Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Punten en streepjes, kort en lang: met morse gingen berichten voor het eerst razendsnel van continent naar continent. De code is bedacht voor de elektrische telegraaf en wordt nog altijd gebruikt door radioamateurs. Deze quizvragen gaan over de werking van de code, de timing van punten, streepjes en pauzes, het noodsein SOS en het leven van uitvinder Samuel Morse. Van makkelijk tot pittig: test hoeveel je weet over de taal van de telegrafisten.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe noemen morse-seiners de punten en streepjes van hun code?
Dits en dahs
De lengte van het kortste teken geldt als eenheid en bepaalt de snelheid waarmee een boodschap wordt verzonden.
Q 02Welk beroep had telegraafpionier Samuel Morse naast dat van uitvinder?
Kunstschilder
Hij maakte naam met schilderijen van historische gebeurtenissen voordat hij zich op de telegrafie stortte.
Q 03Voor welke nieuwe techniek ontwikkelde Samuel Morse zijn code van punten en streepjes?
Elektrische telegrafie
Een telegraaf stuurt lichte stroomstoten door een kabel; het ontvangstapparaat zet die om in geluidssignalen.
Q 04Waarom werd juist de seincombinatie van het noodsignaal SOS gekozen?
Makkelijk te leren en te onthouden
Wie geen zender heeft, kan het sein ook geven door te kloppen of met een zaklantaarn te schijnen.
Q 05Welke letters kregen in het morsealfabet bewust een korte combinatie?
Veelgebruikte letters
De combinaties bestaan uit korte en lange stroomstootjes: de seinsleutel is ingedrukt of niet bediend.
Q 06Welk draagbaar apparaat heeft een speciale knop om korte en lange morsepiepjes te versturen?
Portofoon
Voor het decoderen van de berichten staat het morsealfabet op het apparaat zelf afgebeeld.
Q 07In welke wijk van New York ligt uitvinder Samuel Morse begraven?
Brooklyn
Hij overleed op 80-jarige leeftijd en kreeg zijn graf op de Green-Wood-begraafplaats.
Q 08Voor welk Engels woord stond het morseteken kort-kort-kort-lang in de Tweede Wereldoorlog?
Victory
Er bestonden in die jaren zelfs insignes met het teken.
Q 09Waarvan geldt de telegrafie met haar twee standen aan en uit als de basis?
Digitale communicatie
Telegrafie maakte het mogelijk veel informatie met hoge snelheid van continent naar continent te versturen.
Q 10Welk familielid schreef Samuel Morse de brief met het nieuws dat zijn vrouw was overleden?
Vader
Hij vertrok meteen naar huis, maar bij aankomst was zij al begraven; sindsdien dacht hij na over snellere communicatie.
Q 11In welke staat van de VS ligt Charlestown, de geboorteplaats van Samuel Morse?
Massachusetts
De latere uitvinder van de telegraaf werd er op 27 april 1791 geboren.
Q 12Hoeveel keer zo lang als een punt duurt een streep in de morsecode?
Drie
Binnen één letter zit tussen de tekens een pauze die precies zo lang duurt als één punt.
Q 13Op welk instrument opende de BBC in oorlogstijd radio-uitzendingen met een morsecode?
Trommel
De gespeelde code was kort-kort-kort-lang, het teken waarmee in die jaren de overwinning werd aangeduid.
Q 14Rond welk jaar stelden de Nederlandse marine en luchtvaart morse officieel buiten gebruik?
Q 21Hoe hoort het noodsein SOS volgens de regels te worden verzonden?
In één enkel morsesymbool
Vroeger zonden automaten de letters eindeloos achter elkaar uit; met nieuwere apparatuur is dat weer veranderd.
Q 22Hoe heet een vast radiosignaal dat voor morse wordt in- en uitgeschakeld?
Continuous wave
Morse kan ook als geluid, als elektrische puls via een draad of zichtbaar met een seinlamp worden verzonden.
Q 23Hoeveel punten lang is in morse de pauze tussen twee woorden?
Zeven
De pauze tussen twee letters van hetzelfde woord is even lang als één streep.
2000
Radioamateurs gebruiken de code nog altijd, en ook het wereldwijde noodsein SOS is erop gebaseerd.
Q 15Welke vroege fotografische techniek introduceerde Samuel Morse in de Verenigde Staten?
Daguerreotypie
Hij leerde de techniek kennen in Parijs, waar hij de uitvinder ervan in maart 1839 tweemaal ontmoette.
Q 16In welke stad werd in 1906 afgesproken SOS wereldwijd als noodsignaal te gebruiken?
Berlijn
Het noodsein is het enige morseteken dat uit negen elementen bestaat.
Q 17Welke klinker staat in het Nederlandse morse-ezelsbruggetje voor een streep?
O
Elke lettergreep zonder die klinker telt in het ezelsbruggetje als een punt; er bestaan diverse varianten van.
Q 18Aan welke instelling studeerde Samuel Morse in 1810 af?
Yale College
Tijdens zijn studie maakte hij al kennis met de elektrotechniek, maar pas veel later raakte hij erin geïnteresseerd.
Q 19Welk bemanningslid werd overbodig toen marine en luchtvaart met morse stopten?
Marconist
Door gewijzigde internationale voorschriften voor de scheepvaart is morseapparatuur aan boord niet langer verplicht.
Q 20Welke collega van Samuel Morse bedacht de schema's van het morsealfabet?
Alfred Vail
Zijn schema's bevatten naast het alfabet ook de cijfers en enkele andere veelgebruikte tekens.
Q 24In welk jaar bouwde Samuel Morse zijn eerste proefopstelling met een telegraaftoestel?
1835
In de twee jaar daarna werkte hij aan de code die letters omzet in elektrische stroomstootjes.
Q 25Waarvan heeft een morsesignaal op de radio opvallend weinig nodig?
Bandbreedte
Morse blijft bovendien bruikbaar in situaties met een slechte signaal-ruisverhouding.
Q 26Hoeveel dollar kreeg Samuel Morse voor de aanleg van een telegraaflijn naar Baltimore?
30.000
Bij zijn eerste poging om overheidssteun voor de telegraaf te krijgen ving hij nog bot.
Q 27Op hoeveel kHz lag de noodfrequentie voor morsesignalen in de scheepvaart?
500
Voor de scheepvaart was een band van 405 tot 535 kHz gereserveerd voor de overdracht van morsesignalen.
Q 28In welk jaar overleed Lucretia Pickering Walker, de eerste vrouw van Samuel Morse?
1825
Zij stierf kort na de geboorte van hun vierde kind, terwijl haar man op reis was.
Q 29Welke letter wordt in morse uitgesproken als didididah?
V
Het ritme, kort-kort-kort-lang, is ook te horen aan het begin van een beroemde symfonie uit 1808.
Q 30Wat geven radioamateurs aan elkaar door met het RST-systeem?
Kwaliteit van de verbinding
De letters staan voor readability, signal en tone quality.