Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Jamaica is het Caribische eiland van reggae, rastafari en sprintkampioenen, maar ook van piraten, suikerplantages en een lange strijd om vrijheid. Sinds 1962 is het een onafhankelijk koninkrijk binnen het Gemenebest. Deze quiz neemt je mee van de Taíno's en Christoffel Columbus via Port Royal en de Marrons naar de muziek van Bob Marley en de cultuur van vandaag. Elke vraag komt met een korte uitleg, zodat je na afloop meer weet over het eiland dat The Rock wordt genoemd.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Jamaicaanse sprinter vestigde meerdere records?
Usain Bolt
Jamaica blinkt uit in atletiek, sprinten en cricket; de andere drie zijn eveneens Jamaicaanse sprinters, geboren in 1989, 1982 en 1985.
Q 02Welke stad is sinds 1872 de hoofdstad van Jamaica?
Kingston
De stad werd aan de overzijde van de baai gebouwd nadat de oude piratenhaven in 1692 grotendeels in zee was gezonken.
Q 03Ten zuiden van welk eiland ligt Jamaica?
Cuba
Ten oosten ligt Hispaniola, het eiland dat wordt gedeeld door Haïti en de Dominicaanse Republiek.
Q 04Met welk team deed Jamaica in 1988 voor het eerst mee aan de Olympische Winterspelen?
Bobsleeteam
De deelname werd destijds opmerkelijk gevonden voor een land waar het nooit sneeuwt en waar de dagtemperatuur gemiddeld 25 tot 28 °C bedraagt.
Q 05Hoe heet de Jamaicaanse kookwijze waarbij een kruidenmix op het vlees wordt gewreven?
Jerk
Het vlees wordt daarna gestoofd in een provisorische oven; het gerecht vindt zijn oorsprong bij de gevluchte slaven in het binnenland.
Q 06Welke koning is het staatshoofd van Jamaica?
Charles III
Bij zijn afwezigheid voert de gouverneur-generaal alle constitutionele en ceremoniële taken uit; de koninklijke familie is geen burger van Jamaica.
Q 07Hoe heet de Creoolse taal die de meerderheid van de Jamaicanen dagelijks spreekt?
Patois
De taal groeide uit gesimplificeerd Engels met woorden uit onder meer het Akan, Yoruba, Spaans, Portugees, Hindi en Hakka; de officiële taal is Engels.
Q 08Hoe heet het hoogste punt van Jamaica?
Blue Mountain Peak
Deze top ligt in een bergketen die zich vanaf Hispaniola over Jamaica uitstrekt; op de toppen zakt de temperatuur onder de 20 °C.
Q 09Hoe heten de door de Spanjaarden achtergelaten slaven die het binnenland van Jamaica introkken?
Marrons
Ze voerden nog lang guerrilla-aanvallen uit op de Engelsen; na een oorlog van ruim tien jaar kregen ze in 1739 zelfbestuur in de binnenlanden.
Q 10Welk muziekgenre ontstond in de jaren vijftig op Jamaica, vóór rocksteady en reggae?
Ska
Aan de basis lag de mentomuziek uit de 19e eeuw; later kwamen uit reggae weer dub, dancehall en ragga voort.
Q 11Wat is het motto van Jamaica?
Out of Many, One People
Het motto verwijst naar de verschillende bevolkingsgroepen: de meerderheid heeft Afrikaanse voorouders, minderheden zijn van Britse, Indiase of Chinese afkomst.
Q 12In welk jaar ontdekte Christoffel Columbus Jamaica tijdens zijn tweede reis?
1494
De eerste Spaanse kolonisten kwamen pas in 1509; omdat er geen goud was, vertrok al in 1512 een eerste groep naar een welvarender kolonie.
Q 13Welke havenstad van Jamaica werd in de 17e eeuw een vrijhaven voor kapers?
Port Royal
Kapers kregen een kaperbrief en mochten hun gang gaan, mits ze een groot deel van de buit afstonden aan de koloniale regering.
Q 21In welk jaar zonk de piratenstad van Jamaica na een aardbeving grotendeels in zee?
1692
De aardbeving vond plaats op 7 juni; daarna nam het belang van de piraterij af en werd aan de overkant van de baai een nieuwe stad gebouwd.
Q 22Met welk verdrag werd in 1713 de piraterij verboden?
