Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Haleakalā National Park op Maui draait om een reusachtige schildvulkaan met een krater van ruim elf kilometer lang, en om een tweede gebied aan de kust met een rivier vol meertjes. De naam betekent 'huis van de zon', en bij zonsopkomst is de top een van de bekendste uitkijkpunten van Hawaï. Deze quiz vraagt naar de geschiedenis van het park, de geologie van de krater, de legendes rond de berg, de sterrenwachten op de top en de unieke natuur van de eilanden. Speel direct of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Op welk Hawaïaans eiland ligt Haleakalā National Park?
Maui
De vulkaan bedekt meer dan 75% van het eiland en werd al in 1916 onderdeel van het toenmalige Hawaï National Park.
Q 02Wat mogen bezoekers doen in de meertjes langs de Palikearivier?
Zwemmen
Langs dezelfde rivier liggen tientallen meertjes in het lager gelegen deel van het park.
Q 03Wanneer is het uitzicht vanaf de Haleakalā op zijn spectaculairst?
Bij zonsopkomst en zonsondergang
De vulkaan is ook een van de beste plekken van de Verenigde Staten om de sterrenhemel te bekijken.
Q 04Welke bouwwerken staan op de top van de Haleakalā?
Observatoria
Vanaf daar volgen ook overheidsinstanties satellieten en raketten die om de aarde cirkelen.
Q 05Wat betekent de Hawaïaanse naam Haleakalā?
Huis van de zon
Het park werd in 1916 opgericht als onderdeel van Hawaï National Park, samen met twee vulkanen op het grote eiland.
Q 06Voor welke wetenschap geldt de Haleakalā als een van de beste plekken in de Verenigde Staten?
Sterrenkunde
Het park is behalve om de nachthemel ook bekend om zijn vulkaanlandschap met een krater van 11,3 bij 3,2 km.
Q 07Waarom is Haleakalā National Park behalve om zijn vulkaanlandschap ook bekend?
Heldere nachthemel
Op de top staan daarom meerdere telescopen, die ook satellieten en raketten rond de aarde volgen.
Q 08Waarom hield een halfgod volgens de legende de zon gevangen op de Haleakalā?
Langere dagen
In de eilandfolklore was de top van de berg bovendien de woonplaats van een familielid van die halfgod.
Q 09Waar ligt het tweede gedeelte van Haleakalā National Park?
Aan de kust
In dat deel kunnen bezoekers langs een rivier lopen, waarlangs tientallen meertjes liggen.
Q 10Waardoor zijn veel inheemse planten en dieren van Hawaï bedreigd geraakt?
Uitheemse soorten
De eilanden liggen duizenden kilometers van het dichtstbijzijnde continent, waardoor soorten zich er anders ontwikkelden dan op het vasteland.
Q 11Wat is op Hawaï het gevolg van de zeldzame overtochten van soorten vanaf het vasteland?
Unieke ecosystemen
Planten en dieren van het continent bereiken de eilanden slechts zelden, omdat die duizenden kilometers verderop liggen.
Q 12Wat voor type vulkaan is de Haleakalā?
Schildvulkaan
De vulkaan bedekt meer dan 75% van zijn eiland en wordt nog altijd als actief beschouwd.
Q 13Hoe is de huidige krater van de Haleakalā ontstaan?
Erosie
De krater meet 11,3 bij 3,2 km; latere uitbarstingen lieten er kegels van wel 150 meter hoog achter.
Q 21Hoeveel mensen bezoeken Haleakalā National Park jaarlijks?
1.450.000
Het park bestaat uit de vulkaantop en een lager gelegen gebied waar bezoekers langs een rivier kunnen lopen.
Q 22Hoeveel meertjes liggen er langs de Palikearivier in Haleakalā National Park?
Ruim 20
Bezoekers kunnen langs de rivier wandelen; het gebied ligt ver van de vulkaantop.
Q 23Hoe diep is de krater van de Haleakalā?
800 meter
De krater meet 11,3 bij 3,2 km; bij helder weer is het zicht erin vanaf de top spectaculair.
Q 24In welk jaar werd het oorspronkelijke Hawaï National Park in twee parken gesplitst?
Q 14Welke instelling houdt de vulkaan Haleakalā in de gaten?
Hawaiian Volcano Observatory
De Haleakalā wordt als actief beschouwd en kende de afgelopen tienduizenden jaren talloze uitbarstingen.
Q 15Hoe heet het deel van Haleakalā National Park dat niet op de vulkaantop ligt?
Kipahulu
Het andere deel van het park is de top van de slapende vulkaan, waar wandelaars via paden in de krater kunnen afdalen.
Q 16Boven welke hoogte liggen de zware wandelpaden van de Haleakalā, die veel conditie vragen?
2000 meter
Behalve wandelaars trekt de vulkaan ook sterrenkijkers: op de top staan meerdere telescopen.
Q 17Met welke twee vulkanen vormde de Haleakalā vanaf 1916 samen Hawaï National Park?
Mauna Loa en Kilauea
Dat gezamenlijke park werd later in tweeën gesplitst; de naam van de vulkaan verwijst in het Hawaïaans naar de zon.
Q 18Wie woonde volgens de eilandfolklore op de top van de Haleakalā?
Grootmoeder van een halfgod
Volgens een andere lokale legende hield diezelfde halfgod op deze berg ooit de zon gevangen.
Q 19Welke tot 150 m hoge formaties staan in de krater van de Haleakalā?
Slakkenkegels
Ze ontstonden bij latere uitbarstingen; de vulkaan wordt nog altijd als actief beschouwd en in de gaten gehouden.
Q 20Welke status kreeg Haleakalā National Park in 1980?
Biosfeerreservaat
Vanaf de top kunnen bezoekers via verschillende paden in de krater afdalen; de hoogte en de zwaarte ervan vergen een goede conditie.
1961
Het oorspronkelijke park uit 1916 omvatte ook de vulkanen op het grote eiland Hawaï; de Haleakalā-krater meet 11,3 bij 3,2 km.
Q 25Hoe hoog is de vulkaan Haleakalā?
3055 meter
De vulkaan bedekt meer dan 75% van zijn eiland en kende de afgelopen tienduizenden jaren talloze uitbarstingen.
Q 26Welke twee wandelpaden in de krater van de Haleakalā zijn het bekendst?
Sliding Sands en Halemau'u
De paden liggen op grote hoogte en zijn zwaar; ze stellen hoge eisen aan de conditie van wandelaars.
Q 27Rond welk jaar barstte de Haleakalā volgens recente metingen voor het laatst uit?
1600
Eerder ging men uit van een uitbarsting omstreeks 1790, op basis van tekeningen van twee ontdekkingsreizigers.
Q 28Hoe lang is de periode waarin de Haleakalā talloze uitbarstingen heeft gekend?
30.000 jaar
Lange tijd werd aangenomen dat de laatste uitbarsting rond 1790 plaatsvond, op basis van tekeningen van ontdekkingsreizigers.
Q 29Hoe ver liggen de Hawaïaanse eilanden van het dichtstbijzijnde continent?
3862 km
Door die afstand bereiken planten en dieren van het continent de eilanden slechts zelden.
Q 30Op wiens tekeningen berustte het idee dat de Haleakalā rond 1790 voor het laatst uitbarstte?
La Pérouse en Vancouver
Nieuwere metingen schuiven die laatste uitbarsting overigens bijna twee eeuwen naar voren.