Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
James Watt was de Schotse ingenieur die de stoommachine zo sterk verbeterde dat hij als uitvinder van de moderne variant geldt. Met zijn compagnon Matthew Boulton bracht hij die machine op de markt. Deze quizvragen gaan over zijn jeugd in Schotland, zijn patenten en zijn samenwerking met Boulton, maar ook over de watt: de eenheid van vermogen die naar hem is genoemd. Speel de quiz direct of print de vragen met antwoorden uit voor een quizavond of de klas.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke omwenteling maakte James Watt met zijn stoommachine mogelijk?
Industriële revolutie
Die ontwikkeling heeft het leven van de mens op aarde onomkeerbaar veranderd.
Q 02In welke Schotse plaats werd James Watt in 1736 geboren?
Greenock
Hij kwam op 19 januari ter wereld en groeide uit tot de ingenieur die als uitvinder van de moderne stoommachine geldt.
Q 03Welke eenheid van vermogen introduceerde James Watt om stoommachines te classificeren?
Paardenkracht
Later kreeg de eenheid van vermogen in het SI-stelsel zijn eigen naam.
Q 04Hoeveel watt is één megawatt?
Een miljoen
In megawatt wordt meestal de productiecapaciteit van energiecentrales uitgedrukt.
Q 05In welke Engelse stad had Matthew Boulton zijn werkplaats?
Birmingham
Boulton zag veel potentie in de machine van Watt en ging later met hem samenwerken.
Q 06Wat leverde vóór de stoommachine van Watt nog vrijwel alle energie?
Spierkracht
Het ging daarbij om de kracht van zowel mensen als dieren.
Q 07Waarin zet een gloeilamp van 60 W de opgenomen elektrische energie om?
Licht en warmte
Het getal op de lamp geeft het tempo aan: hoeveel energie er per seconde wordt omgezet.
Q 08Van wie was het type stoommachine dat James Watt in 1763 repareerde?
Thomas Newcomen
Tijdens die reparatie begon Watt manieren te bedenken om het ontwerp te verbeteren.
Q 09Waarvoor diende de stoommachine die al in 1712 werd gebouwd, lang voor Watts verbeteringen?
Water uit mijnen pompen
Het was een van de vroege pogingen om met stoom arbeid te verrichten.
Q 10Welke eenheid van energie per seconde is gelijk aan één watt?
Joule
Een gloeilamp van 60 W zet zo elke seconde 60 van die eenheden om.
Q 11Welke eenheid voor elektrische weerstand komt voor in formules voor het elektrische vermogen?
Ohm
Met de weerstand is één watt te schrijven als één volt in het kwadraat gedeeld door één van deze eenheden.
Q 12In welk vak werd James Watt goed tijdens zijn middelbareschooltijd?
Wiskunde
Die school doorliep hij in zijn Schotse geboorteplaats, waar verder geen passende vervolgopleiding bestond.
Q 13In welke stad ging James Watt studeren omdat zijn woonplaats geen passende opleiding had?
Glasgow
In 1756 keerde hij om gezondheidsredenen naar deze stad terug.
In welk jaar ging James Watt met pensioen?
Q 21Hoe heette het huis waar James Watt na zijn pensionering woonde?
Heathfield Hall
Hij bleef er actief en werkte onder meer aan een machine om sculpturen te kopiëren.
Q 22In welk jaar trouwde James Watt met Margaret Miller?
1764
Een jaar eerder had hij een stoommachine gerepareerd en was hij over verbeteringen gaan nadenken.
Q 23Op welke leeftijd overleed James Watt in augustus 1819?
83
Hij stierf op 25 augustus in het huis waar hij sinds zijn pensionering woonde.
Q 24Voor welk vakgebied legde de analyse van Watts werk door Carnot en Clapeyron de grondslag?
1800
Zijn zoon James Watt junior nam zijn positie in het bedrijf over.
Q 15Welk groot voordeel had de stoommachine boven watermolens en windmolens?
Energie op elke gewenste tijd en plaats
Die molens waren al wel bekend toen Boulton en Watt hun verbeterde machines gingen produceren.
Q 16Welk beroep oefende de vader van James Watt onder meer uit?
Scheepsbouwer
Zijn moeder gaf hem thuis les, omdat de jonge James te zwak was om naar school te gaan.
Q 17In welk jaar kreeg James Watt een patent op zijn verbeteringen aan de stoommachine?
1769
In hetzelfde jaar werd zijn zoon James geboren, die later zijn plaats in de firma zou overnemen.
Q 18Op welke toepassing van zijn stoommachine kreeg James Watt in 1784 een patent?
Stoomlocomotief
Het was een specifieke toepassing van de machine waarmee hij al jaren succes had.
Q 19Waar moest volgens James Watt bij een werkzame stoommachine de afkoeling plaatsvinden?
Buiten de cilinder
Dat inzicht kreeg hij toen hij een bestaande machine repareerde en naar verbeteringen zocht.
Q 20Wat bezat John Roebuck, de man die James Watt tijd en geld gaf voor zijn ideeën?
Steenkoolmijnen
Roebuck bracht Watt later ook in contact met Matthew Boulton.
Thermodynamica
Vanuit het wetenschappelijke oogpunt van zijn eigen tijd was Watts werk nog niet goed te begrijpen.
Q 25Op welke leeftijd kwam James Watt voor het eerst op school?
Elf
Daarna is hij nog een paar keer van school gewisseld.
Q 26In welk jaar werd de firma Boulton and Watt opgericht?
1775
Watts compagnon Matthew Boulton had twee jaar eerder het patent van John Roebuck gekocht.
Q 27Onder welk rendement bleven de vroege stoommachines van vóór James Watt steken?
1%
Zulke machines leidden daardoor meer tot verspilling van brandstof dan tot enige nuttige prestatie.
Q 28Welke eenheid geeft bij industriële apparatuur aan hoe zwaar de netaansluiting moet zijn?
Voltampère
Het vermogen dat een toestel effectief verbruikt, wordt daarentegen wel in watt uitgedrukt.
Q 29Hoeveel foot-pond per seconde telt de vermogenseenheid die James Watt zelf invoerde?
550
Watt gebruikte die maat om de prestaties van stoommachines met elkaar te kunnen vergelijken.
Q 30Hoeveel watt is 1 hp in de variant die electrical horsepower heet?
746
De metrische pk is iets kleiner en komt uit op ruim 735 watt.