Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Nieuw-Zeeland, in het Maori Aotearoa, ligt in het zuidwesten van de Grote Oceaan en is het meest geïsoleerd gelegen land ter wereld. Twee grote eilanden, een Nederlandse naam en een natuur die zich 80 miljoen jaar in afzondering ontwikkelde. Deze quiz neemt je mee langs de ontdekkingsreizen van Abel Tasman en James Cook, het Verdrag van Waitangi, het vrouwenkiesrecht van 1893 en de politiek van vandaag. Ook de geografie, het klimaat, de talen en de bijzondere dieren van het land komen aan bod. Hoeveel weet jij van het land van de lange witte wolk?
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad zetelt het parlement van Nieuw-Zeeland?
Wellington
Het parlement bestaat uit één kamer en kiest uit zijn midden een kabinet van circa 20 ministers; de verkiezingen vinden om de drie jaar plaats.
Q 02Wat betekent Aotearoa, de Maori-naam voor Nieuw-Zeeland?
Land van de lange witte wolk
Oorspronkelijk sloeg de naam alleen op het huidige Noordereiland; tegenwoordig wordt Aotearoa als alternatief voor de naam van het hele land gebruikt.
Q 03Welke Britse luitenant ging in oktober 1769 meerdere keren aan land in Nieuw-Zeeland?
James Cook
Hij slaagde er als eerste in handel te drijven met de Maori's; vanaf ongeveer 1790 volgden Britse, Franse en Amerikaanse walvisvaarders.
Q 04Welke Nederlander bereikte in december 1642 als eerste Europeaan Nieuw-Zeeland?
Abel Tasman
De ontmoeting met de Maori's in het noorden van het Zuidereiland verliep stroef; na de dood van enkele manschappen voer hij zonder aan land te gaan door naar Tonga.
Q 05In welke Nieuw-Zeelandse stad vonden op 15 maart 2019 aanslagen op twee moskeeën plaats?
Christchurch
Het land telde op dat moment ruim 46.000 moslims, ongeveer 1 procent van de bevolking; in 1990 waren het er nog maar 6000.
Q 06In welk jaar voerde Nieuw-Zeeland als eerste land ter wereld algemeen vrouwenkiesrecht in?
1893
Twee decennia eerder waren de Maori-oorlogen, die van 1845 tot 1872 duurden, net ten einde gekomen.
Q 07Welke zee scheidt Nieuw-Zeeland van Australië?
Tasmanzee
Ten noorden van Nieuw-Zeeland liggen Nieuw-Caledonië, Fiji en Tonga; in NNO-ZZW-richting meet het land zelf ruim 1600 km.
Q 08Met welk Europees land vertoont Nieuw-Zeeland qua vorm een verrassende overeenkomst?
Italië
Beide landen zijn ongeveer even groot, liggen op ongeveer dezelfde geografische breedte en hebben zelfs een 'spoor' aan de achterkant van de 'laars'.
Q 09In welk jaar tekenden Maori-stamhoofden en de Britse Kroon het Verdrag van Waitangi?
1840
Het verdrag werd op een donderdag, 6 februari, getekend; vanaf dat moment gold Nieuw-Zeeland als zelfstandige Britse kolonie met afspraken over de verdeling van land.
Q 10Welk schip van Greenpeace werd in 1985 in de haven van Auckland tot zinken gebracht?
Rainbow Warrior
Frankrijk zat achter het zinken van het vlaggenschip van Greenpeace, een jaar na de breuk met de VS over kernwapens aan boord van onderzeeboten.
Q 11Wie is sinds 27 november 2023 premier van Nieuw-Zeeland?
Christopher Luxon
Hij leidt de New Zealand National Party; de laatste parlementsverkiezingen vonden plaats op 14 oktober 2023.
Q 12Met welk land botste de regering-Lange in 1984 over onderzeeboten met kernwapens aan boord?
Verenigde Staten
Sinds 1987 staat ontwapening centraal in het buitenlandbeleid; het land had jarenlang zelfs een minister voor ontwapening en wapenbeheersing.
Q 13Welk kiesstelsel hanteert Nieuw-Zeeland sinds 1996 bij zijn parlementsverkiezingen?
Evenredige vertegenwoordiging
Q 21Welke naam gaf de eerste Europese ontdekker aanvankelijk aan Nieuw-Zeeland?
