Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Gereedschap maakt werk eenvoudiger: van de hamer en nijptang van de handwerksman tot de vandiktebank in de werkplaats en de blaasbalg in de smederij. Zelfs kraaiachtigen, zeeotters en dolfijnen gebruiken het. Deze quiz neemt je mee langs de soorten gereedschap, de hulpmiddelen die erbij horen, het verschil tussen gerei en instrument en de wereld van de schroefkoppen: kruiskop, gleuf, normen en de lijst met ruim 250 aandrijvingsprofielen. Van makkelijke instapvragen tot vragen voor de echte klusser.
Alle 19 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waarvoor dienen de hulpmiddelen die men gereedschap noemt?
Taken uitvoeren en vereenvoudigen
Het begrip is breed: ook keukengereedschap en schrijfgereedschap vallen eronder, niet alleen de hamer en de nijptang.
Q 02Hoe heet de hamer waarmee de smid in de smederij werkt?
Smidshamer
Het smidsvuur levert de hitte; de uitrusting van de smederij vormt een eigen categorie, het smeedgereedschap.
Q 03Hoe heet het gereedschap dat aan boord van een voer- of vaartuig wordt meegenomen?
Boordgereedschap
Bij een nieuw voertuig wordt zo'n set meestal standaard meegeleverd, al haalt die zelden het niveau van het gereedschap van een monteur.
Q 04Welk gereedschap completeert het rijtje hamer, nijptang en beitel van de handwerksman?
Schroevendraaier
Tot de uitrusting van de handwerksman rekent men ook de toestellen om te meten, te spannen en vast te houden.
Q 05Bij welke walvisachtigen is het gebruik van gereedschap waargenomen?
Dolfijnen
Op het land doen mensapen en een marterachtige hetzelfde; onder de vogels een papegaaiensoort en een complete vogelfamilie.
Q 06Hoe noemt men elektrisch gereedschap voor in huis doorgaans?
Huishoudelijke apparatuur
Huishoudelijk gereedschap is een eigen categorie, naast onder meer kook- en eetgereedschap, naaigereedschap en gereedschap voor zelfverzorging.
Q 07Welke toepassing dient als voorbeeld van zeer gespecialiseerd gereedschap?
Houtbewerking
Er bestaat ook gereedschap dat in verschillende velden wordt gebruikt, maar specialisatie is eerder regel dan uitzondering.
Q 08Wat geldt voor het gereedschap dat standaard bij een nieuw voertuig wordt meegeleverd?
Zelden zo goed als dat van een monteur
Die meegeleverde set hoort officieel bij het voer- of vaartuig waarin hij wordt meegenomen.
Q 09Hoe zijn de Engelse namen in de lijst van schroefkopvarianten gedrukt?
Cursief
Veel aandrijvingen zijn vooral onder hun Engelse naam bekend; die naam dient als leidraad waar de Nederlandse tekortschiet.
Q 10Welke twee brillen staan tussen de hulpmiddelen bij gereedschap?
Lasbril en veiligheidsbril
Persoonlijke bescherming weegt zwaar in die groep: ook de veiligheidshelm en gehoorbescherming horen erbij.
Q 11Welke hulpstukken uit de machinale bewerking noemt men eveneens gereedschap?
Beitels en frezen
Naarmate een hulpmiddel geavanceerder of mechanischer wordt, spreekt men eerder van een werktuig of een machine.
Q 12Welke schroefkoppen kunnen met de hand worden bediend?
Duimschroefkoppen en haken
Deze handbediende koppen krijgen in de indeling naar vorm een eigen groep, los van de schroefkoppen die gereedschap nodig hebben.
Q 13Welke termen gebruikt men vaker naarmate een hulpmiddel geavanceerder of mechanischer is?
Werktuigen of machines
Welk woord men kiest, hangt af van de complexiteit van het apparaat; een eenvoudige hamer blijft gewoon gereedschap.
Q 14Welke term staat voor een meer geavanceerd of erg specialistisch stuk gereedschap?
Instrument
Het woord valt vooral bij zeer specialistische hulpmiddelen; een simpele hamer of nijptang blijft gewoon gereedschap.
Q 15Met welke twee opzetstukken kan een schroefkop behalve met een sleutel worden bediend?
Wisselbit of wisseldop
Welk gereedschap past, wordt bepaald door het ontwerp van de schroefkop; sommige koppen hebben helemaal geen gereedschap nodig.
Q 16Bij welke bekende schroefaandrijvingen is meestal een norm vastgelegd?
Kruiskop en gleuf
Zo'n norm verwijst naar een gestandaardiseerd document waarin de karakteristieken en eigenschappen van de aandrijving zijn vastgelegd.
Q 17Ruim hoeveel aandrijvingsprofielen telt de lijst van schroefkopvarianten?
250
De lijst pretendeert geen volledigheid, maar wil een breed overzicht geven van beschikbare en gebruikte schroefkoppen.
Q 18Welke houtbewerkingsmachine hoort bij het werkplaatsgereedschap?
Vandiktebank
Een tweede houtmachine in dezelfde werkplaats is de houtdraaibank, waarop ronde werkstukken worden gedraaid.
Q 19Welke notatie is een voorbeeld van een norm waarin een schroefkopaandrijving is vastgelegd?
ISO 00123
Zulke normaanduidingen staan vooralsnog vooral bij de bekendste aandrijvingen, zoals de klassieke gleufschroef.