Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Theems is de grootste rivier die volledig in Engeland ligt. Ze ontspringt in de Cotswolds, slingert dwars door Londen en mondt bij Southend-on-Sea uit in zee. Deze quiz volgt de rivier van bron tot monding: de sluizen bij Teddington, de Romeinse nederzetting, de stank van de 19e eeuw en de stormvloedkering die de stad vandaag beschermt. Ook de winterfairs komen aan bod, de markten en kermissen op het ijs toen de rivier nog dichtvroor.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke zee mondt de Theems bij Southend-on-Sea uit?
Noordzee
De rivier eindigt in een breed estuarium, na een loop vanuit de Cotswolds via Oxford, Reading en Londen.
Q 02Waarvoor wordt veel water aan de Theems onttrokken?
Drinkwatervoorziening
Mede daardoor is het debiet van de rivier laag in verhouding tot haar lengte en stroomgebied.
Q 03Hoe noemden de Romeinen hun hoofdkwartier aan de Theems?
Londinium
De nederzetting lag ter hoogte van de huidige City of London, van waaruit de stad uitgroeide tot een wereldstad.
Q 04Van welke voetbalclub is Craven Cottage aan de Theems het stadion?
Fulham FC
Het stadion staat aan een rivier die het Londense stadscentrum in 1236, 1663, 1928 en 1953 liet overstromen.
Q 05Welk deel van Engeland beslaat het stroomgebied van de Theems grotendeels?
Zuidoosten
Een klein deel van het stroomgebied ligt in het westen van Engeland, waar de rivier in de Cotswolds ontspringt.
Q 06Welke kant op verschoof het zwaartepunt van de Londense haven toen de schepen groter werden?
Oostwaarts
De eerste kaden lagen nog dicht bij het stadscentrum, maar de handel intensiveerde en de schepen werden te groot.
Q 07Welke stof verdween uit het water van de vervuilde Theems door chemische reacties?
Zuurstof
De temperatuur van het rivierwater was destijds onnatuurlijk hoog door de groei van bevolking, haven en industrie.
Q 08Welke ziekte brak tussen 1832 en 1865 vier keer ernstig uit in Londen?
Cholera
Bij die uitbraken kwamen tienduizenden mensen om; ongezuiverd afvalwater stroomde destijds rechtstreeks de rivier in.
Q 09Waarom wordt de Thames Barrier direct na het hoge tij weer geopend?
Water hoopt anders op aan de landzijde
Gesloten beschermt de kering de stad tegen hoog water; zij staat bij Woolwich, stroomafwaarts van het centrum.
Q 10Welke rivier is de grootste van Groot-Brittannië, nog vóór de Theems?
Severn
De Theems is wel een belangrijke vaarweg: de faciliteiten van de haven van Londen liggen langs haar oevers.
Q 11Op welke oever van de Theems vestigden de Romeinen hun hoofdkwartier?
Noordoever
Door de ligging aan de rivier werd er veel handel gedreven, waardoor de stad uitgroeide tot de huidige metropool.
Q 12Welke twee delen van de Theems scheiden de sluizen bij Teddington van elkaar?
Getijdendeel en tijloos deel
Alles ten oosten van de sluis staat onder invloed van eb en vloed; stroomopwaarts ervan merkt de rivier niets van het getij.
Q 13In welk jaar was de stank van de Theems zo erg dat het Lagerhuis zijn zittingen opschortte?
1858
De politiek greep daarna in en liet een rioleringssysteem aanleggen, waarna de waterkwaliteit pas tientallen jaren later echt verbeterde.
Q 21Vanaf welke eeuw ontstonden stroomafwaarts van de City scheepswerven als Deptford Dockyard?
16e eeuw
Woolwich Dockyard en het Royal Arsenal hoorden ook bij die vroege werven en arsenalen langs de rivier.
Q 22Wanneer kreeg Londen rioolwaterzuiveringen, gerekend vanaf de aanleg van de riolering?
Tientallen jaren later
Het ongezuiverde afvalwater had de rivier eerder tot een broedplaats voor schadelijke bacteriën gemaakt.
Q 23Aan welke koning schrijven sommigen de huidige uitspraak van de naam Theems toe?
George I
Deze vorst kwam uit Hannover en kende nauwelijks Engels, wat de afwijkende uitspraak zou verklaren.
Q 14Welk verschijnsel zorgt met een sterke oostenwind voor gevaarlijk hoog water in de Theems?
Springtij
De Thames Barrier wordt bij zulk gevaar gesloten om de stad tegen hoog water te beschermen.
Q 15Onder welke naam stond de Londense sport- en concerthal The O2 eerder bekend?
Millennium Dome
Het gebouw hoort tot de bekende bouwwerken aan de rivier, net als Thames Embankment, een kade en oeverversterking.
Q 16Onder welke naam stroomt de Theems door Oxford?
Isis
De rivier ontspringt bij Cirencester in de heuvels van de Cotswolds en buigt na Oxford zuidwaarts af richting Reading.
Q 17Bij welke plaats ligt tegenwoordig het zwaartepunt van de haven van Londen?
Tilbury
Rond 1900 lag het zwaartepunt nog bij de Isle of Dogs, veel dichter bij het centrum van de stad.
Q 18Welke ingenieur kreeg opdracht om voor Londen een rioleringssysteem te bouwen?
Joseph Bazalgette
Zijn riolen voerden het afvalwater verder stroomafwaarts de rivier in, waardoor Londen de ernstigste overlast bespaard bleef.
Q 19In welk jaar kwam de bouw van de Thames Barrier bij Woolwich gereed?
1984
De bouw van deze waterkering begon in 1974, nadat Londen meermaals door overstromingen was getroffen.
Q 20Hoeveel meter bedraagt het grootste verschil tussen eb en vloed op de Theems?
7
Het getijverschil is niet overal gelijk: richting de monding in het estuarium neemt het geleidelijk af.
Q 24Hoeveel zijrivieren heeft de Theems minstens?
50
Vanaf Reading slingert de rivier dwars door Londen om bij Southend-on-Sea in zee uit te monden.
Q 25In welk jaar werd de Thames Tunnel, de eerste tunnel onder een bevaarbare waterweg, voltooid?
1843
Door het dichtbevolkte gebied wordt de rivier op veel plaatsen gekruist met bruggen, tunnels en veerponten.
Q 26Hoeveel kilometer ten westen van de monding ligt het sluizencomplex van Teddington?
89
De Theems is de op een na grootste rivier van Groot-Brittannië en de grootste die geheel in Engeland ligt.
Q 27Met welke beginklank zou de naam van de Theems vroeger zijn uitgesproken?
Harde t
Gedacht wordt dat vroegere Keltische stammen oorspronkelijk uit het Griekse Epirus afkomstig waren.
Q 28Van welke rivier in de Griekse regio Epirus zou de naam Theems afgeleid zijn?
Thyamis
De 'th'-klank werd mogelijk in de renaissance toegevoegd om de naam Griekser te laten lijken.
Q 29Hoe werd de naam van de Theems in het middeleeuwse Engels gespeld?
Temese
De spelling gaat terug op de Latijnse vorm Tamesis; de naam werd later mogelijk bewust Griekser gemaakt.
Q 30Hoe heet het principe dat de uitspraak van de koning per definitie de juiste is?
The King's English
Het idee verklaart waarom een uit Hannover afkomstige koning de uitspraak van een Engelse riviernaam kon bepalen.