Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het Oude Egypte ontstond rond 3300 v.Chr. langs de Nijl en bleef bijna drieduizend jaar bestaan. De jaarlijkse overstroming bracht vruchtbaar slib, farao's lieten piramides bouwen en een uitgebreid pantheon van goden bepaalde het dagelijks leven. Deze quiz gaat over de grote rijken en hun farao's, van Narmer tot Cleopatra, over schrift en taal, over goden en het leven na de dood, en over de opmerkelijk sterke rechtspositie van de Egyptische vrouw. Speel de vragen direct online of print ze uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke in 1799 gevonden steen maakte het ontcijferen van de hiërogliefen mogelijk?
Rosetta
De steen werd gevonden tijdens de Franse expeditie naar Egypte onder leiding van Napoleon en draagt dezelfde tekst in drie schriften.
Q 02Welke stad werd onder de Griekse farao's de hoofdstad van Egypte?
Alexandrië
Onder de Griekse farao's werden documenten vooral in het Grieks en het Demotisch opgesteld.
Q 03Wie veroverde Egypte in 332 v.Chr.?
Alexander de Grote
Daarmee begon de Griekse periode in Egypte, later gevolgd door de Romeinse en de Byzantijnse.
Q 04Van welke god noemden de farao's zich de zoon?
Ra
De zonnegod was ooit een regionale god, maar werd tijdens het Oude Rijk langzaamaan de belangrijkste godheid.
Q 05Van welke farao is de Grote Piramide van Gizeh het graf?
Choefoe
De piramide is het enige overgebleven monument van de zeven wereldwonderen van de antieke wereld; de farao heet in het Grieks Cheops.
Q 06Door wie werden de piramides van het Oude Rijk naar alle waarschijnlijkheid gebouwd?
Door boeren zonder werk in het overstromingsseizoen
Het Oude Rijk begon rond 2639 v.Chr.; de zonnereligie werd in deze periode dominant.
Q 07Welk deel van het land werd Opper-Egypte genoemd?
Zuidelijke deel
Egypte gold als de 'Gift van de Nijl', en de rivier stroomt vanuit het hoger gelegen zuiden naar de delta in het noorden.
Q 08Welke keizer werd de eerste Romeinse farao?
Augustus
Egypte werd daarmee een Romeinse provincie, na de dood van Cleopatra VII in 30 v.Chr.
Q 09Rond welk jaar ontstond de beschaving van het Oude Egypte langs de Nijl?
3300 v.Chr.
De jaarlijkse overstroming van de Nijl leverde vruchtbaar slib en een voorspelbare oogst; de beschaving bleef bijna 3000 jaar bestaan.
Q 10Hoe heet de taalfase waarin het Egyptisch met Griekse lettertekens werd geschreven?
Koptisch
Als gesproken taal stierf het vanaf de 17e eeuw uit door vervolging door de Mammelukken, maar de Koptische Kerken gebruiken het nog als liturgische taal.
Q 11Van welk rijk werd Egypte vanaf 525 v.Chr. een deel?
Perzische Rijk
Na 404 v.Chr. heroverden de Egyptenaren met Griekse hulp hun onafhankelijkheid, tot Artaxerxes III het land in 343 v.Chr. weer innam.
Q 12In welk jaar eindigde het Ptolemeïsche Egypte met de dood van Cleopatra VII?
30 v.Chr.
Daarna werd Egypte ingelijfd bij het Romeinse Rijk en werd het een Romeinse provincie.
Q 13Met wie begon de heerschappij van de Griekse farao's over Egypte?
Ptolemaeus I Soter
Deze periode van Griekse farao's eindigde met de dood van Cleopatra VII.
Q 21Waarvoor werd de Sinaï tijdens het Middenrijk geëxploiteerd?
Voor turquoise en kostbare gesteenten
Het Middenrijk onderhield handelscontacten met Syrië, Palestina, Mesopotamië, Kreta en Poent.
Q 22Welke farao bracht rond 1200 v.Chr. de Zeevolken tot staan?
