Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Osiris is een van de bekendste goden van het oude Egypte: eerst een goddelijke koning op aarde, daarna heerser over het dodenrijk en symbool van wederopstanding. Deze quiz volgt de Osirismythe van het feestmaal van Seth tot de zoektocht van Isis en de strijd van Horus om de troon. Ook de symbolen, heilige dieren, feesten en bronnen van de mythe komen aan bod, van makkelijk tot echt lastig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waartegen werd het hart van een dode voor de troon van Osiris gewogen?
Veer
De weging gebeurde met het symbool van Maät, de godin van de kosmische orde. Wie een goed leven had geleid, had een licht hart.
Q 02Wat moest een gast kunnen om de rijk versierde kist van Seth te winnen?
Erin passen
Seth zei erbij dat de winnaar de machtigste god was. Alle gasten probeerden het om beurten, maar alleen Osiris had precies de juiste maat.
Q 03Welke huidskleuren heeft Osiris op Egyptische afbeeldingen?
Zwart of groen
De kleuren verwijzen naar de vruchtbare klei van de Nijl en naar de gewassen die daaruit oprijzen.
Q 04Als welk sterrenbeeld was Osiris verantwoordelijk voor de jaarlijkse overstroming van de Nijl?
Orion
De Egyptenaren zagen in deze sterren een man die vertwijfeld achteromkijkt en door zijn vrouw Isis, de ster Sirius, wordt gevolgd.
Q 05Welk attribuut van Osiris wordt ook flagellum genoemd?
Gesel
Osiris nam dit attribuut, samen met de herdersstaf, over van Andjeti, een god van de geitenherders uit Busiris in de delta.
Q 06Welk dier slikte het enige lichaamsdeel van Osiris in dat Isis niet terugvond?
Vis
Het ontbrekende deel werd door een houten exemplaar vervangen, waarna Isis alle lichaamsdelen tot één geheel samenvoegde.
Q 07Op de kust van welke stad spoelde de kist met het lichaam van Osiris aan?
Byblos
Een jonge ceder groeide om de kist heen. De koning liet de boom omhakken en stutte met de stam het dak van zijn paleis.
Q 08Welke 'nieuwe' god ontstond zodat Grieken en Egyptenaren dezelfde godheid konden vereren?
Serapis
De god kreeg een Grieks uiterlijk met weelderige krullen en een grote baard. In Alexandrië stond een beeld van hem van tien meter hoog.
Q 09In welke stad lag volgens de oude Egyptenaren het graf van Osiris?
Abydos
Velen richtten er een stele op of lieten zich na hun dood ernaartoe brengen, om zo in het lot van de god te kunnen delen.
Q 10Welke mythische vogel wordt in het oude Egypte gesymboliseerd door de grijze reiger?
Feniks
De reiger Benoe is een van de goddelijke dieren van Osiris. De vogel herrijst uit zijn eigen as en wordt opnieuw uit een ei geboren.
Q 11Welke god genas het oog van Horus nadat Seth het had verwond?
Thot
Het ging om het linkeroog, het maanoog. Het beschadigen en herstellen ervan wordt met de maandelijkse maancyclus geassocieerd.
Q 12Welke Griekse denker stelde in “De Iside et Osiride” de meest complete Osirismythe samen?
Plutarchus
Het late werk bevat veel 'vergrieksing' en details die in Oudegyptische teksten ontbreken, maar is tegenwoordig de meest geciteerde versie.
Q 13Met welk metaal was de kist overgoten waarin Osiris in de Nijl werd geworpen?
Lood
De samenzweerders spijkerden eerst het deksel vast. Isis sneed van verdriet een van haar lokken af en kleedde zich in rouwgewaden.
Q 21Waaruit werd in de Osirismysteriën, naast graan, een beeldje van de god gemaakt?
Gedroogd nijlslib
Werd het beeldje bevochtigd, dan botte het graan uit: een symbool van de stervende en herrijzende vegetatie.
Q 22Hoe heet het herstelde oog dat Horus aan Osiris aanbood voor diens reis naar het hiernamaals?
