Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Peloponnesische Oorlog (431-404 v.Chr.) zette de Griekse wereld in brand: de zeemacht Athene en haar bondgenoten tegenover de landmacht Sparta. Bijna dertig jaar lang wisselden invallen, zeeslagen, een epidemie en een wankele vrede elkaar af. Deze quiz volgt de oorlog van de aanleiding tot de nasleep: de strategie van beide kampen, de expeditie naar Sicilië, het Perzische geld en de val van Athene. Van makkelijke instappers tot vragen voor echte kenners van de oudheid.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk bondgenootschap leidde de stadstaat Athene in de Peloponnesische Oorlog?
Delische bond
De tegenstander was de Peloponnesische bond onder leiding van Sparta; vrijwel elke Griekse polis hoorde bij een van beide kampen.
Q 02Welke geschiedschrijver geldt als de belangrijkste bron over de Peloponnesische Oorlog?
Thucydides
Hij noemde het conflict de meest verwoestende oorlog tot dan toe. Zelf was hij een Atheens generaal die tijdens de oorlog werd afgezet.
Q 03Welke Atheense leider koos ervoor een veldslag met het Spartaanse leger te vermijden?
Perikles
Bij een invasie moest het volk zich achter de muren terugtrekken, terwijl de vloot de kusten van de Peloponnesos aanviel.
Q 04Wat verbonden de Lange Muren van Athene met de stad zelf?
Haven
Dankzij deze muren kon Athene met zijn zeemacht een lange belegering doorstaan: voedsel kwam ongehinderd over zee binnen.
Q 05Welke stad op Sicilië vernietigde met Spartaanse hulp het Atheense expeditieleger?
Syracuse
Bijna alle Atheense aanvoerders werden gedood. Sparta zag zijn kans en hervatte de oorlog op het Griekse vasteland.
Q 06Naar welke Atheense leider is de vrede van 421 v.Chr. tussen Athene en Sparta genoemd?
Nicias
De vrede sloot de eerste fase van de oorlog onbeslist af, maar bleek in feite een ongemakkelijke wapenstilstand.
Q 07In welk jaar v.Chr. gaf het belegerde Athene zich over aan Sparta?
404
De doorslag gaf het afsnijden van de graanaanvoer, samen met het dreigement om de stad ook vanaf zee aan te vallen.
Q 08Onder welke naam is het antieke Kerkyra tegenwoordig bekend?
Corfu
Kerkyra was een kolonie van Korinthe. De ruzie met de moederstad en het defensieve verbond met Athene vormden de directe aanleiding tot de oorlog.
Q 09Welk regime van pro-Spartaanse oligarchen kwam na de oorlog in Athene aan de macht?
Dertig Tirannen
De Atheense democratie werd afgeschaft, maar al een jaar na de overgave herstelde een revolutie haar weer.
Q 10Welke Spartaanse admiraal versloeg de Atheense vloot in 405 v.Chr. definitief?
Lysander
Na zijn zege kon hij de graanroute van Athene afsluiten en anti-Atheense revoluties ontketenen bij de bondgenoten van de stad.
Q 11In welk jaar v.Chr. begon Athene aan de Siciliaanse expeditie?
415
De onderneming liep desastreus af voor Athene en luidde de laatste fase van de oorlog in.
Q 12In welke slag versloeg Sparta de Atheense vloot uiteindelijk, mede dankzij Perzisch geld?
Aegospotami
De nederlaag kwam in de laatste fase van de oorlog, die begon nadat de expeditie naar Sicilië voor Athene rampzalig was afgelopen.
Q 13Onder welke Spartaanse koning viel het leger vanaf 431 v.Chr. jaarlijks Attica binnen?
Archidamus II
De eerste tien jaar van de strijd heten naar hem de Archidamische Oorlog. De Atheense bevolking schuilde ondertussen binnen de muren.
Q 21Bij welke plaats versloeg koning Agis II in 418 v.Chr. Argos en Athene beslissend?
Mantinea
De zege bevestigde de Spartaanse hegemonie over de Peloponnesos. Voor Athene verdween de laatste kans om Sparta op land uit te dagen.
Q 22Welke Korinthische kolonie moest van Athene haar muren slopen en magistraten wegsturen?
