Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Saturnus V is de raket die mensen naar de Maan bracht: ruim honderd meter hoog, drieduizend ton zwaar en bij elke lancering betrouwbaar. Deze quiz gaat over de trappen en hun motoren, de ontsnappingstoren, de Apollovluchten en de reusachtige montagehal waarin de raket rechtop in elkaar werd gezet. De vragen lopen op van makkelijk tot pittig, met bij elk antwoord een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke Amerikaanse staat ligt het Kennedy Space Center, waar de Saturnus V werd gemonteerd?
Florida
De raketten werden er rechtopstaand in elkaar gezet in een enorme assemblagehal en daarna naar het lanceerplatform gereden.
Q 02Uit hoeveel trappen bestond de Saturnus V-draagraket?
drie
De eerste trap bracht de raket naar een hoogte van 68 kilometer, tot aan de rand van de ruimte.
Q 03Wie leidde samen met Arthur Rudolph het ontwerp van de Saturnus V?
Wernher von Braun
De naam van deze Amerikaanse draagraket wordt uitgesproken als ‘Saturnus Vijf’.
Q 04Wat beschermde de commandomodule van Apollo bij de terugkeer in de atmosfeer?
hitteschild
Na de tocht door de dampkring landde de capsule met de bemanning aan parachutes in zee.
Q 05Welke maanvlucht met een Saturnus V verliep als enige niet succesvol?
Apollo 13
De raket zelf heeft nooit gefaald: alle andere vluchten van Apollo 11 tot en met Apollo 17 verliepen succesvol.
Q 06Welke vorm had de commandomodule aan de top van het Apollo-ruimteschip?
kegelvormig
Samen met het cilindervormige deel eronder vormde de capsule de CSM, het moederschip van een maanvlucht.
Q 07In welke stad stond het NASA-controlecentrum dat kort na de lancering de vlucht overnam?
Houston
Het aftellen, de lancering en de eerste seconden van de vlucht werden geleid vanuit het lanceercentrum aan de voet van de montagehal.
Q 08Welke Apollovlucht was de eerste bemande vlucht met een Saturnus V?
Apollo 8
Deze vlucht bracht voor het eerst mensen in de buurt van de Maan.
Q 09In welke hal van NASA werden de Apollo-capsules op hun draagraket gemonteerd?
Vehicle Assembly Building
Het gebouw heette eerst Vertical Assembly Building en heeft het grootste interne volume in één enkele ruimte.
Q 10Wat zat boven op de Saturnus V om de capsule bij een mislukte start in veiligheid te brengen?
ontsnappingsraket
Het systeem heette officieel Launch Escape System en kon de capsule wegtrekken, waarna die aan parachutes in zee zou landen.
Q 11Welk ruimtestation nam bij een Saturnus V-lancering de plaats in van de derde trap?
Skylab
Het station was zelf een omgebouwde rakettrap. Extra stuwkracht was niet nodig, omdat de aardse ontsnappingssnelheid niet gehaald hoefde te worden.
Q 12In welk jaar werd de Saturnus V voor het eerst gelanceerd?
1967
Die eerste vlucht was onbemand. Eerder had NASA de geplande missies Apollo 2 en 3 geschrapt, mede door het ongeluk met Apollo 1.
Q 13In welk jaar werd de Saturnus V voor het laatst gebruikt?
1973
Bij die laatste lancering vloog geen complete raket: de derde trap ontbrak, omdat de lading alleen in een baan om de Aarde hoefde te komen.
Q 21Welke Apollovlucht was de tweede en laatste onbemande testvlucht van de Saturnus V?
Apollo 6
Tijdens deze vlucht presteerde de raket minder dan verwacht: motoren vielen uit en de derde trap herstartte niet.
Q 22Hoeveel seconden brandde de eerste trap van de Saturnus V voordat hij leeg was?
161
In die tijd bereikte de raket een snelheid van 9.920 kilometer per uur.
Q 23Hoe heette de ring met besturingsapparatuur boven op de derde trap van de Saturnus V?
Instrument Unit
De apparatuur in deze ring stuurde alle trappen en tussentrappen aan. Daarboven zat de nuttige lading.
Q 14Hoe hoog was de Saturnus V in meters?
110,60
De diameter van de raket bedroeg 10 meter. Na een maanvlucht bleef van het hele gevaarte alleen een capsule van ruim 3 meter hoog over.
Q 15Welke Apollovlucht gold als de generale repetitie van de eerste maanlanding?
Apollo 10
De maanlander daalde met twee astronauten aan boord af tot 15 kilometer boven het maanoppervlak.
Q 16Hoeveel ton woog een Saturnus V bij de start?
3000
Van al die massa bleef aan het eind van een maanvlucht alleen de commandomodule over, die 6 ton woog.
Q 17Welke vloeibarebrandstofmotor met één verbrandingskamer is de krachtigste ooit geproduceerd?
F1
De eerste trap van de Saturnus V had vijf van deze motoren, die samen 15 m³ stuwstof per seconde verbrandden.
Q 18Hoe heet het verrijdbare platform dat de Saturnus V naar het lanceerplatform bracht?
crawler
De raket werd in de montagehal rechtopstaand op dit platform gemonteerd en zo in zijn geheel naar buiten gereden.
Q 19Hoeveel Saturnus V-raketten zijn er in totaal gebouwd?
15
Twaalf waren bestemd voor Apollo en twee zijn nooit gebruikt. Ongebruikte exemplaren zijn in de Verenigde Staten te bezichtigen.
Q 20Hoeveel minuten duurt het openen van de 139 meter hoge deuren van NASA's VAB-montagehal?
45
De deuren bestaan uit overlappende segmenten die naar boven worden opgetrokken. Het gebouw heeft vier van zulke deuren.
Q 24Welke aanduiding droeg de eerste trap van de Saturnus V?
S-IC
De trap was 42 meter hoog en had een diameter van 10 meter.
Q 25Hoe heet de manoeuvre waarbij de derde trap van de Saturnus V opnieuw werd gestart?
Trans Lunar Injection
Eerst vloog het ruimteschip anderhalve keer om de Aarde om de systemen te testen. Daarna ging de snelheid omhoog naar 40.000 km/h.
Q 26Bij wiens stoel zat de noodknop van de ontsnappingstoren van de Saturnus V?
gezagvoerder
De toren kon ook automatisch in werking treden, maar alleen tijdens de eerste honderd seconden van de vlucht.
Q 27Tot ongeveer welke snelheid in km per uur bracht de derde trap de Saturnus V in een aardbaan?
28.000
De motor van deze trap brandde daarvoor 2,5 à 3 minuten en kon later opnieuw worden gestart.
Q 28Op welke hoogte in kilometers wierp de Saturnus V de ontsnappingstoren af?
90
Dat gebeurde 30 seconden na het ontbranden van de tweede trap, wanneer de toren niet meer nodig was.
Q 29Tot ongeveer hoelang moest de derde trap van de Saturnus V in bedrijf kunnen blijven?
6 uur
Voor de tweede trap was dat maar zes minuten, al gebruikten beide dezelfde stuwstoffen en dezelfde motor.
Q 30Wat zat er aan de binnenzijde van de stuwstoftanks in de derde trap van de Saturnus V?
isolatiemateriaal
Zo bleef de inhoud langere tijd op de juiste cryogene temperatuur, wat nodig was omdat deze trap urenlang moest werken.