Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Kazachstan is het grootste land van Centraal-Azië en het op acht na grootste ter wereld. Het strekt zich uit van de Kaspische kust tot de bergen op de Chinese grens, en een klein stukje ervan hoort zelfs bij Europa. Deze quiz gaat over de geschiedenis van nomadenvolk tot Sovjetrepubliek en onafhankelijke staat, over de hoofdstad die van naam wisselde, over olie, ruimtevaart, taal, geloof, sport en de symbolen op de lichtblauwe vlag.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Aan welke zee grenst Kazachstan?
Kaspische Zee
Naast die kust heeft het land landgrenzen met vijf buurlanden; de grens met Rusland is met 6846 km veruit de langste.
Q 02Welk soort gerechten staat centraal in de Kazachse keuken door het nomadische verleden?
Vleesgerechten
Het vlees wordt op allerlei manieren opgediend, vaak samen met op traditionele wijze gebakken brood.
Q 03Welke politicus leidde Kazachstan na de onafhankelijkheid decennialang op autoritaire wijze?
Noersoeltan Nazarbajev
Hij trad op 20 maart 2019 vrijwillig af; diezelfde dag kreeg de hoofdstad een naam die naar hem verwees.
Q 04Wat maakt meer dan de helft uit van de totale Kazachse export van goederen?
Olie en olieproducten
De economische groei hangt daardoor sterk af van de olieprijs; investeringen in andere sectoren moeten die afhankelijkheid verkleinen.
Q 05Welke vogel vliegt onder de zon op de vlag van Kazachstan?
Adelaar
De vlag werd op 4 juni 1992 aangenomen; de zon boven de vogel telt 32 stralen en het veld is lichtblauw.
Q 06Welke bevolkingsgroep vormt de grootste etnische minderheid van Kazachstan?
Russen
Hun aandeel ligt rond 14,6%; velen zijn de laatste jaren naar het noordelijke buurland geremigreerd, in 1989 was het nog 37,8%.
Q 07Van welke grondstof voor kerncentrales is Kazachstan een grote producent?
Uranium
Toch drijft de economie vooral op aardolie en aardgas, die ook de grote stroom buitenlandse investeringen aantrekken.
Q 08Welke sport telt in Kazachstan de meeste beoefenaars?
Voetbal
Olympisch succes haalt het land vooral in andere takken van sport, zoals worstelen en gewichtheffen.
Q 09Welke stroming van de islam hangen de meeste Kazachse moslims aan?
Soennisme
Zo'n zeventig procent van de bevolking is moslim, maar de rol van het geloof in de samenleving is niet erg groot; sluiers zie je er nauwelijks.
Q 10Hoe heette de Kazachse hoofdstad Astana tussen 2019 en 2022?
Nur-Sultan
Astana betekent in het Kazachs letterlijk hoofdstad; het parlement stemde met de tijdelijke naamswijziging in.
Q 11Wie werd in 2019 president van Kazachstan?
Kassim-Zjomart Tokajev
Het staatshoofd heeft veel macht in deze presidentiële republiek: het mag een veto uitspreken over wetten die het parlement al heeft goedgekeurd.
Q 12Welk groot meer ligt op de grens van Kazachstan en Oezbekistan?
Aralmeer
Samen met het Balkasjmeer geldt het als een van de grote meren van het land.
Q 13Welke rivier scheidt het Europese deel van Kazachstan van het Aziatische deel?
Oeral
Het gebied ten westen van die rivier heet Europees Kazachstan; het overgrote deel van het land ligt in Azië.
Q 21Welke bergtop van circa 7000 meter is het hoogste punt van Kazachstan?
Khan Tengri
De top ligt in het uiterste oosten, op de grens met Kirgizië; het laagste punt van het land ligt juist ver onder zeeniveau.
Q 22Welk sportevenement organiseerden Almaty en Astana samen in 2011?
Aziatische Winterspelen
Almaty was daarnaast kandidaat voor de organisatie van de Olympische Winterspelen van 2014 en 2022.
