Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Kirgizië is een bergachtige binnenstaat in Centraal-Azië. De helft van het land ligt boven de 3000 meter, en de geschiedenis loopt van het Mongoolse Rijk via de Sovjet-Unie naar een onafhankelijke republiek. Deze quizvragen gaan over de geografie, de bevolking, de talen en de economie van het land, over de roerige politiek sinds de onafhankelijkheid en over het beroemde heldenepos van de Kirgiezen. Speel de quiz direct, of print de vragen met antwoorden uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke stad is de hoofdstad van Kirgizië?
Bisjkek
De stad ligt in het noordelijke deel van het land. In januari is het er gemiddeld min 5 graden.
Q 02Hoe heet het traditionele heldenepos van de Kirgiezen?
Manas
De titel is ook de naam van de held zelf. Na de onafhankelijkheid in 1991 stelde het land een orde in die naar hem is genoemd.
Q 03Welk klimaattype, met koude winters en hete zomers, heeft Kirgizië?
landklimaat
In het voor- en najaar kan het in de bergen nog sneeuwen, terwijl het 's zomers op grotere hoogte juist aangenaam is.
Q 04Welke heerser lijfde het gebied van Kirgizië begin 13e eeuw in bij zijn Mongoolse Rijk?
Dzjengis Khan
Na zijn dood werd het gebied onderdeel van het Kanaat van Chagatai.
Q 05Hoe noemden oppositiekrachten de opstand van maart 2005 in Kirgizië?
Tulpenrevolutie
De aanleiding waren frauduleus verlopen parlementsverkiezingen in februari. Demonstranten bezetten belangrijke gebouwen in de hoofdstad.
Q 06Welk meer is met 6280 km² het grootste van Kirgizië?
Issyk Koelmeer
Het meer is 182 kilometer lang en op het breedste punt 60 kilometer breed. Vooral aan de noordzijde is er enig toerisme.
Q 07Welke stroming van de islam hangen de meeste Kirgiezen aan?
soennisme
Het gaat om 75 % van de bevolking. Daarnaast is 20 % van de inwoners orthodox christen.
Q 08Aan hoeveel landen grenst Kirgizië?
vier
Het land is een binnenstaat: het heeft nergens een kust en is aan alle kanten door andere staten omsloten.
Q 09In welk gebergte ligt de helft van Kirgizië boven de 3000 meter?
Tiensjan
Het land heeft een totale oppervlakte van 199.949 km², waarvan dus de helft uit hooggebergte bestaat.
Q 10Welke delfstof wint Kirgizië in de Koemtormijn?
goud
De mijn levert 10% van het bbp, en ongeveer een derde van de exportopbrengsten komt van deze ene grondstof.
Q 11Welke bevolkingsgroep vormt de grootste etnische minderheid van Kirgizië?
Oezbeken
Deze groep, goed voor 14,5 % van de bevolking, woont vooral in het zuiden, waar nog altijd etnische spanningen spelen.
Q 12Wie werd in oktober 1990 gekozen tot president van Kirgizië?
Askar Akajev
Hij werd in 1995 en in 2000 herkozen, maar moest na de omwenteling van maart 2005 zijn positie opgeven.
Q 13Tot welke taalfamilie behoort het Kirgizisch?
Turkse talen
Binnen die familie hoort de taal bij de noordwestelijke groep. Volgens de grondwet mogen alle nationaliteiten hun eigen taal gebruiken.
Q 21Wat werd in de Eerste Wereldoorlog ingevoerd voor de moslims van Centraal-Azië?
dienstplicht
De maatregel leidde tot de Centraal-Aziatische opstand van 1916, die door de troepen van het keizerrijk bloedig werd neergeslagen.
Q 22Naar welk buurland vluchtte de in april 2010 verdreven president van Kirgizië?
Kazachstan
De verdreven president nam op 16 april 2010 ontslag, na bemiddeling waaraan ook Rusland en de Verenigde Staten deelnamen.
Q 23Wie werd na de machtswisseling van maart 2005 interim-president van Kirgizië?
Koermanbek Bakijev
Hij werd toen ook voorzitter van het parlement en werd in juli van dat jaar tot president verkozen.
Q 14In welk deel van Kirgizië wonen de etnische Russen vooral?
noorden
Hun aandeel in de bevolking daalde van 29 % in 1970 tot 21 % in 1989 en lag later nog rond de 9 %.
Q 15Op welke dag in 1991 riep Kirgizië de onafhankelijkheid uit?
31 augustus
De dag is sindsdien een nationale feestdag. De onafhankelijkheid werd in december van dat jaar erkend.
Q 16Welke strijdmacht veroverde Kirgizië in 1918?
Rode Leger
Zes jaar later vormden de nieuwe machthebbers er een autonome oblast binnen de Russische sovjetrepubliek.
Q 17Welke staatsvorm kreeg Kirgizië met de nieuwe grondwet van 1993?
presidentiële republiek
De grondwet geeft het staatshoofd verregaande bevoegdheden en benadrukt ook de bijzondere positie van de islam.
Q 18In welk gebergte gaan de bergen van Kirgizië in het zuidwesten over?
Pamir
Het hooggebergte bepaalt het land: de rivieren zijn er onbevaarbaar, maar wel van groot belang voor de energievoorziening.
Q 19Onder wier leiding greep de oppositie in april 2010 de macht in Kirgizië?
Roza Otoenbajeva
Aan de machtsovername gingen bloedige betogingen vooraf, waarbij op 7 april tientallen doden vielen.
Q 20Welke Kirgizische president was kort voor zijn aantreden in 2020 uit de gevangenis ontsnapt?
Sadyr Zjaparov
Hij was veroordeeld wegens de vermeende kidnapping van een overheidsfunctionaris in 2013 en was vlak daarvoor al als premier aangeduid.
Q 24In welk jaar werd Kirgizië een socialistische sovjetrepubliek?
1936
Het werd daarmee een van de vijftien unierepublieken van de Sovjet-Unie, die op papier onafhankelijk waren.
Q 25Wie werd op 1 december 2011 president van Kirgizië?
Almazbek Atambajev
In april 2010 was hij nog als oppositieleider gearresteerd, wat tot nieuwe demonstraties tegen de regering leidde.
Q 26Welke heilige berg in Kirgizië staat op de werelderfgoedlijst van de UNESCO?
Soelajman-Too
De berg is heilig voor moslims. Bergen bepalen het hele land: de helft van het grondgebied ligt boven de 3000 meter.
Q 27In welk jaar werd Kirgizië ingelijfd door het Russische Rijk?
1876
Daarna kregen mensen uit de Europese delen van het keizerrijk er grond toegewezen door de overheid.
Q 28Wat betekent Urkun, de Kirgizische naam voor de gebeurtenissen na de opstand van 1916?
Uittocht
Tienduizenden Kirgiezen vluchtten toen naar China; duizenden van hen stierven tijdens de tocht door de bergen.
Q 29In welk jaar werd de Kara-Kirgizische Autonome Oblast gevormd?
1924
De oblast viel onder de Russische sovjetrepubliek en werd twee jaar later omgevormd tot een autonome socialistische sovjetrepubliek.
Q 30De rechtszaak tegen welke parlementariër leidde in maart 2002 tot protest in Kirgizië?
Azimbek Beknazarov
Meer dan 2000 demonstranten vreesden dat de regering hem monddood wilde maken. Er vielen zeker 6 doden en 61 gewonden.