Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Letland is het middelste van de drie Baltische landen: een dunbevolkt land aan de Oostzee met Riga als hoofdstad en een geschiedenis vol vreemde overheersers. Deze quiz gaat over de geografie, de taal, de politiek en de lange weg naar onafhankelijkheid, van de Duitse ridders tot het vertrek uit de Sovjet-Unie. Ook de rood-wit-rode vlag komt aan bod, met haar legende, haar ontwerper en de strenge vlaginstructie.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke taal is naast het Lets de enige nog levende Baltische taal?
Litouws
Beide talen horen bij de Indo-Europese taalfamilie; de Letten zelf zijn een Baltisch volk.
Q 02In welk jaar trad Letland toe tot zowel de NAVO als de Europese Unie?
2004
Die twee lidmaatschappen waren de belangrijkste doelstellingen van het land in de jaren negentig.
Q 03Welke munteenheid gebruikte Letland voordat het de euro invoerde?
lats
De overstap kwam op 1 januari 2014, toen het land met een lage inflatie en een klein begrotingstekort aan de criteria voldeed.
Q 04Welke geweldloze beweging leidde tussen 1987 en 1991 tot de Baltische onafhankelijkheid?
Zingende Revolutie
Ook de demonstratie 'Baltische Weg' van 23 augustus 1989 hielp een einde te maken aan de Sovjetoverheersing.
Q 05Op welke datum werd de Republiek Letland gesticht?
18 november 1918
Een week eerder had Duitsland gecapituleerd; in 1920 kreeg het jonge land een radicaal democratische grondwet.
Q 06Door welke overeenkomst kwam Letland binnen de Russische invloedssfeer te vallen?
Molotov-Ribbentroppact
In 1939 moest de Letse regering toestaan dat de Sovjet-Unie troepen op Lets grondgebied stationeerde.
Q 07Welke bouwstijl maakte de historische binnenstad van Riga mede tot UNESCO-Werelderfgoed?
jugendstil
De oude binnenstad heet in het Lets Vecrīga; de stad zelf was ooit een Hanzestad.
Q 08Waardoor kreeg het doek uit de legende over de Letse vlag zijn rode randen?
bloed
In dat doek zou een leider zijn gewikkeld die in een veldslag om het leven was gekomen.
Q 09Hoeveel vierkante kilometer beslaat Letland?
64.589
Daarvan is 62.249 km² land en 2.340 km² water.
Q 10Van welke internationale organisatie was Letland lid van 1921 tot 1946?
Volkenbond
Na de Sovjettijd maakte het land tien jaar lang deel uit van de Baltische Vrijhandelszone.
Q 11Met welk buurland heeft Letland zijn langste landgrens, van 576 km?
Litouwen
De kortste landgrens van het land meet slechts 171 km.
Q 12Welke Letse naam draagt de Westelijke Dvina, de langste rivier die door Letland stroomt?
Daugava
Van de 1.005 km die deze rivier in totaal meet, ligt ruim een derde op Lets grondgebied; Riga ligt aan weerszijden ervan.
Q 13Hoe heet het parlement van Letland, dat uit één kamer met 100 leden bestaat?
Saeima
De zetels worden om de vier jaar via directe verkiezingen verdeeld, met een kiesdrempel van 5%.
Q 14Welke protestantse stroming overheerst onder de gelovigen in Letland?
Q 21Wat hoort bij rouw boven een Letse vlag die niet halfstok kan worden gehesen?
zwart lint
Dat rouwteken moet langer zijn dan de vlag en 1/20 keer zo hoog.
Q 22In welk middeleeuws geschrift wordt de rood-wit-rode Letse vlag voor het eerst genoemd?
Lijflandse Rijmkroniek
Die laat-dertiende-eeuwse tekst beschrijft een veldslag die rond 1280 plaatsvond.
Q 23Van welk materiaal is een vlaggenmast volgens de Letse vlaginstructie bij voorkeur gemaakt?
hout
De mast moet bovendien recht en wit geschilderd zijn, en langer dan de langste zijde van de vlag.
lutheranisme
Eén regio wijkt af van de rest van het land: daar is de bevolking voornamelijk rooms-katholiek.
Q 15Naar welke oude Baltische stam is de Letse landsnaam Latvija genoemd?
Letgallen
Vier Indo-Europese Baltische stammen vormen samen de etnische basis van de Letten.
Q 16Wie greep in 1934 met een coup de macht in Letland?
Karlis Ulmanis
Hij nam de titel Vadonis (leider) aan, zijn bewind had een fascistisch karakter en in 1936 werd hij ook president.
Q 17Waarvoor staat het wit in de vlag van Letland?
zuiverheid en gerechtigheid
Het rood zou staan voor de bereidheid van de Letten om hun vrijheid te verdedigen.
Q 18Welke donkere tint heeft het rood in de vlag van Letland?
karmijnrood
De kleur heeft componenten bruin en paars en wordt soms Lets rood genoemd.
Q 19Hoe heet het hoogste punt van Letland, 311,6 meter boven zeeniveau?
Gaiziņkalns
Het land bestaat grotendeels uit laagland: maar een klein deel van het oppervlak ligt hoger dan 100 meter.
Q 20Welke rivier legt met 452 km de langste afstand binnen Letland af?
Gauja
Een andere rivier is in totaal veel langer, maar daarvan ligt slechts 352 km op Lets grondgebied.
Q 24Welke partij domineerde de Letse politiek in de periode 1920-1934?
Agrarische Unie
Deze centristische partij werd gevolgd door de sociaaldemocraten; een landhervorming brak in 1920 de dominante rol van de Baltische Duitsers.
Q 25Op welke vaste dag kiezen de Letten om de vier jaar hun parlement?
eerste zaterdag van oktober
Na die stembusgang kiest het parlement de president, die op zijn beurt de premier aanwijst.
Q 26Welk meer is met 80,7 km² het grootste van Letland?
Lubāns
Het diepste meer van het land is Drīdzis, met een diepte van 65,1 meter.
Q 27Welke Letse vicepremier leidde na Stalins dood de Lettificatie van de Letse SSR?
Eduards Berklavs
In juli 1959 zette Moskou hem af; later keerde hij uit zijn ballingsoord terug en leidde hij een ondergrondse groep die naar meer democratie streefde.
Q 28Welke EU-toezichthouder voor elektronische communicatie is gevestigd in Riga?
BEREC
De Letse hoofdstad heeft ook de grootste luchthaven van de drie Baltische landen.
Q 29Uit welke stad kwamen de Venden die rond 1280 onder een rood-witte vlag ten strijde trokken?
Cēsis
De stad ligt in het noorden van Letland; het vaandel van de Venden was rood met een witte streep.
Q 30Welke kunstenaar ontwierp in mei 1917 de huidige vlag van Letland?
Ansis Cīrulis
Hij ging uit van een middeleeuwse legende; het Letse parlement legde de vlag op 15 juni 1921 officieel vast, tegelijk met het wapen.