Q 23Naar het rijk van welke heerser verwijst de gouden roofvogel op de vlag van Kazachstan?
Dzjengis Khan
Hij regeerde de Kazachen onder een blauwe vlag met eenzelfde roofvogel; het lichtblauwe veld van nu staat voor de Turkse volkeren.
Q 14Hoeveel socialistische sovjetrepublieken telde de Sovjet-Unie, Kazachstan inbegrepen?
15
Kazachstan werd in 1991 een zelfstandige staat en is het grootste land van Centraal-Azië.
Q 15Onder welke Sovjetleider werden de nomadische Kazachen gedwongen zich te vestigen?
Jozef Stalin
De gedwongen vestiging in kolchozen viel het nomadenvolk zwaar: tussen 1926 en 1939 kwam naar schatting een kwart tot de helft van de Kazachen om.
Q 16Voor welke cryptomunt was Kazachstan in augustus 2021 het op een na belangrijkste land?
Bitcoin
Goedkope stroom en gunstige wetgeving trokken miners aan; hogere energiebelastingen voor grootverbruikers deden hun aantal in 2022 en 2023 weer dalen.
Q 17Welke Kazach geldt als de bekendste renner uit de geschiedenis van wielerploeg Astana?
Aleksandr Vinokoerov
De ploeg wordt gesponsord door een aantal Kazachse ondernemers en geldt als een van de belangrijkere teams in het wielrennen.
Q 18Welk natuurgevaar gold als argument om de hoofdstad uit Almaty weg te halen?
Aardbevingen
Daarnaast zou de door hoge bergen omringde stad slecht kunnen uitbreiden en hing er elke winter verstikkende smog.
Q 19Van de melk van welk dier wordt de Kazachse drank shoebat gemaakt?
Kameel
Het gefermenteerde zuivelproduct wordt, net als ayran en koemis, vaak bij de thee geserveerd.
Q 20Bij welk samenwerkingsverband met onder meer Armenië hoort Kazachstan sinds 1 januari 2015?
Euraziatische Economische Unie
Het lidmaatschap geeft Kazachse producten en diensten veel betere toegang tot de markt van de grote noorderbuur.
Q 24Met welk buurland heeft Kazachstan zijn kortste landgrens, van 379 km?
Turkmenistan
Ter vergelijking: de grens met China is 1533 km lang en die met Rusland maar liefst 6846 km.
Q 25Met ongeveer hoeveel procent per jaar groeide het Kazachse bbp van 2000 tot en met 2007?
10%
Na de wereldwijde recessie van 2007-2009 bleef de economie groeien, met gemiddeld 6% per jaar, tot de olieprijs begin 2015 sterk daalde.
Q 26In welk jaar werd Kazachstan een volwaardige unierepubliek binnen de Sovjet-Unie?
1936
Daarvoor was het gebied een autonome republiek binnen de Russische Federatie; in 1991 verliet het de Sovjet-Unie officieel.
Q 27Hoe heette de stad Aqmola, het latere Astana, in de Sovjettijd?
Tselinograd
De stad volgde in 1997 het excentrisch gelegen Almaty op als regeringszetel, mede om separatistische tendensen in het noorden het hoofd te bieden.
Q 28Hoeveel meter onder zeeniveau ligt het laagste punt van Kazachstan?
132
Dat punt, Vpadina Kaundy, ligt op de Karagiye-laagvlakte; het hoogste punt van het land reikt tot circa 7000 meter.
Q 29Voor hoeveel jaar productie had Kazachstan eind 2020 nog voldoende gasreserves?
71
Bij aardolie ging het om minder: daarvan kon de productie van 2020 nog enkele tientallen jaren worden volgehouden.
Q 30In welke Kazachse stad werd in 1991 een katholieke apostolische administratie opgericht?
Karaganda
Veel Oost-Europeanen in het land zijn katholiek; de meeste christenen zijn er echter Russisch-orthodox.