Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Verkeer is de verplaatsing van mensen, dieren en goederen over weg, spoor en water, en zelfs dataverkeer hoort erbij. Maar wie verkeer zegt, denkt vooral aan de weg, en aan het verkeerslicht dat alles in goede banen leidt. Deze quiz begint bij het allereerste verkeerslicht, een gaslamp bij het Britse parlement in 1868, en volgt de ontwikkeling via de eerste automatische lichten in Den Haag en Eindhoven tot de intelligente installaties van nu. Onderweg kom je klaar-overs, rateltikkers, spoorwegseinen, sluislichten en de voetgangersfiguurtjes van Amersfoort en Wenen tegen.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet het vakgebied dat zich met verkeer bezighoudt?
Verkeerskunde
In het dagelijkse taalgebruik wordt met verkeer meestal het wegverkeer bedoeld, maar ook dataverkeer en radiogolven vallen eronder.
Q 02Welk kinderstripfiguur staat op enkele voetgangerslichten in Utrecht?
Nijntje
In 2016 kreeg de stad ook een 'homoverkeerslicht', om diversiteit te tonen en aandacht te vragen voor de acceptatie van lhbt'ers.
Q 03Hoe heet het speelse figuurtje met hoed op sommige Duitse voetgangerslichten?
Ampelmännchen
Sinds 2004 verscheen onder meer in Zwickau en Dresden ook een vrouwelijke versie op de voetgangerslichten.
Q 04Hoe heet congestie op het spoorwegennet?
Vertraging
Op het autowegennet spreekt men bij een te groot verkeersvolume ten opzichte van de infrastructuur van filevorming.
Q 05Hoe heten de tikkende apparaten op voetgangerslichten voor blinden en slechtzienden?
Rateltikkers
Ze tikken langzaam bij rood en snel bij groen; in de elektronische versie is het tikken vervangen door piepjes.
Q 06Hoe wordt het stopbord van een klaar-over ook wel genoemd?
Lollypop
Klaar-overs staan vaak bij oversteekplaatsen in de buurt van scholen, zodat schoolkinderen veilig kunnen oversteken.
Q 07Hoeveel soorten verkeerstekens kan een wegbeheerder gebruiken om het verkeer te regelen?
3
Naast verkeerslichten zijn dat verkeersborden en wegmarkeringen; een combinatie ervan is ook mogelijk.
Q 08Hoe heet het speciale Nederlandse verkeerslicht voor het openbaar vervoer?
Negenoog
Het werd begin jaren 1970 ontwikkeld om eenheid te brengen in de oude tramlichten met 'TRAM', 'T' of 'TR', en daarna landelijk ingevoerd.
Q 09Waardoor verdween de gaslamp van het eerste verkeerslicht een paar jaar later?
Explosie
De lampen werkten op gas en konden door middel van een lens een rode of groene kleur weergeven.
Q 10Hoe wordt het oranje licht van een verkeerslicht in de Nederlandse wet aangeduid?
Geel
Formeel heet het toestel een 'driekleurig verkeerslicht'; de betekenis is geregeld in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990.
Q 11Wat brandt in Duitsland en Groot-Brittannië kort voordat het verkeerslicht op groen springt?
Rood en oranje tegelijk
Die rood-oranjecombinatie is ook gebruikelijk in Hongarije, Polen, Noorwegen, Zweden, Rusland, Zwitserland en Litouwen.
Q 12In welk land staan de reguliere verkeerslichten voor autoverkeer vooral naast elkaar?
Japan
In de Benelux staan de lampen vrijwel altijd onder elkaar; horizontale montage vangt minder wind en laat meer vrije doorgang.
Q 13Wat neemt bij Nederlandse voetgangerslichten sinds ca. 1980 vaak de functie van oranje over?
Knipperend groen
In België springt het voetgangerslicht gewoonlijk direct van groen naar rood.
Q 21Welke Amerikaan kreeg patent op het verkeerslicht met drie standen?
Garrett Morgan
Zijn landgenoot James Hoge bedacht een systeem met verkeerslichten op elke hoek van een kruising.
Q 22In welke stad kregen voetgangerslichten in 2015 voor het eerst paartjes in drie varianten?
Wenen
De drie varianten waren een mannelijk homopaar, een lesbisch paar en een heteropaar; andere Europese steden volgden.
Q 23In welke stad kwam in 1929 het eerste verkeerslicht zoals we dat nu kennen?
Eindhoven
Dat verkeerslicht had nog een bel die rinkelde zodra het licht op rood sprong.
Q 14In welk land is doorrijden bij groen licht verplicht, tenzij dat niet mogelijk is?
Nederland
In België mág men bij groen doorrijden; een file is een voorbeeld van een situatie waarin doorrijden niet lukt.
Q 15Hoe wordt het principe 'alle fietsers tegelijk groen' ook genoemd?
Vierkant groen
In België staat het op het groene licht zelf aangegeven met vier pijlen in een vierkant rondom een fietssymbool.
Q 16In welk jaar verscheen het eerste verkeerslicht ter wereld in Londen?
1868
Het stond bij het Palace of Westminster en werkte met rood en groen gaslicht, zodat parlementsleden ook in het donker veilig konden oversteken.
Q 17In welk land is door oranje rijden altijd een overtreding?
Oostenrijk
Als waarschuwing voor het naderende oranje gaat het groene licht daar de laatste seconden knipperen.
Q 18Hoe heet de vrouw die sinds 2000 op de voetgangerslichten van Amersfoort staat?
Sofie
Zij verscheen later ook op verkeerslichten in Haarlem en Deventer.
Q 19Welk metaal komt als vaste stof vrij door slijtage van bovenleidingen?
Koper
Andere ongewenste bijproducten van verkeer zijn geluid, licht, verbrandingsgassen, motorolie en fijnstof van dieselmotoren.
Q 20Hoe heet de periode waarin alle lichten op rood staan zodat het kruispunt leeg kan rijden?
Ontruimingstijd
Bij het inschakelen 's ochtends gaat het oranje knipperen eerst over in vast oranje en na enkele seconden in rood, voordat het regelprogramma start.
Q 24In welke stad werd in 1928 voor het eerst met automatische verkeerslichten geëxperimenteerd?
Den Haag
Het systeem aan de Laan van Meerdervoort bestond uit vijf groene en vijf rode neonringen in één behuizing, die geleidelijk aan- en uitgingen.
Q 25In welke Nederlandse stad wordt het AFTG-principe voor fietsers onder meer toegepast?
Groningen
Doordat fietsers en voetgangers uit alle richtingen tegelijk groen krijgen, wordt contact met gemotoriseerd verkeer en daarmee ongevallen vermeden.
Q 26Wie ontwikkelde in 1912 in de Verenigde Staten een elektrisch stoplicht?
Lester Wire
Dat verkeerslicht bestond uit een doos op een paal met een rode en een groene lamp.
Q 27Op welke straat in Antwerpen verscheen in 1931 het oudste gemelde verkeerslicht van België?
Meir
Toen verkeerslichten nog schaars waren, regelde een verkeersagent het verkeer op drukke kruispunten met zijn handen en een schel fluitje.
Q 28Hoeveel verkeersdoden vielen er in 2022 in het Nederlandse verkeer?
745
In 2018 waren dat er nog 678 en in 2021 zelfs maar 582; het aantal steeg in 2022 dus fors.
Q 29In welke Amsterdamse straat stond tot 2023 een oranje-roodlicht bij een tramhalte op straat?
Zeilstraat
Het was een van de weinige haltes waar passagiers nog op straat uitstapten; het licht verdween toen de halte werd verplaatst.