Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Radioamateurs, ook wel zendamateurs genoemd, experimenteren als hobby met het uitzenden en ontvangen van radiosignalen. Daarvoor hebben ze een examen afgelegd en eigen roepletters gekregen. Deze quiz gaat over de oorsprong van het woord ham, de apparatuur en antennes, examens en roepletters in Nederland en België, de verenigingen en de frequentiebanden. Van makkelijke weetjes tot vragen voor doorgewinterde zendamateurs: test hoeveel je weet over deze technische hobby.
Alle 27 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wie vond in 1895 de eerste radiotelegraaf uit?
Guglielmo Marconi
Pas in 1901 lukte het om met het toestel via morse een verbinding over de Atlantische Oceaan te maken.
Q 02Hoe heet een apparaat dat zender en ontvanger in één toestel combineert?
Transceiver
De naam is een samentrekking van de Engelse woorden transmitter en receiver; de meeste zendamateurs kopen zo'n toestel kant-en-klaar.
Q 03Hoe heet iemand die uitzendt zonder machtiging of bewust zijn licentievoorwaarden overtreedt?
Piraat
Ook wie wel een licentie heeft, valt eronder zodra hij zendt met vermogens, frequenties of modulatievormen waarvoor die licentie niet geldt.
Q 04Welke Nederlandse dienst verenigt zendamateurs die bij calamiteiten verbindingshulp bieden?
DARES
De vrijwilligers stellen zich beschikbaar aan lokale en regionale overheden; België kent een vergelijkbare groep onder de naam B-EARS.
Q 05Hoe noemen zendamateurs radiowedstrijden in hun eigen jargon?
Contests
Tijdens zulke wedstrijden wordt op de VHF- en UHF-banden vaak met meer dan de gebruikelijke 50 watt gezonden.
Q 06Welke vereniging van zendamateurs is de grootste van Nederland?
VERON
De vereniging is regionaal georganiseerd in afdelingen, die soms een eigen onderkomen hebben, en vertegenwoordigt Nederland in de wereldorganisatie.
Q 07Welke lettercombinatie mag in Nederland niet als suffix van een roepnaam worden gekozen?
SOS
Ook de reeks QOA t/m QUZ is uitgesloten, om verwarring met de Q-codes uit het radioverkeer te voorkomen.
Q 08Volgens de wetten van welke natuurkundige planten radiogolven zich door de ruimte voort?
Maxwell
Radiosignalen zijn elektromagnetische golven; onderzoek naar hun voortplanting onder allerlei omstandigheden is een belangrijk deel van de hobby.
Q 09Welke Nederlandse wet bevat voorschriften die voor zendamateurs van belang zijn?
Telecommunicatiewet
De concrete regels staan vooral in de daarop gebaseerde Regeling gebruik van frequentieruimte met meldingsplicht 2015.
Q 10Welke afkorting gebruiken zendamateurs voor langeafstandsverbindingen?
DX
Zulke verbindingen worden vooral gemaakt op het MF- en HF-gebied, op golflengtes van 160 tot 10 meter.
Q 11Waarvoor staat de afkorting SDR bij moderne zendontvangers?
Software Defined Radio
Bij deze techniek wordt het spectrum al bij de antenne-ingang gedigitaliseerd, zodat extra functies met een aanpassing van de programmatuur kunnen worden toegevoegd.
Q 12Welke vereniging van zendamateurs is de grootste van België?
UBA
De vereniging telt meer dan 80 plaatselijke afdelingen; daarnaast hebben de twee grootste taalgemeenschappen elk een eigen vereniging.
Q 13Hoe heet de wereldorganisatie van zendamateurs, waarvan per land één vereniging lid is?
IARU
Voor Nederland en België zijn de grootste landelijke verenigingen lid; zij behartigen ook de belangen van zendamateurs in het overleg met de overheid.
Q 21In welk jaar verviel in Nederland en België het verplichte morse-examen voor de HF-banden?
2003
België schrapte de eis op 1 augustus, Nederland volgde eind december van hetzelfde jaar.
Q 22Welk certificaat voor zendamateurs is in meerdere CEPT-landen geldig?
HAREC
Sommige landen erkennen vergunningen zonder morse-examen niet of slechts beperkt, wat lastig kan zijn voor wie over de grens wil zenden.
Q 23Welke stichting richtten de twee Nederlandse amateurverenigingen op 2 oktober 2008 samen op?
Radio Examens
De stichting treedt op als rechtspersoon bij het afnemen van de toetsen voor de categorieën N en F.
Q 14Wat is er in amateurjargon gebeurd met een zendamateur die 'SK' (Silent Key) is?
Overleden
De term werd onder meer gebruikt voor Henk Jesse, een Nederlandse radiopionier, in 2001.
Q 15Welke reeks prefixletters voor roepletters is aan Nederland toegewezen?
PA t/m PI
Een Nederlandse callsign bestaat uit een prefix van twee letters en één cijfer, gevolgd door een suffix van één tot drie letters.
Q 16Welk type antenne duiden zendamateurs aan met de namen 'beam' of 'Yagi'?
Richtantenne
Zo'n antenne kan horizontaal of verticaal worden opgesteld; andere veelgebruikte typen zijn de dipool en de ground plane.
Q 17Hoe komen zendamateurs doorgaans aan apparatuur voor de SHF- en EHF-banden?
Zelf bouwen of ombouwen
Zendontvangers voor deze banden zijn commercieel moeilijk verkrijgbaar; de vermogens blijven er meestal onder de 50 watt.
Q 18Welke frequentie in MHz hoort bij de 2-meterband van zendamateurs?
144
Op deze band en hoger gaat het vooral om zichtverbindingen, waarbij de twee antennes elkaar moeten kunnen zien.
Q 19Hoe heet de zelfgekozen tweede roepnaam die Belgische zendamateurs kunnen aanvragen?
Vanity call sign
Zo'n roepnaam krijgt een prefix in de reeks OO tot en met OT in plaats van het gebruikelijke ON.
Q 20Welke reeks prefixen voor roepletters is aan België toegewezen?
ON t/m OT
Gewone Belgische stations beginnen verplicht met ON, gevolgd door één cijfer en twee of drie letters.
Q 24Hoeveel milliwatt mogen vergunningsvrije PMR-portofoons maximaal uitzenden?
500
Zulke portofoons zijn vrij in de winkel te koop en mogen in heel Europa zonder vergunning worden gebruikt, rond 446 MHz.
Q 25In welk jaar stond 'ham' voor het eerst als woord voor telegrafist in een studieboek?
1899
Het ging om het leerboek 'The Telegraph Instructor' van G.M. Dodge.
Q 26Welke derde landelijke club voor zendamateurs werd in 2019 in Nederland actief?
DARU
De club hield het niet lang vol: op 13 november 2023 stopte ze vanwege een gebrek aan bestuursleden.
Q 27Welk callsign werd op 19 augustus 1929 als eerste in Nederland uitgegeven?
PA0BZ
Bijzonder is ook PA0CII: Henk Jesse kreeg die roepletters als enige Nederlander zonder examen te hoeven doen.