Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Jeruzalem is een van de oudste doorlopend bewoonde steden ter wereld en heilig voor joden, christenen en moslims. Weinig steden zijn zo vaak belegerd, verwoest en herbouwd. Deze quiz loopt door ruim drieduizend jaar geschiedenis: Bijbelse koningen, Babyloniërs en Romeinen, kaliefen en kruisvaarders, Ottomaanse sultans en de verdeelde stad van de twintigste eeuw. Ook de Tempelberg, de Oude Stad en de Heilig Grafkerk komen aan bod, met vragen van makkelijk tot pittig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke koning zou Jeruzalem in 1004 v.Chr. op de Jebusieten hebben veroverd?
David
Hij regeerde eerst 7,5 jaar vanuit Hebron en zou Jeruzalem daarna tot hoofdstad van het koninkrijk Israël hebben gemaakt.
Q 02Welke zoon offerde Abraham volgens de Hebreeuwse Bijbel bijna op de Tempelberg?
Izaäk
De Koran noemt geen zoon bij naam, maar veel moslims gaan ervan uit dat het om Ismaël ging.
Q 03Vanaf welke berg bij Jeruzalem zou Jezus volgens christenen naar de hemel zijn opgevaren?
Olijfberg
Voor christenen is Jeruzalem ook de plaats waar de vroege kerk door de volgelingen van Jezus werd gesticht.
Q 04Welke koning begon in 970 v.Chr. met de bouw van de tempel in Jeruzalem?
Salomo
Na zijn dood in 922 v.Chr. viel het rijk in twee delen uiteen en was Jeruzalem alleen nog hoofdstad van het koninkrijk Juda.
Q 05Aan welke veldheer gaf Jeruzalem zich in 1187 over na de nederlaag van de kruisvaarders?
Saladin
Anders dan de kruisvaarders 88 jaar eerder richtte hij na de overgave geen bloedbad aan.
Q 06Welk land annexeerde na de oorlog van 1948 Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever?
Jordanië
De annexatie werd nooit internationaal erkend; van 1949 tot 1967 deelde een barrière van muur en hek de stad in tweeën.
Q 07Welke Romeinse keizer liet in Jeruzalem de Heilig Grafkerk bouwen?
Constantijn de Grote
De kerk werd in 335 ingewijd en verving een tempel die keizer Hadrianus op die plek had laten bouwen.
Q 08In welk jaar verhuisde de Amerikaanse ambassade in Israël van Tel Aviv naar Jeruzalem?
2018
De verhuizing viel op de dag waarop de staat Israël zijn zeventigjarig bestaan vierde.
Q 09Wat betekent Al-Quds, de Arabische naam van Jeruzalem?
Heiligdom
Voor moslims zijn de Rotskoepel en de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg de belangrijkste islamitische centra na Mekka en Medina.
Q 10Welke Babylonische koning belegerde Jeruzalem in 587 v.Chr. voor de tweede keer?
Nebukadnezar
Kort daarna werd de stad platgebrand, werden de muren geslecht en ging een deel van de bevolking in ballingschap naar Babylon.
Q 11Wiens bezoek aan de Tempelberg ging in september 2000 vooraf aan de Tweede Intifada?
Ariël Sharon
Hij was op dat moment Israëlisch oppositieleider; daarna werd de stad opgeschrikt door aanslagen, onder meer op bussen en restaurants.
Q 12Welke kruisvaarder weigerde de koningstitel en werd Beschermer van de Heilig Grafkerk?
Godfried van Bouillon
Hij wilde geen koningskroon dragen op de plaats waar Jezus een doornenkroon droeg; zijn opvolgers namen de titel wel aan.
Q 13Welke opstandelingen heroverden Jeruzalem in 164 v.Chr. en namen de tempel weer in gebruik?
Makkabeeën
Zij stichtten het joodse koningshuis van de Hasmoneeën, dat in 143 v.Chr. onafhankelijkheid voor Juda wist te verkrijgen.
Q 21Hoe heet het rijdier waarop Mohammed volgens de islam in één nacht naar Jeruzalem reisde?