Wedjat
De naam betekent 'het ongerepte'. Amuletten in deze vorm, vaak van faience, moesten overledenen helpen het hiernamaals te bereiken.
Q 23Op hoeveel extra dagen boven de 360 werden Osiris, Isis, Seth, Horus en Nephthys geboren?
5
Ra had vervloekt dat de kinderen van de hemelgodin op geen enkele dag van geen enkel jaar geboren konden worden. De extra dagen boden uitkomst.
Q 14Hoe noemden de Egyptenaren de onderwereld waarover Osiris heerste?
Doeat
Osiris zetelde er volgens de Egyptenaren in een paleis in het westen, waar de doden eerst doorheen moesten.
Q 15Welk monster at het hart op van doden die door hun zonden te zwaar bleken?
Ammoet
Het wezen droeg de bijnaam 'Dodenverslinder' en wordt ook Amemet genoemd. Bij een zwaar hart at het niet alleen het hart, maar ook de dode zelf op.
Q 16In welke teksten uit het Oude Rijk komen al elementen van de Osirismythe voor?
Piramideteksten
In het Oude Egypte bestond de mythe niet in gedetailleerde verhaalvorm. Latere verwijzingen staan in de Sarcofaagteksten en het Dodenboek.
Q 17Onder welke Griekse heersers over Egypte werd Osiris met Zeus en Hades verenigd?
Ptolemaeën
Zij kwamen aan de macht na de verovering door Alexander de Grote en zochten een godheid die twee volkeren kon verenigen.
Q 18Hoeveel samenzweerders onthaalden Osiris onder leiding van Seth op een feestmaal?
72
Osiris kwam net terug van een van de vele reizen die hij als koning van Egypte moest maken.
Q 19Van welk dier had de 'Dodenverslinder' uit het Egyptische dodenrijk het achterlijf?
Nijlpaard
Het monster was uit drie gevaarlijke dieren samengesteld en wachtte bij de weging op harten die door zonden te zwaar waren.
Q 20Welke familieband had de zonnegod Ra met Osiris, die hem als farao opvolgde?
Overgrootvader
In de 'gouden tijd' was Ra nog zelf koning op aarde. Na een opstand van de mensen werd hij een hemelgod die dagelijks op zijn bark vaart.
Q 24In welke vogel veranderde Isis zich 's nachts om rond de pilaar met Osiris te vliegen?
Zwaluw
Isis werkte toen in het paleis als verzorgster van de baby van de koningin, die haar bespiedde en zo haar ware aard ontdekte.
Q 25In de tempel van welke farao toont een reliëf de verwekking van Horus na de dood van Osiris?
Seti I
Deze farao uit de 19e dynastie regeerde van 1294 tot ca. 1279 v.Chr. In de bekendste Griekse versie wordt Horus juist tijdens het leven van Osiris geboren.
Q 26Door hoeveel giftige schorpioenen werd de jonge Horus in de Nijldelta beschermd?
7
Isis verborg haar zoon na zijn geboorte nabij Boeto, in de moerassen van de delta.
Q 27Welke godin, geassocieerd met Isis, is in de Egyptische mythologie de ster Sirius?
Sopdet
Sirius, de Hondsster, gold als de belangrijkste ster aan de zuidelijke hemel. Het sterrenbeeld dat vlak ervoor langs de nachthemel trekt, is Osiris.
Q 28Met welke kroon wordt Osiris voorgesteld wanneer hij als reiger is afgebeeld?
Atefkroon
De vogel in kwestie heet Benoe. Een ander heilig dier van de god is een stier die voor vruchtbaarheid en het hiernamaals staat.
Q 29Op de grafsteen van welke hoge ambtenaar is de Grote Osirishymne bewaard?
Amenmose
De grafsteen stamt uit de 18e dynastie, rond 1500 v.Chr. De hymne laat onder meer in het midden hoe het Horuskind werd verwekt.
Q 30Boven welke rivier stak een gure wind op toen Isis met de kist van Osiris wegvoer?
Phaidros
Isis ontstak in toorn en liet het water van de rivier in haar bedding verdampen.