Potidaea
Athene vreesde een wraakactie van Korinthe. In de veldslag die volgde won Athene, waarna het de stad belegerde.
Q 23Onder wiens leiding herstelde een revolutie in 403 v.Chr. de democratie in Athene?
Thrasybulus
Eerder had hij al geholpen de Atheense vloot te herbouwen, die daarna nog enkele zeeslagen op de Spartanen won.
Q 14Welke Atheense kolonie viel een Spartaans leger in 424 v.Chr. aan in plaats van Attica?
Amphipolis
Het Atheense ontzettingsleger kwam te laat en de stad viel. Een latere poging om haar te heroveren mislukte.
Q 15Welke Attische grensgemeente bezette Sparta in 413 v.Chr. met een permanent garnizoen?
Dekeleia
Hierdoor kon Sparta Athene het hele jaar door belegeren. De laatste fase van de strijd heet daarom de Deceleïsche Oorlog.
Q 16Op welk eiland sloot Athene in 425 v.Chr. een groep Spartanen in?
Sphacteria
Een groot deel van de ingesloten Spartanen werd gevangengenomen, wat het imago van hun onoverwinnelijkheid een zware deuk gaf.
Q 17Welke Atheense demagoog nam tot ieders verrassing een grote groep Spartanen gevangen?
Cleon
Athene dreigde de krijgsgevangenen te doden als Sparta opnieuw Attica zou binnenvallen.
Q 18Welke Spartaanse generaal sneuvelde toen Athene een verloren kolonie wilde heroveren?
Brasidas
Ook de Atheense aanvoerder kwam in die slag om. Daarna kregen de vredespartijen in beide staten meer ruimte.
Q 19Welke Atheense maatregel legde een buurstad vóór de oorlog met Sparta een handelsboycot op?
Megarisch besluit
Sparta eiste dat Athene de maatregel terugdraaide. Athene weigerde en stelde arbitrage voor, waarop een Spartaans antwoord uitbleef.
Q 20Welk verdrag van 446/5 v.Chr. legde vast dat Athene en Sparta elkaars allianties respecteerden?
Dertigjarige Vrede
Het verdrag beëindigde de Eerste Peloponnesische Oorlog en herstelde de status quo. Later oordeelden Sparta en zijn bondgenoten dat het geschonden was.
Q 24Welke stad viel in 427 v.Chr. na een beleg in handen van de Thebanen?
Plataea
In het derde oorlogsjaar sloeg Sparta de jaarlijkse inval in Attica over om Thebe bij dit beleg te helpen.
Q 25Mede dankzij welke instelling had Sparta de beste hoplieten van de Griekse wereld?
Agoge
De Spartaanse strategie was eenvoudig: Attica binnenvallen, een veldslag met het Atheense leger afdwingen en de oorlog zo snel beslissen.
Q 26Voor hoeveel jaar sloten Sparta en Athene na de vrede van 421 v.Chr. een bondgenootschap?
50
Het verbond werd gesloten zonder de bondgenoten te noemen. Korinthe voelde zich erdoor bedreigd en zocht steun bij Argos.
Q 27Welke opvolger van de Spartaanse koning Agis II behaalde veel overwinningen op de Perzen?
Agesilaus II
Perzië sloeg terug door Thebe, Korinthe, Argos en Athene tot een aanval op Sparta te bewegen.
Q 28Bij welke slag wist Kerkyra met Atheense hulp een verovering door de Korinthiërs af te wenden?
Sybota
Athene had Kerkyra een defensief bondgenootschap gegeven toen de kolonie in 433 v.Chr. in conflict kwam met haar moederstad.
Q 29In welke slag won Cyrus de Jongere met zijn Griekse troepen, maar verloor hij zelf het leven?
Cunaxa
Door zijn dood behield zijn broer Artaxerxes II de troon. Sparta, dat de verliezer had gesteund, raakte zo in conflict met Perzië.
Q 30Welk fort moest naar Athene terugkeren in ruil voor een verbond tussen Thebe en Sparta?
Panactum
De Boeotiërs droegen het fort wel over, maar pas nadat ze het hadden vernietigd. Woedend sloot Athene daarop een verbond met Argos.