Buraq
Vanaf de Tempelberg zou de profeet naar de hemelen zijn opgestegen; een voetafdruk in de Rotskoepel herinnert daaraan.
Q 22Welke keizersmoeder bezocht Jeruzalem in 326, waarna de stad haar oude naam terugkreeg?
Helena
Sinds keizer Hadrianus droeg de stad een Romeinse naam en was Joden de toegang ontzegd.
Q 23Welke Latijnse term gebruikte het VN-Verdelingsplan van 1947 voor de status van Jeruzalem?
corpus separatum
De stad en de omliggende wijken zouden onder een permanent internationaal bestuur komen.
Q 14Welk voorwerp op een balkon boven de ingang van de Heilig Grafkerk mag nooit worden verplaatst?
ladder
Het staat er al meer dan 150 jaar en geldt als voorbeeld van hoe ingewikkeld het gedeelde beheer van de kerk is.
Q 15Onder welke Ottomaanse sultan beleefde Jeruzalem een korte periode van bloei?
Süleyman I
Tussen 1537 en 1541 werden de stadsmuren herbouwd en werd de Rotskoepel verfraaid.
Q 16Welke Romeinse veldheer veroverde Jeruzalem in 63 v.Chr.?
Pompeius
Judea werd daarna een vazalstaat van Rome, met Hyrkanus II als hogepriester en vazal.
Q 17Welke Perzische koning liet in 538 v.Chr. per decreet de joodse cultus in Jeruzalem herstellen?
Cyrus
Een kleine groep pioniers keerde terug en bouwde een eenvoudige nieuwe tempel, nog altijd onder Perzische heerschappij.
Q 18Welke naam gaf keizer Hadrianus aan Jeruzalem nadat hij de stad had heroverd?
Aelia Capitolina
Op de Tempelberg verrees een Romeinse tempel voor Jupiter en Joden werd de toegang tot de stad ontzegd.
Q 19Aan welke god liet Antiochos Epiphanes in 168 v.Chr. een varken offeren in de joodse tempel?
Zeus
De joden noemden deze Seleucidische koning al snel Antiochos Epimanes, wat Antiochos de gek betekent.
Q 20Hoeveel christelijke confessies delen sinds 1852 de Heilig Grafkerk als simultaankerk?
zes
Elke partij kan een veto uitspreken, waardoor er vrijwel nooit iets verbouwd wordt en het onderhoud op sommige plaatsen ernstig achterloopt.
Q 24Aan welke godin wijdde keizer Hadrianus de tempel op de plek van de latere Heilig Grafkerk?
Venus
Vermoedelijk wilde hij de plek ontheiligen om het groeiende christendom tegen te gaan.
Q 25Welke joodse ambtenaar werd in 445 v.Chr. stadhouder voor Juda in Jeruzalem?
Nehemia
Hij kreeg van koning Artaxerxes I toestemming om de stadsmuur te herbouwen en deed dat in 52 dagen.
Q 26Wie volgde Teddy Kollek in 1993 op als burgemeester van Jeruzalem?
Ehud Olmert
Kollek was sinds 1965 burgemeester; onder hem groeide de gemeente uit tot de grootste door Israël bestuurde stad.
Q 27Welke dynastie veroverde Jeruzalem in 1071 op de sjiitische Fatimiden?
Seltsjoeken
Toen men in West-Europa vernam dat christelijke pelgrims werden lastiggevallen, kwamen de kruistochten op gang.
Q 28Welke Assyrische koning viel in 701 v.Chr. het koninkrijk Juda binnen?
Sanherib
Zijn leger droop daarna overhaast af; volgens Herodotus kwam die plotselinge terugtrekking door muizen.
Q 29Welke wijk van Jeruzalem werd in 1967 gesloopt voor een plein bij de Westelijke Muur?
Marokkaanse Wijk
Meer dan 100 families moesten binnen 3 uur hun huizen verlaten; ook een oude moskee werd daarbij verwoest.
Q 30Op welk concilie werd in 451 het patriarchaat Jeruzalem opgericht?
Chalcedon
De patriarch, de bisschop van Jeruzalem, kreeg jurisdictie over de drie toenmalige provincies van Palestina.