Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Jura is de middelste periode van het Mesozoïcum en duurde van ongeveer 201 tot 145 miljoen jaar geleden. Het supercontinent Pangea brak op, de zeespiegel stond hoog en de dinosauriërs beleefden hun bloeitijd. Deze quiz gaat over de naamgeving en indeling van de periode, de verschuivende continenten, het leven in zee en op het land, de planten van toen en de beroemde Morrison-formatie in Noord-Amerika.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke dieren beheersten in de Jura het luchtruim?
Pterosauriërs
Bekende voorbeelden zijn Rhamphorhynchus, Dimorphodon, Pterodactylus en Darwinopterus.
Q 02Welke periode volgde direct op de Jura?
Krijt
Aan de Jura zelf ging het Trias vooraf, zodat de periode precies in het midden van haar era ligt.
Q 03Welk supercontinent was in de Jura volop aan het opbreken?
Pangea
Tegelijk opende zich het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan.
Q 04Van welke era is de Jura de tweede en middelste periode?
Mesozoïcum
De periode geldt als de bloeitijd van de dinosauriërs; ook verschenen toen de eerste vogels.
Q 05Welke plantenetende dinosauriër uit de Jura behoorde tot de Ornithischia?
Stegosaurus
Het dier gaf zijn naam aan een hele groep plantenetende ornithischiërs die in deze periode belangrijk was.
Q 06Wat ontbrak in de warme Jura op de polen van de aarde?
IJskappen
De zeespiegel stond wereldwijd vrij hoog, vooral aan het begin van de periode.
Q 07Tot welke groep plantenetende dinosauriërs behoorden Diplodocus en Brachiosaurus?
Sauropoda
Veel soorten uit deze groep werden enorm: het zijn de langste en zwaarste landdieren die ooit hebben geleefd.
Q 08Welke groep bomen was in de wouden van de Jura dominant?
Coniferen
Families als de apenbomen, dennen en taxussen bestonden toen al en bestaan nog steeds.
Q 09Het gebergte waarnaar de Jura is genoemd ligt op de grens van Frankrijk met welk land?
Zwitserland
In het Juragebergte liggen veel gesteenten uit deze periode aan de oppervlakte.
Q 10Welke plantengroep, nu overal te zien, bestond in de Jura nog niet?
Bloemplanten
Varens waren juist in grotere hoeveelheden aanwezig dan tegenwoordig.
Q 11Welke groep vleesetende dinosauriërs leverde de hele Jura lang de dominante roofdieren?
Theropoda
De groep was al in het Laat-Trias ontstaan en splitste zich in de Jura in vele takken.
Q 12Hoeveel miljoen jaar geleden eindigde de Jura ongeveer?
145
De periode begon ongeveer 201,3 miljoen jaar geleden en duurde dus ruim 56 miljoen jaar.
Q 13Hoe brachten de ichthyosauriërs uit de Jura hun jongen ter wereld?
Levend gebaard
Dat is bekend dankzij een fossiele Ichthyosaurus die tijdens het baren bewaard is gebleven.
Uit welk tijdvak stammen de afzettingen van de Amerikaanse Morrison-formatie?
Q 21In hoeveel etages of tijdsnedes wordt de Jura onderverdeeld?
11
De etages zijn verdeeld over de series Onder-, Midden- en Boven-Jura.
Q 22Naar de stand van welk bot worden dinosauriërs ingedeeld in Ornithischia en Saurischia?
Schaambeen
In de Jura was van deze twee vooral de groep Saurischia overheersend.
Q 23Welke Zuid-Duitse kalksteen uit de Boven-Jura is bekend om fossielen van landdieren en planten?
Solnhofener kalksteen
In dit gesteente zijn de beroemde fossielen van de vermoedelijk oudst bekende vogel gevonden.
Welke Duitse geoloog verdeelde de Jura in 1839 in de drie delen Lias, Dogger en Malm?
Laat-Jura
De formatie ligt in het westen van de Verenigde Staten en loopt door tot in Canada.
Q 15Welke reptielen, met groepen als de Teleosauridae, trokken in de Jura ook de zee in?
Krokodilachtigen
Een tweede zeegaande groep waren de Metriorhynchidae; later zouden deze zeedieren monsterachtig groot worden.
Q 16Welke oceaan opende zich in de Jura verder tussen Gondwana en Laurazië?
Tethysoceaan
Door die opening begon ook de Noordelijke Atlantische Oceaan zich te vormen.
Q 17Welke twee paleontologen vochten de ‘Bone Wars’ uit om de fossielen van de Morrison-formatie?
Marsh en Cope
De strijd tussen de twee ging erom wie de meeste fossielen vond en beschreef.
Q 18Bij welke Nederlandse plaats komt de Jura in enkele beekbeddingen aan de oppervlakte?
Winterswijk
Het gaat om het Lias; nergens anders in Nederland ligt gesteente uit deze periode aan de oppervlakte.
Q 19Welke planten waren in de Jura in zeer grote hoeveelheden aanwezig en gelden als typisch?
Palmvarens
Samen met boomvarens vormden ze de bossen in de warmere klimaten.
Q 20Wie gebruikte in 1799 al de naam ‘Jura Kalkstein’ voor gesteenten in het Juragebergte?
Alexander von Humboldt
Hij bedoelde er een serie platformgesteenten in dat gebergte mee; pas later kreeg de naam een ruimere betekenis.
Leopold von Buch
De drie series staan ook bekend als de zwarte, bruine en witte Jura.
Q 25In welke periode waren de landmassa's Gondwana en Laurazië bij elkaar gekomen?
Carboon
In de Jura liep de scheiding grotendeels weer tussen precies deze twee oude landmassa's.
Q 26Welk microcontinent, losgeraakt van de Afrikaanse Plaat, zou later Italië worden?
Apulia
Het raakte met andere microcontinenten los toen Afrika en Europa in de Jura uit elkaar bewogen.
Q 27Wanneer gebruikte Alexandre Brongniart de naam Jura voor het eerst buiten het Juragebergte?
1829
De paleontoloog paste de naam toe op vergelijkbare gesteentelagen elders.
Q 28Hoeveel miljoen jaar oud zijn de oudste afzettingen van de Morrison-formatie ongeveer?
156
De jongste lagen zijn circa 146 miljoen jaar oud en stammen uit het Vroeg-Tithonien.
Q 29Welke orogenese vond in de Jura plaats langs de zuidelijke rand van Azië?
Cimmerische
Kleine microcontinenten, nu terug te vinden in Iran, Afghanistan en Tibet, voegden zich daarbij bij Azië.
Q 30Welke naam draagt de fossielrijke schalie uit de Onder-Jura van Centraal- en Noordwest-Europa?
Posidonia
De formatie bevat veel mariene fossielen, zoals ammonieten, crinoïden, vissen en ichthyosauriërs.