Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Hyena's lijken op honden, maar staan in de stamboom veel dichter bij heel andere roofdieren. Ze jagen zelf, eten aas en kraken botten met hun kaken. Deze quizvragen gaan over de hele familie en vooral over de gevlekte hyena: lichaamsbouw, zintuigen, welpen, rangorde, geurvlaggen en de band met de mens. Van makkelijk tot pittig: test wat je weet over deze onderschatte jagers van Afrika.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Op welke twee continenten komen hyena's in het wild voor?
Afrika en Azië
De familie Hyaenidae bestaat uit middelgrote roofdieren, waarvan nog maar een handvol soorten over is.
Q 02Van welke gemene leeuw zijn drie hyena's de hulpjes in de film ‘The Lion King’?
Scar
De drie hyena's in de film heten Shenzi, Banzai en Ed.
Q 03Op welke diergroep lijken hyena's volgens hun DNA meer dan op honden?
Katachtigen
Hyena's vormen de familie Hyaenidae; alleen hun uiterlijk doet een beetje aan honden denken.
Q 04Op welke momenten van de dag jagen hyena's vooral?
's Nachts en in de ochtend
Grote prooien pakken hyena's in groepsverband aan, kleine dieren vangen ze ook in hun eentje.
Q 05Wat eten aardwolven als enige leden van de hyenafamilie uitsluitend?
Insecten
De andere hyena's eten vooral vlees van grote hoefdieren, dat ze zelf bejagen of als aas vinden.
Q 06Wat geeft de gevlekte hyena, samen met de sterke nek, zijn naar achter hellende rug?
Langere voorpoten
Dankzij die bouw kan het dier grote stukken vlees van de grond meenemen en zware karkassen wegslepen.
Q 07Welke status had de gevlekte hyena in 2014 op de lijst van de IUCN?
Niet bedreigd
De wereldpopulatie wordt geschat op 27.000 tot 47.000 dieren, al slinken veel populaties door vervolging en verlies van leefgebied.
Q 08Welke vogels volgen gevlekte hyena's om karkassen te vinden?
Gieren
Tegelijk zijn die vogels, samen met leeuwen en wilde honden, hun belangrijkste voedselconcurrenten.
Q 09Welke kleur hebben de harde keutels van hyena's doordat ze botten vermalen en verteren?
Wit
De extreem sterke kaken malen niet alleen botten fijn, maar ook hoorns en andere harde stukken.
Q 10Wat doen de vlekken van een gevlekte hyena naarmate het dier ouder wordt?
Vervagen
De grondkleur van de vacht loopt uiteen van licht grijsbruin via geelbruin tot roodbruin.
Q 11Op welke berg komt de gevlekte hyena voor tot nabij de sneeuwgrens?
Kilimanjaro
De soort is weinig kieskeurig en leeft in uiteenlopende gebieden, van zeeniveau tot hoog in de bergen.
Q 12In welk land is een 20.000 jaar oude grotschildering van hyena's te vinden?
Frankrijk
Ook elders zijn zulke tekeningen bekend uit de vroege steentijd; mensachtigen doodden al sinds het Pleistoceen hyena's.
Q 13Welk deel van de jachtpogingen van een hyena levert een overmeesterde prooi op?
Een derde
Hyena's jagen liever op langzame dieren zoals waterbokken dan op wendbare dieren zoals zebra's.
Q 21Tot op ongeveer hoeveel meter hoogte komt de gevlekte hyena in Afrika voor?
4000
Het verspreidingsgebied ligt ruwweg tussen 17° noorderbreedte en 28° zuiderbreedte.
Q 22Welke hyenasoort is volgens DNA-onderzoek het nauwst verwant aan de bruine hyena?
Gestreepte hyena
De gevlekte hyena staat iets verder af; de naaste verwant van dat drietal zijn de aardwolven uit Oost- en Zuidelijk Afrika.
Q 23Welk uitgestorven hyenageslacht wist als enige Noord-Amerika te bereiken?
Chasmaporthetes
Het geslacht leefde er van het Vroeg-Plioceen tot het Vroeg-Pleistoceen, maar kon niet op tegen de vele inheemse hondachtigen.
Q 14Welke kleur hebben pasgeboren welpen van de gevlekte hyena?
Donkerbruin
De jongen kunnen meteen lopen en hebben open ogen, rechtopstaande oren en al doorgebroken snijtanden en hoektanden.
Q 15Door de steun van welk familielid ‘erft’ een jonge gevlekte hyena zijn rang?
Moeder
Ook coalities tellen mee: na zo'n acht maanden zijn pups van hooggeplaatste dieren de baas over oudere juvenielen.
Q 16Welke vorm hebben de oren van de gevlekte hyena, anders dan bij de bruine hyena?
Rond
De soort mist ook de manen op de rug die de twee andere hyena's wel hebben.
Q 17Aan welke roofdieren staan gevlekte hyena's in de minderheid soms een karkas af?
Hyenahonden
Met leeuwen loopt zo'n ruzie om voedsel slechter af: die doden hyena's die de strijd aangaan.
Q 18Welke Ethiopische stad leeft al heel lang vreedzaam samen met gevlekte hyena's?
Harar
De inwoners besloten de dieren te voeren, waarna de aanvallen op stedelingen stopten.
Q 19Welke dieren zijn volgens DNA-vergelijking de nauwste verwanten van hyena's en de aardwolf?
Mangoesten
Taxonomen dachten aanvankelijk dat hyena's verwant zijn aan hondachtigen.
Q 20Welke schrijver uit de oudheid dacht ten onrechte dat hyena's hermafrodiet zijn?
Plinius
De vergissing is begrijpelijk: bij het vrouwtje lijken de geslachtsdelen in vorm en grootte sterk op die van het mannetje.
Q 24Hoeveel kilo wogen zes gemeten welpen van de gevlekte hyena gemiddeld bij hun geboorte?
1,5
Het volwassen gebit is pas na 15 tot 18 maanden volledig.
Q 25Welk dier vormt 80% van het voedsel van gevlekte hyena's in de Namibwoestijn?
Gemsbok
Bergzebra's volgen er op een verre tweede plek met zo'n 12%.
Q 26Tot ongeveer welke leeftijd in jaren neemt de bijtkracht van een gevlekte hyena toe?
5
Adolescenten kunnen daardoor veel minder zware botten aan dan volwassen dieren.
Q 27Hoeveel procent van de tijd rusten vrouwtjes van de gevlekte hyena in de Masai Mara?
75
Mannetjes rusten er iets minder; bijna alle activiteit valt tussen zes uur 's avonds en negen uur 's morgens.
Q 28Na hoeveel dagen kunnen welpen van de gevlekte hyena al snel bewegen?
10
De volwassen vacht komt pas na 6 tot 11 weken door, eerst bij de kop en op de voorvoet.
Q 29In welk jaar werd de gevlekte hyena voor het eerst wetenschappelijk beschreven?
1777
De Duitse geleerde Erxleben gaf het dier de naam Canis crocuta, op basis van exemplaren uit onder meer Guinea.
Q 30Voor welk soort dier werd de geslachtsnaam Crocuta in 1800 voor het eerst gebruikt?
Sluipvlieg
Die oudere naam werd in 1963 officieel verworpen, zodat Crocuta voor de hyena kon blijven; het insect hoort nu bij het geslacht Siphona.