Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De goden van het oude Egypte werden bijna vier millennia lang vereerd, en elke stad had haar eigen versie van wie wie was. Daardoor kon zowel Hathor als Isis de moeder van Horus zijn. Deze quiz gaat over de godenwereld: de dieren waarmee goden werden afgebeeld, scepters en kronen, de scheppingsmythe van Heliopolis en de dagelijkse reis van de zonnegod Ra. Van de krokodilgod Sobek tot de moderne herleving van de Egyptische religie.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Als welk dier werd de god Sobek doorgaans afgebeeld?
krokodil
Elders kon dezelfde god de vorm van een leeuw aannemen; in het Nieuwe Rijk kreeg hij zelfs solaire trekken.
Q 02Met het gezicht van welke vogel werd Thoth afgebeeld?
ibis
Zulke hybride vormen combineerden een menselijk lichaam met een dierenkop; de keuze van het dier was nooit willekeurig.
Q 03Onder welke farao werd Aton van Amon afgescheiden?
Achnaton
In die Amarnaperiode werden de traditionele scheppingsgoden afgeschaft en werd de zonneschijf de fysieke aanwezigheid van de oppergod.
Q 04Welk symbool kenmerkt de aanwezigheid in de dimensie van het hiernamaals?
ankh-teken
Om zulke beelden verder te verklaren werden meestal hiërogliefen toegevoegd, aanvankelijk ook ideogrammen.
Q 05Waarmee vulde Ra een meer om zijn woedende oog te laten kalmeren?
roodgekleurd bier
Het oog hield de drank voor bloed, dronk het meer leeg en kalmeerde; zo werd de vroege mensheid gered.
Q 06Van welk materiaal waren Egyptische cultusbeelden doorgaans gemaakt?
goud
Omdat dat materiaal niet verandert in de tijd, drukte het uit dat de goden buiten de menselijke tijdcyclus staan; de meeste beelden werden na roof hersmolten.
Q 07Als welke oude zonnegod sterft Ra bij zonsondergang?
Atoem
Daarna begint in de onderwereld een gevaarlijke, verjongende reis, vaak afgebeeld als een mummie met ramskop.
Q 08Met welke god werd Ra als ochtendzon geassocieerd?
Chepri
Onder die naam wordt de zonnegod bij zonsopkomst door bavianengekrijs begroet en klimt hij naar de top van de hemel.
Q 09Wat is Noen in de Egyptische mythologie?
oerwater
Ra overlegde ermee voordat hij zijn oog naar de wereld stuurde om de opstandige mensheid te vernietigen.
Q 10Welke godin wordt afgebeeld met een troon boven haar hoofd?
Isis
Het zitten op een troon gold als teken van macht; deze godin werd in latere tijden nauwelijks nog van de koegodin te onderscheiden.
Q 11Uit hoeveel goden bestaat de Enneade?
negen
De groep begint bij de scheppergod van Heliopolis en loopt via twee generaties oergoden tot Osiris, Isis, Seth en Nephthys.
Q 12Met welke Griekse god werd Horus door de Ptolemaeën gelijkgesteld?
Apollo
Ook cultusplaatsen kregen Griekse namen, zoals Apollinopolis, Diospolis en Aphroditopolis.
Q 13Welke kroon is het herkenningspunt van Osiris?
Atefkroon
Deze god nam in de loop der tijd symbolen over van oudere goden als Chentiamenoe en Anhur.
Q 14Om wiens zandbank vaart de zonnegod rond het middaguur veilig heen?
Q 21Welke god is verbonden met de mythe van de zeven magere jaren?
Chnoem
De Egyptenaren kenden in vergelijking met de Grieken en Romeinen maar weinig mythen; de meeste gingen over de schepping.
Q 22Welke bevoegdheid drukt de was-scepter uit?
het recht op spreken
Scepters en staven duidden elk een eigen soort bevoegdheid aan; deze stond voor 'het voor het zeggen hebben'.
Q 23Welke god werd in de Eerste Tussenperiode belangrijk doordat de Fayum politiek belangrijk werd?
Sobek
Het belang van een god hing vaak af van het belang van zijn cultuurcentrum; na het Middenrijk kwam zo Thebe op de voorgrond.
Apophis
Iedere nacht valt dezelfde vijand Ra opnieuw aan en wordt hij verslagen zonder ooit te worden gedood; zijn bloed kleurt de ochtendhemel rood.
Q 15Hoeveel rechters zetelden in de kamer van de waarheid?
42
Naast de gewone goden kende Egypte groepen als huisgoden, sterrengoden, provinciegoden en de zielen van Nechen en Pe.
Q 16Welke twee kinderen schiep de scheppergod op de oerheuvel als eerste?
Sjoe en Tefnoet
Het ene kind staat voor lucht en licht, het andere voor vocht; samen kregen zij op hun beurt de aarde en de hemel als kinderen.
Q 17In welke periode verscheen Amon als nieuwe algod aan het hoofd van het pantheon?
Middenrijk
Zijn herkomst was onduidelijk; later versmolt hij met Re tot Amon-Ra en verdrong hij Re als exclusieve hoofdgod.
Q 18Welke buitenlandse godin kwam in het Nieuwe Rijk in het Egyptische pantheon terecht?
Astarte
In die periode stond het rijk meer open voor buitenlandse invloeden en kwamen samensmeltingen van goden vaker voor.
Q 19Hoe heet de Egyptische neopaganistische godsdienst die rond 1970 een herleving doormaakte?
kemetisme
De naam verwijst naar Kemet, de naam van het Oude Egypte; er bestaan eclectische en meer reconstructionistische stromingen.
Q 20Welke groep van Hermopolis definieerde de vier paren van oergoden?
Ogdoade
De groep zou tijdens het Oude Rijk zijn geherformuleerd, maar in oorsprong teruggaan tot predynastieke tijden.
Q 24Door welke dieren wordt Ra in de onderwereld voortgetrokken?
jakhalzen en uraeuscobra's
Goden als Isis, Nephthys, Horus, Thot en zelfs Seth helpen mee om de nachtelijke reis tot een goed einde te brengen.
Q 25Welk symbool duidt op heerschappij over of voor de eeuwigheid?
sjenring
Goden stonden buiten de menselijke tijd: hun kledij evolueerde daarom nooit met de mode mee.
Q 26Hoe lang is de gouden bark waarin Ra langs het hemelgewelf vaart?
400 meter
Dat komt overeen met zo'n 770 el; naast Ra varen Maät, andere goden en soms de farao mee.
Q 27Met de mode van welk jaar komt de kledij van de Egyptische goden overeen?
2800 v.Chr.
De kleding van de goden volgde de mode niet, omdat de goden buiten de menselijke tijd stonden.
Q 28Wat is een renpit in de Egyptische beeldtaal?
gekerfde palmbladnerf
Het teken staat voor een zekere tijdsgeldigheid, in tegenstelling tot symbolen die op de eeuwigheid duiden.