Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Timboektoe, aan de rand van de Sahara in Mali, groeide uit van pleisterplaats voor karavanen tot een stad van handel en islamitische geleerdheid. Deze quiz gaat over de stichting van de stad, haar moskeeën en manuscripten, de handel door de woestijn en de rijke heerser Mansa Moussa. Van makkelijke weetjes tot vragen voor kenners: test wat je weet over de stad met de mythische naam.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waarvoor staat de naam Timboektoe in het Westen nog steeds symbool?
Verafgelegen plaats
De mythische klank ontstond door de rijkdom van de stad en haar onbereikbaarheid voor christelijke reizigers.
Q 02Ten noorden van welke rivier ligt Timboektoe, op ongeveer 13 kilometer afstand?
Niger
De stad telt circa 55.000 inwoners en is de hoofdstad van de gelijknamige regio.
Q 03Welk product uit mijnen in de Sahara vormde de belangrijkste handelswaar van Timboektoe?
Zout
De mijnen lagen ten noorden van de stad; in West-Afrika was dit product schaars en daardoor gewild.
Q 04Troepen van welk Europees land heroverden Timboektoe begin 2013 samen met Malinese soldaten?
Frankrijk
De herovering verliep zonder gevechten, nadat eerder islamitisch cultureel erfgoed systematisch was vernield.
Q 05Wat betekent de titel 'Mansa' van Mansa Moussa, die Timboektoe bij zijn rijk voegde?
Koning
Hij regeerde van 1312 tot 1337 over Mali en is vooral bekend als mecenas van islamitische geleerdheid.
Q 06In welke stad leende Mansa Moussa op de terugweg van zijn hadj zoveel mogelijk goud?
Caïro
Zo wilde hij de economische schade die zijn vrijgevigheid had aangericht enigszins herstellen.
Q 07Aan hoeveel grote moskeeën in Timboektoe waren geleerden als imam of muedzin verbonden?
Drie
De geleerden gaven les bij hen thuis of in zogeheten madrassas, aan leerlingen en studenten van verschillende niveaus.
Q 08In welke eeuw is Timboektoe vermoedelijk gesticht als pleisterplaats voor karavanen?
12e eeuw
De karavanen van de transsaharahandel verbonden de landen aan de grote rivier met de Maghreb.
Q 09In welke maand werd vlak buiten Timboektoe het muzikale 'Festival au Désert' gehouden?
Januari
Het festival trok honderden westerse toeristen; toerisme werd de belangrijkste inkomstenbron van de stad.
Q 10Welk lichaamsdeel komt voor in de vermoedelijke betekenis van de naam Timboektoe?
Navel
De naam is Berbers: Tin Boektoe zou zoiets betekenen als 'Zij met de grote ...', gevolgd door dit lichaamsdeel.
Q 11Welke moskee in Timboektoe wordt vaak, niet helemaal terecht, een universiteit genoemd?
Sankoré
De naam dankt ze aan de vele geleerden die er als imam of muedzin aan verbonden waren.
Q 12Onder welke naam riepen rebellen het noorden van Mali in 2012 uit tot onafhankelijke staat?
Azawad
De rebellen trokken op met strijders van de islamistische groepering Ansar Dine en namen ook de regio rond Timboektoe in.
Q 13Welke islamitische armenbelasting voldeed Mansa Moussa op legendarische wijze?
Zakat
Tijdens zijn bedevaart naar Mekka gaf hij goud aan de armen, zoals de islam voorschrijft.
Q 21Welk beroep oefent de in Timboektoe geboren Alphadi uit?
Modeontwerper
Alphadi is het pseudoniem van Seidnaly Sidhamed, die in 1957 werd geboren.
Q 22Met hoeveel steden, waaronder Timboektoe, breidde Mansa Moussa het rijk Mali uit?
24
In Timboektoe stichtte hij bovendien een islamitische universiteit.
Q 23Hoe heet de haven van Timboektoe waar goederen van kamelen op boten werden overgeladen?
Kabara
Zo sloot de stad de karavaanroutes door de Sahara aan op het vervoer over water naar de Sahel.
Q 24In welk jaar werd Timboektoe uitgeroepen tot 'Hoofdstad van de Islamitische Cultuur'?
Q 14Sinds welk jaar staat Timboektoe op de Werelderfgoedlijst van UNESCO?
1988
De stad probeert haar imago als centrum van geleerdheid al een aantal jaar verder uit te bouwen.
Q 15Van welke stichter van het Koninkrijk Mali was Mansa Moussa een achterneef of kleinzoon?
Sundiate Keita
Over de jeugd van Mansa Moussa is vrijwel niets bekend; zijn rol in de geschiedenis begint pas in 1312.
Q 16Uit welke Spaanse stad vluchtte de familie van de geleerde Mahmoed Kati naar Timboektoe?
Toledo
De Spaans-islamitische familie week uit tijdens de Reconquista; haar bibliotheek, het Fondo Kati, is recent teruggevonden.
Q 17Hoeveel kamelen droegen tijdens de hadj van Mansa Moussa samen twee ton goud?
80
In zijn gevolg reisden duizenden mensen mee, gekleed in zijde.
Q 18In welk jaar maakte Mansa Moussa zijn beroemde pelgrimstocht naar Mekka?
1324
Zijn naam en faam berusten vooral op deze tocht en op het verslag ervan.
Q 19Hoeveel jaar had de goudprijs zeker nodig om te herstellen van de giften van Mansa Moussa?
10
Zijn vrijgevigheid onderweg naar Mekka maakte hem even beroemd als de omvang van zijn reisgezelschap.
Q 20Welke term staat voor de Koranexegese die geleerden in Timboektoe beoefenden?
Tafsir
De geleerden bestudeerden en becommentarieerden beroemde werken, zoals de Mukhtassar van Khalil bin Ahmed.
2006
De titel kwam van de Islamitische Organisatie voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en werd gevierd met debatten en congressen.
Q 25Sinds welk jaar beschikt Timboektoe over een internationale luchthaven?
1961
Daarnaast heeft de stad een haven voor riviertransport en lopen er pistes naar de Sahara in het noorden.
Q 26Hoe heet het lokaal gebakken brood dat rond Timboektoe als beroemde lekkernij geldt?
Tagulla
Het wordt gebakken van tarwe die in de regio rond de stad wordt verbouwd.
Q 27Op wiens initiatief werd in de jaren zeventig het Centre Ahmad Baba in Timboektoe opgericht?
John Hunwick
Het centrum, opgezet met hulp van UNESCO, verzamelt en restaureert manuscripten of zet ze op microfilm.
Q 28Welke kroniek over Timboektoe, 'De onderzochte geschiedenis', schreef Mahmoed Kati?
Tarîkh al-Fattâsh
Het is de eerste van de grote geschiedenissen van de stad; de auteur leefde in de 16e eeuw.
Q 29Welke Arabische historicus noemde Mansa Moussa de machtigste en rijkste vorst van West-Afrika?
Chihab al-Umari
Die macht dankte de vorst aan de ligging van zijn rijk aan belangrijke routes van de transsaharahandel.
Q 30Welke 17e-eeuwse historicus schreef de Tarîkh as-Sudân over Timboektoe en omgeving?
al-Sa'adî
De titel betekent 'Geschiedenis (van het land) der Zwarten'; het is de tweede grote geschiedenis van de stad.