Vrede van Utrecht
De suikerteelt was vanaf 1687 al veel belangrijker geworden; de voormalige kapershaven werd daarna een plek waar piraten werden vervolgd.
Q 23In welk jaar kreeg Jamaica volledig zelfbestuur en algemeen kiesrecht?
1944
Veertien jaar later trad het land toe tot een federatie van alle door de Britten bestuurde eilanden in het Caraïbisch gebied.
Q 14Welke Bondfilm werd, net als Live and Let Die, deels op Jamaica opgenomen?
Dr. No
Schrijver Ian Fleming werkte in de jaren vijftig regelmatig op zijn Jamaicaanse landgoed aan de Bondboeken; enkele verhalen spelen zich op het eiland af.
Q 15Op welke datum werd Jamaica een onafhankelijk land?
6 augustus 1962
Met het uittreden van Jamaica viel dat jaar ook de West-Indische Federatie uiteen, waarvan het land sinds 1958 deel uitmaakte.
Q 16Welke piraat werd ondergouverneur van Jamaica?
Henry Morgan
Als ondergouverneur streed hij tegen de gevluchte slaven in het binnenland; in 1713 werd de piraterij met een vredesverdrag verboden.
Q 17Welke stad was vanaf de Spaanse tijd tot 1872 de hoofdstad van Jamaica?
Spanish Town
De Spanjaarden stichtten de stad als Villa de la Vega; hun andere belangrijke nederzetting lag aan de noordkust.
Q 18Welke activist werd in 1927 door de Verenigde Staten naar zijn geboorteland Jamaica gedeporteerd?
Marcus Garvey
Hij had in de Verenigde Staten de Universal Negro Improvement Association opgericht en inspireerde de strijd voor burgerrechten; hij is National Hero.
Q 19Hoe noemden de Taíno's en Arowakken het eiland Jamaica rond het jaar 650?
Xaymaca
Van de oorspronkelijke bevolking, de Yamaye, is nog slechts een kleine groep van een paar duizend mensen over.
Q 20Wie leidde samen met George William Gordon in 1865 de opstand in Morant Bay?
Paul Bogle
De opstand werd hardhandig onderdrukt en de leiders werden ter dood veroordeeld, wat in Engeland voor veel ophef zorgde.
Q 24Welk karstgebied van Jamaica ziet er vanuit de lucht uit als een groene eierdoos?
Cockpit Country
Kenmerkend zijn de vele ronde, geïsoleerde restheuvels met gangen, spleten en onderaardse waterlopen; er kan 4000 tot 5000 mm regen per jaar vallen.
Q 25Hoe heette het bestuur van Jamaica door een kleine groep witte plantage-eigenaren?
Plantocratie
Veel planters leefden liever van hun inkomsten in het koelere Engeland en lieten de plantages besturen door jonge familieleden en opzichters.
Q 26In welke Amerikaanse stad gaf Bob Marley op 23 september 1980 zijn allerlaatste concert?
Pittsburgh
Eerder dat jaar was hij tijdens het joggen in elkaar gezakt door een hersentumor; artsen gaven hem nog hooguit drie weken.
Q 27Welke zakenman was de eerste zwarte miljonair van Jamaica en woonde in Devon House?
George Stiebel
Devon House is een villa in georgiaanse stijl net buiten de hoofdstad; anders dan Rose Hall en Good Hope Estate is het geen plantagehuis.
Q 28Op welk adres in de hoofdstad bouwde Bob Marley in 1978 zijn eigen opnamestudio?
56 Hope Road
De studio kreeg de naam Tuff Gong, naar zijn bijnaam uit zijn jeugd in de sloppenwijk; het eerste album dat er werd opgenomen was Survival.
Q 29In welke Amsterdamse zaal trad Bob Marley op 13 juni 1976 voor het eerst op in Nederland?
Jaap Edenhal
In 1978 volgde een concert in Ahoy in Rotterdam; in 1976 riep Rolling Stone de band uit tot band van het jaar.
Q 30Welke naam kreeg Bob Marley in 1980 bij zijn doop in de Ethiopisch-orthodoxe Kerk?
Berhane Selassie
De naam betekent Licht van de Drie-eenheid; hij werd op 4 november gedoopt door aartsbisschop Abuna Yesehaq.