de in 2002 ontdekte Niépce-foto?
450.000 euro
De foto dateert van 1825 en toont een gravure van een jonge stalknecht met een paard aan het leidsel.
Q 14Welke projectievorm met lichteffecten vond Louis Daguerre naast zijn fotoprocedé uit?
diorama
Daguerre wordt naast Niépce vaak beschouwd als de uitvinder van de fotografie.
Q 15In welke stad maakte apotheker Hallegraeff in 1839 de eerste Nederlandse foto's?
Zutphen
Hij werkte in zijn laboratorium aan de Houtmarkt 79; de foto's zitten in een liber amicorum in het Stedelijk Museum.
Q 16Welk fotobedrijf richtte Alfred Hugh Harman in 1879 op als Britannia Works Company?
Ilford
Twee jaar later richtte George Eastman in de Verenigde Staten zijn eigen fotobedrijf op.
Q 17Welk vroeg kleurenprocedé lieten de gebroeders Lumière in 1903 patenteren?
autochroom
Het patent werd toegekend en de broers brachten het procedé zelf op de markt.
Q 18Waaraan stelde Daguerre in 1837 een kort belichte, gejodeerde koperplaat bloot?
kwikdamp
Daguerre ontdekte zo bij toeval dat een latent beeld ontwikkeld kon worden en noemde het procedé daguerreotypie.
Q 19Hoe heet het in 1841 uitgevonden negatiefprocedé dat ook talbotypie wordt genoemd?
calotypie
De uitvinder ervan had enkele jaren eerder al het negatief-positiefprocedé ontdekt.
Q 20Onder welke naam richtte George Eastman in 1881 het bedrijf Kodak op?
Eastman Dry Plate Company
In 1888 bracht hij de eerste fotocamera met rolfilm voor het grote publiek uit.
Q 24In welk jaar ontdekte Johann Heinrich Schulze de lichtgevoeligheid van zilvernitraat?
1727
Lang bleef die ontdekking niet meer dan een curiositeit en een kermisattractie.
Q 25Welke droge methode vond de Engelse arts Richard Maddox in 1871 uit?
Zilvergelatinedruk
Zilverbromide werd in een gelatinelaag op een plaat ingebed: de oervorm van de huidige fotografische films.
Q 26Welke druktechniek publiceerde Louis Désiré Blanquart-Evrard in 1847?
albuminedruk
Met deze techniek konden negatieven voor het eerst direct op papier worden afgedrukt.
Q 27Hoe noemde Niépce de beelden die hij met lichtgevoelige bitumen in een camera obscura maakte?
retinas
Deze bitumenbeelden toonden naast zwart en wit ook grijstinten en konden worden gefixeerd en in positieve beelden omgezet.
Q 28Welke vergeten pionier maakte met ‘Self-portrait as a drowned man’ het eerste zelfportret?
Hippolyte Bayard
Het zelfportret geldt daardoor ook als het eerste geënsceneerde beeld; de maker klaagde over de erkenning die hij miste.
Q 29In welk Franse dorp herinnert een monument eraan dat Niépce er in 1826 de fotografie uitvond?
Saint-Loup-de-Varennes
Niépce deed in dit dorp zijn eerste proeven; het opschrift op het monument is in het Frans gesteld.
Q 30Wie kreeg in 1908 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor zijn kleurenreproductiemethode?
Gabriel Lippmann
Zijn methode uit 1891 was gebaseerd op interferentie en werd later bekend als het lippmannproces.