Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Malta is een dwergstaat midden in de Middellandse Zee, met tempels die ouder zijn dan de piramiden en een hoofdstad die als vesting werd ontworpen. Deze quiz loopt langs de geschiedenis van de eilanden, van Feniciërs en kruisridders tot Napoleon en de Britten, en langs taal, geloof, klimaat en vervoer. Ook Valletta komt aan bod: de bastions, de paleizen en de kunst in de stad.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk water ligt de Zuid-Europese dwergstaat Malta?
Middellandse Zee
De archipel telt naast het hoofdeiland onder meer Gozo en het kleine Manoel-eiland, plus een reeks onbewoonde rotseilanden zoals Filfla en Fungus Rock.
Q 02Welke godsdienst is volgens de Maltese grondwet de staatsgodsdienst?
Katholicisme
Dezelfde grondwet voorziet tegelijk in godsdienstvrijheid; in Valletta staan ook een Schotse kerk en een anglicaanse kathedraal.
Q 03Welke taal is sinds 1934 naast het Maltees een officiële taal van Malta?
Engels
Vóór 1934 was het Italiaans de officiële taal; die taal wordt nog altijd door 66% van de bevolking begrepen.
Q 04Welk klimaat heeft Malta, met een lange droge zomer van april tot en met oktober?
Mediterraan
De winter is erg mild met gemiddeld 12 °C; de regen valt vooral tussen eind september en eind april, zo'n 500 mm per jaar.
Q 05Welke apostel leed volgens het Bijbelboek Handelingen schipbreuk op Malta?
Paulus
Volgens de Maltezers gebeurde dat in het jaar 60; de apostel wordt vereerd als beschermheilige van het eiland, dat in de Griekse tekst Melite heet.
Q 06Welke verkeersregel deelt Malta met Cyprus, beide voormalige Britse koloniën?
Links rijden
Wie de auto wil meenemen naar Gozo, kan de veerdienst nemen die overdag elke 45 minuten vaart.
Q 07Op wat voor stuk land ligt de Maltese hoofdstad Valletta?
Schiereiland
Aan weerszijden liggen twee grote natuurlijke havens, en de stad is omringd met imposante vestingwerken.
Q 08Welke onderscheiding voor dapperheid verleende de Britse koning aan het eiland Malta?
George Cross
De onderscheiding kreeg een plaats in het wapen en op de vlag, en brieven worden sindsdien vaak geadresseerd aan “Malta G.C.”.
Q 09Voor welke film met Robin Williams werd op Malta een heel dorp als filmset gebouwd?
Popeye
De set bestaat nog steeds en is nu een toeristische attractie. Malta was ook decor voor films als World War Z en Jurassic World Dominion.
Q 10Op weg naar welk land veroverde Napoleon Bonaparte Malta?
Egypte
Hij bleef maar 6 dagen, maar reorganiseerde in die tijd het bestuur en de financiële administratie; ook de slavernij werd afgeschaft.
Q 11Hoe heette de Maltese munteenheid die in 2008 opging in de euro?
Lira
De munt werd ook wel Maltees pond genoemd; de wisselkoers werd vastgesteld op 0,4293 per euro.
Q 12In welk patroon zijn de straten van de geplande stad Valletta aangelegd?
Schaakbordpatroon
De muren en bastions rond de stad werden tot wel 45 meter hoog gebouwd.
Q 13Welke landinwaarts gelegen stad was de hoofdstad van Malta vóór Valletta?
Mdina
Na het afslaan van de Turkse invasie van 1565 wilde de orde een sterk gefortificeerde hoofdstad aan zee; in 1571 nam Valletta de rol over.
In welk jaar was Valletta Culturele Hoofdstad van Europa?
Q 21Wat regelt het Verdrag van Malta, dat in 1992 in Valletta werd getekend?
Omgang met archeologisch erfgoed
Valletta staat zelf sinds 1980 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Q 22Welke Italiaanse architect drukte in de 21e eeuw zijn stempel op Valletta?
Renzo Piano
Het nieuwe parlementsgebouw en de nieuwe stadspoort zijn van zijn hand.
Q 23Hoe groot was het Ottomaanse leger dat Malta in 1565 belegerde volgens Maltese bronnen?
40.000
De kruisridders kregen hulp van 8000 Maltese troepen; de afloop gaf het onoverwinnelijke imago van de Ottomanen een deuk.
2018
Valletta deelde de titel dat jaar met Leeuwarden, de andere culturele hoofdstad.
Q 15Welke schilder maakte begin 17e eeuw op Malta een “Onthoofding van Johannes de Doper”?
Caravaggio
Het doek hangt nog altijd in Valletta, in de Sint-Janscokathedraal.
Q 16Welk eiland ligt tussen Malta en Gozo in en is het kleinste van de drie?
Comino
Het is het bekendst vanwege de Blauwe Lagune, waarin nog een onbewoond eilandje ligt.
Q 17Welke functie in de Orde van Malta had Jean de la Vallette, naamgever van Valletta?
Grootmeester
Hij verdedigde het eiland in 1565 tegen de Turken en stierf in 1568, twee jaar nadat de eerste steen van zijn stad was gelegd.
Q 18In welk jaar trad Malta toe tot de Europese Unie?
2004
De toetreding was op 1 mei; nog geen vier jaar later betaalde het land ook met de euro.
Q 19In welk jaar werd Malta onafhankelijk als staat binnen het Britse Gemenebest?
1964
De onafhankelijkheid op 21 september volgde op een constitutionele conferentie in Londen en een referendum op het eiland.
Q 20Welke keizer schonk Malta in 1530 als leen aan de Johannieter Orde?
Karel V
De orde, daarna ook wel Maltezer Orde genoemd, bouwde grote vestingen, onder meer in Valletta, Rabat en op Gozo.
Q 24Onder welke naam staat de versterkte Maltese stad Birgu tegenwoordig bekend?
Vittoriosa
Tijdens het beleg van 1565 verschansten de Maltezers zich hier, nadat ze oogsten hadden vernietigd en waterbronnen vergiftigd.
Q 25Welke ingenieur kreeg van paus Pius IV de opdracht de vestingstad Valletta te ontwerpen?
Francesco Laparelli
De eerste steen werd gelegd op 28 maart 1566, een jaar na het Turkse beleg.
Q 26Hoe heet het eiland Gozo in het Maltees?
Għawdex
Het eiland lijkt op een kleine versie van Malta, maar het landschap is er wat ruiger en groener, vooral in de winter.
Q 27Hoe heet de kap of mantel die veel vrouwen op Malta tot in de jaren 1950 droegen?
Għonnella
Het kledingstuk was ook op Gozo gangbaar, maar wordt niet meer dagelijks gedragen.
Q 28Onder welke veldheer maakten de Byzantijnen zich in 533 meester van Malta?
Belisarius
Vóór hen hadden de Vandalen en de Goten het eiland al in handen gehad; rond 870 volgden islamitische veroveraars.
Q 29Hoeveel stadspaleizen, “herbergen” genoemd, kreeg de Orde van Malta in Valletta?
Zeven
De paleizen waren bedoeld voor de verschillende langues waaruit de orde bestond.
Q 30In welke Maltese plaats begon in 1973 de eerste gemeenschap van het Neocatechumenaat?
Ħamrun
Drie Italiaanse catechisten brachten de beweging naar de eilanden, die nu de grootste concentratie leden ter wereld kennen.