Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De internationale datumgrens is de denkbeeldige lijn waar de kalender een dag verspringt. Ze loopt grotendeels door de oceaan, maar maakt opvallende bochten om eilandstaten heen. Deze quiz gaat over de werking van de lijn, de geschiedenis erachter en de landen die van kant wisselden, zoals Kiribati en Samoa. Ook de Diomedeseilanden komen voorbij: twee buureilanden waar de lijn precies tussendoor loopt.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Over het water van welke oceaan ligt de internationale datumgrens grotendeels?
Stille Oceaan
In het noorden loopt de lijn bovendien door de zeestraat die Azië van Amerika scheidt.
Q 02Tussen welke twee punten loopt de internationale datumgrens?
Beide polen
De lijn is denkbeeldig en dient als scheiding tussen twee opeenvolgende dagen op de kalender.
Q 03Om de hoeveel uur wordt de cyclus van de datumgrens rond de Aarde opnieuw doorlopen?
24
Tijdens die omloop duwt de lijn de oude dag als het ware voor zich uit en sleept ze de nieuwe dag achter zich aan.
Q 04Wie schreef ‘De reis om de wereld in tachtig dagen’, waarin de datumgrens de plot bepaalt?
Jules Verne
In het verhaal draait het erom dat de hoofdpersonen de lijn juist niet in hun telling meenemen.
Q 05Op welke lengtegraad, recht tegenover Greenwich, ligt de internationale datumgrens?
180°
De meridiaan aan de andere kant van de aardbol werd op een internationale conferentie in 1884 als nulmeridiaan aangewezen.
Q 06Welke datum geldt vlak ten oosten van de datumgrens, vergeleken met de overkant?
Eén dag eerder
Begint aan de westzijde een nieuwe dag, dan is aan de oostzijde de vorige dag nog maar net afgelopen.
Q 07Hoe verspringt de datum als je de datumgrens in westelijke richting oversteekt?
Eén dag vooruit
Wie de lijn in oostelijke richting passeert, beleeft het omgekeerde en krijgt dezelfde kalenderdag nog een keer.
Q 08Voor een brug of tunnel door welke zeestraat gelden de Diomedeseilanden als tussenstop?
Beringstraat
De eilanden liggen midden in die zeestraat, op ongeveer 35 kilometer van het vasteland aan weerszijden.
Q 09Hoe verandert de klok per 24e deel van de aardomtrek als je in west-oostrichting reist?
Eén uur later
Wie zo de hele aarde rondgaat, wint of verliest daardoor uiteindelijk een volle dag.
Q 10Wat voor dag moest het aan beide zijden van Kiribati's datumlijn zijn om zaken te doen?
Werkdag
Omdat de kalender in de twee landsdelen een dag verschilde, bleven er voor bedrijven maar weinig gezamenlijke dagen over.
Q 11Met welke twee handelspartners wilde Samoa door de overstap makkelijker zakendoen?
Australië en Nieuw-Zeeland
Beide landen lagen al aan de andere kant van de lijn dan de eilandstaat zelf.
Q 12Hoeveel graden van de aardomtrek komen overeen met één uur tijdsverschil?
15°
Wie in oost-westrichting reist, ziet het per zo'n stap een uur vroeger worden.
Q 13Welke aanduiding is aan beide kanten van de internationale datumgrens gelijk?
Tijd op de klok
Alleen de kalender verspringt bij de lijn: de wijzers van de klok staan aan weerszijden hetzelfde.
Q 21Hoe stak de Amerikaanse Lynne Cox in 1987 over tussen de twee Diomedeseilanden?
Zwemmend
Ze vertrok van het Amerikaanse eiland en kwam aan op het eiland van de Sovjet-Unie, een oversteek van enkele kilometers.
Q 22Welke datum sloeg Samoa over bij de overstap naar de andere kant van de datumgrens?
30 december
De eilandstaat lag tot dan toe aan de oostelijke kant van de lijn en stak in één keer over naar de westelijke kant.
Q 23Tot welk jaar liep de internationale datumgrens dwars door Kiribati?
1995
Het eilandenrijk was daardoor in twee delen gesplitst, elk met een eigen datum.
Q 14Welk land mag de datumgrens om praktische en politieke redenen niet doorsnijden?
Rusland
Om dezelfde reden buigt de lijn ook om enkele eilanden in de Grote Oceaan heen in plaats van één lengtegraad te volgen.
Q 15Wie schreef ‘Het eiland van de vorige dag’, een boek dat om de datumgrens draait?
Umberto Eco
De titel verwijst naar de lijn waar de kalender verspringt: aan de overkant is het nog een dag eerder.
Q 16In welk jaar legde de aankoop van Alaska de grens halverwege de Diomedeseilanden vast?
1867
Sindsdien hoort het kleine oostelijke eiland bij de Verenigde Staten en het grote westelijke bij het buurland.
Q 17In het midden van welke tijdzone ligt de nulmeridiaan?
West-Europese
De vaststelling van de nulmeridiaan was niet alleen van belang voor de navigatie, maar ook voor de tijdrekening.
Q 18Naar welke windrichting schuift het beginpunt van een nieuwe dag over de Aarde?
Westen
Dat beginpunt schuift door tot het de datumgrens weer bereikt; daar begint dan de daaropvolgende dag.
Q 19In welk jaar stapte Samoa over naar de westelijke kant van de datumgrens?
2011
Tokelau gaf aan dezelfde stap te zullen zetten.
Q 20Welke eilandengroep vormt het meest westelijke punt van de Verenigde Staten?
Aleoeten
Omgekeerd is het eiland Ratmanov, vlak bij Alaska, het oostelijkste Russische punt.
Q 24Tussen Alaska en welk schiereiland liggen de Diomedeseilanden?
Tsjoektsjen
De twee eilanden liggen ongeveer 3,7 kilometer uit elkaar; midden ertussen loopt de internationale datumgrens.
Q 25Waarmee mocht de datumovergang van Samoa uiteindelijk niet samenvallen?
De jaarwisseling
Daarom werd een dag eerder dan eerst bedacht uit de kalender geschrapt.
Q 26Hoe laat was het in Nederland als Samoa vroeger als laatste ter wereld Nieuwjaar vierde?
12:00 uur
Dat kwam doordat de eilandstaat, net als Tokelau, toen nog vlak ten oosten van de lijn lag.
Q 27Hoeveel mensen woonden er in 2011 ongeveer op Klein Diomedes?
135
Het eiland is maar zo'n 6 km² groot en telt één plaats, die Diomede heet.
Q 28Welke datum zou Samoa volgens het oorspronkelijke plan overslaan?
31 december
Dat plan lag meer voor de hand, maar werd uiteindelijk toch losgelaten.
Q 29Hoeveel vierkante kilometer meet het onbewoonde eiland Ratmanov ongeveer?
29
Het is daarmee een stuk groter dan zijn Amerikaanse buureiland, dat maar zo'n 6 km² meet.
Q 30Welk onbewoond Amerikaans rotseiland ligt 15 kilometer van Klein Diomedes?
Fairway Rock
Het rotseiland ligt ten zuidzuidoosten van het kleinste van de twee Diomedeseilanden.