Ramses III
De beschavingen rond de Middellandse Zee gingen rond die tijd ten onder; Egypte verloor daarna wel voorgoed zijn machtspositie in het Nabije Oosten.
Q 23Welk werk hoort bij de belangrijke literatuur van het Oude Egypte?
Het Verhaal van Sinuhe
Andere belangrijke werken zijn de Westcarpapyrus en De zinloze tochten van Wenamoen; een eigen literatuur ontstond vanaf het Middenrijk.
Q 14Waardoor overstroomde de Nijl elk jaar rond de zomer?
Door de moesson op het Ethiopisch Hoogland
Juist doordat de overstromingen in de zomer plaatsvonden, gaf de landbouw grote opbrengsten; te zwakke of te sterke overstromingen konden hongersnood veroorzaken.
Q 15Welk volk kwam rond 1640 v.Chr. Egypte binnen en stichtte een rijk in het noorden?
Hyksos
Het zuiden bleef onafhankelijk en begon van daaruit een heroveringsoorlog die rond 1550 v.Chr. eindigde.
Q 16Wie was waarschijnlijk de eerste farao die over heel Egypte heerste?
Narmer
Als heerser van Opper-Egypte kreeg hij door verovering en mogelijk huwelijksdiplomatie de controle over Neder-Egypte; met hem begon de eerste dynastie.
Q 17Welk schrift werd in het Oude Egypte voor alledaags gebruik gehanteerd, vóór het demotisch?
Hiëratisch
Hiërogliefen bleven voorbehouden aan officiële documenten en monumenten; ze werken als pictogrammen, ideogrammen en soms als rebus.
Q 18Welke nieuwe hoofdstad liet Achnaton bouwen?
Achetaton
Zijn zoon Toetanchamon maakte de religieuze hervormingen van zijn vader snel weer ongedaan.
Q 19Tijdens welke dynastie werden de piramides van Gizeh gebouwd?
Vierde dynastie
De piramides getuigen van de macht en efficiëntie van de faraonische staat tijdens het Oude Rijk, dat rond 2639 v.Chr. begon.
Q 20Tot aan welke rivier breidde Thoetmosis III het Egyptische rijk in het oosten uit?
Eufraat
In het westen breidden latere farao's het rijk uit tot in Libië, en ook in het zuiden groeide het gebied.
Q 24Welke god werd met de Nijl en het evenwicht tussen overstroming en vruchtbaarheid geassocieerd?
Hapy
De rivier is ongeveer 6853 km lang; de zijtak Bahr Yusef voorziet ook de Fajoem van water en vruchtbare grond.
Q 25Met de heerschappij van welke farao eindigde het Oude Rijk?
Pepi II
Daarna streden Memphis, Heracleopolis Magna en Thebe om de macht; mogelijk speelde langdurige droogte een rol.
Q 26Wie stelde in 196 v.Chr. de drietalige tekst op die later de hiërogliefen hielp ontcijferen?
Ptolemaeus V Epiphanes
Omdat het Grieks al bekend was, kon men van daaruit het demotisch schrift en de hiërogliefen ontcijferen.
Q 27Wiens overwinning markeerde het begin van het Nieuwe Rijk?
Kamose
Het Nieuwe Rijk betekende een nieuw hoogtepunt; de vrouwen van de 18e dynastie traden nadrukkelijk op de voorgrond.
Q 28Wie riep zich met Assyrische steun uit tot farao en versloeg de Nubische farao's?
Psammetichus I
Daarvoor hadden de farao's van de 25e dynastie, heersers van Nubië, een tijd lang over beide landen geregeerd.
Q 29Wie was de eerste Libische farao op de Egyptische troon?
Osorkon de Oudere
Zijn nakomelingen zouden heersen tijdens de 22e, 23e en 24e dynastie.
Q 30Hoe noemden de Egyptenaren zelf de districten waarin hun steden waren gegroepeerd?
Sepaoet
Er waren er 42: 20 in Neder-Egypte en 22 in Opper-Egypte; na de Griekse en Romeinse overheersing heetten ze Nomoi of Nomos.