Stateland
De ontdekker dacht dat het land verbonden was met het Stateneiland aan de zuidpunt van Zuid-Amerika, wat een jaar later al werd weerlegd.
Q 22Hoeveel territoriale autoriteiten, zoals districten en steden, telt Nieuw-Zeeland?
74
Het gaat om 57 districten, 16 steden en de Chathameilanden; zij vormen geen onderverdeling van de regio's maar een parallelle bestuursvorm.
Q 23Hoeveel kilometer bedraagt de kortste afstand tussen het Noordereiland en het Zuidereiland?
24
De twee eilanden worden gescheiden door de Straat Cook; het Zuidereiland is de grootste van de twee.
Tot en met 1993 werd het parlement elke drie jaar per district gekozen; sindsdien maken ook kleinere partijen kans en wordt er met coalities geregeerd.
Q 14Hoe hoog is Aoraki/Mount Cook, de hoogste top van de Nieuw-Zeelandse Alpen?
3724 m
De Nieuw-Zeelandse Alpen lopen van noord naar zuid over het hele Zuidereiland en tellen meerdere pieken boven de 3000 m.
Q 15Hoeveel leden telt het Nieuw-Zeelandse parlement normaal gesproken?
120
Door zogenaamde overhangmandaten kan het aantal zetels oplopen: na de verkiezingen van 2023 waren het er 123.
Q 16Welk percentage van de Nieuw-Zeelanders identificeerde zich in 2013 als Māori?
14,9%
In 1961 noemde nog 92% van de bevolking zich Europeaan en 7 procent Māori; Aziaten en eilandbewoners deelden samen het overige procent.
Q 17Hoeveel inwoners telde Nieuw-Zeeland in 2020?
4.925.477
Grofweg driekwart van hen woont op het Noordereiland; de dichtstbevolkte regio is Greater Auckland met ongeveer een miljoen inwoners.
Q 18Welk Māori-leenwoord duidt nu alle niet-oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland aan?
Pākehā
Vroeger sloeg het woord alleen op Nieuw-Zeelanders van Europese afkomst; officieel heet een inwoner 'Nieuw-Zeelander', informeel 'Kiwi'.
Q 19In welk jaar stapte Nieuw-Zeeland over van het pond sterling op de dollar?
1967
In hetzelfde jaar werd het imperiale maatstelsel vervangen door het metrieke stelsel.
Q 20Het statuut van welke plaats bracht Nieuw-Zeeland in 1947 volledige onafhankelijkheid?
Westminster
Ook na de ratificatie hield het land een sterke band met het Verenigd Koninkrijk, tot het Britse moederland zich vanaf 1973 steeds meer op Europa richtte.
Q 24Sinds welke datum is Nieuw-Zeeland als Dominion onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk?
1 januari 1907
Nieuw-Zeeland heeft een ongeschreven grondwet en een parlement van één kamer dat in de hoofdstad zetelt.
Q 25Wie bewees in 1643 dat Nieuw-Zeeland niet vastzat aan het Stateneiland bij Zuid-Amerika?
Hendrik Brouwer
Nederlandse cartografen kozen daarna de naam Nova Zeelandia, naar de provincie Zeeland; een Britse luitenant maakte er later New Zealand van.
Q 26Wie is sinds 21 oktober 2021 gouverneur-generaal van Nieuw-Zeeland?
Cindy Kiro
De gouverneur-generaal vertegenwoordigt Charles III, die officieel onder meer 'Koning van Nieuw-Zeeland en Zijn andere Gebieden en Territoria' heet.
Q 27Door welke straat wordt Stewarteiland van het Zuidereiland gescheiden?
Foveaux
Stewarteiland is naar oppervlakte het derde eiland van het land en ligt 30 km ten zuiden van het Zuidereiland; de hoogste top is Mount Anglem (980 m).
Q 28Welk eiland in de Golf van Hauraki is naar bevolking het derde eiland van Nieuw-Zeeland?
Waiheke-eiland
Het ligt 18 km voor de kust van Auckland; verder horen ook de deels onbewoonde Antipodeneilanden bij Nieuw-Zeeland.
Q 29Welke naam draagt het laatste grote gewapende conflict in Nieuw-Zeeland, uit 1890?
Dog Tax War
De lange reeks conflicten tussen 1845 en 1872 staat bekend als de Maori-oorlogen of 'The Land Wars'; latere geschillen werden meestal in de rechtbank beslecht.