Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Berlin to stolica i największe miasto Niemiec, a zarazem kraj związkowy leżący zaledwie 90 km od polskiej granicy. Miasto na bagnach nad Sprewą i Hawelą było stolicą Prus, cesarstwa, III Rzeszy i NRD, a od zjednoczenia – całych Niemiec. Quiz sprawdza, co wiesz o historii miasta, jego dzielnicach, zabytkach, transporcie i kulturze, a także o polskich śladach w Berlinie – od Ignacego Krasickiego po Związek Polaków w Niemczech. Osobna część pytań dotyczy Muru Berlińskiego: jego budowy w sierpniu 1961 roku, życia podzielonego miasta i chaotycznej nocy 9 listopada 1989.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym roku Berlin był gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich?
1936
Siedemdziesiąt lat później, 9 lipca 2006, na berlińskim Olympiastadion rozegrano finał piłkarskich mistrzostw świata.
Q 02Czym alianci zachodni odpowiedzieli na sowiecką blokadę Berlina Zachodniego w latach 1948–1949?
Mostem powietrznym
Berlin Zachodni powstał z sektorów francuskiego, brytyjskiego i amerykańskiego i miał status zbliżony do wolnego miasta – nie należał do RFN.
Q 03Czyja armia zajęła Berlin w 1806 roku?
Napoleona
Wcześniej, w 1760 roku, miasto było przez kilka dni okupowane przez wojska rosyjskie.
Q 04W którym roku Berlin został stolicą zjednoczonych Niemiec jako cesarstwa?
1871
Funkcję stolicy miasto zachowało przez Republikę Weimarską, III Rzeszę i NRD aż po dzisiejszą Republikę Federalną.
Q 05Które drużyny zagrały 9 lipca 2006 w finale mistrzostw świata na berlińskim Olympiastadion?
Włochy i Francja
Trzy lata później, w 2009 roku, ten sam stadion gościł lekkoatletyczne mistrzostwa świata.
Q 06W jakiej odległości od granicy z Polską leży Berlin?
90 km
Miasto leży we wschodniej części Niemiec, między płaskowyżami Barnim i Teltow; jego najwyższe wzniesienie ma 115,4 m n.p.m.
Q 07Jaka największa na świecie impreza techno odbywała się w Berlinie w latach 1989–2006?
Love Parade
Do dziś działają berlińskie kluby Watergate, Berghain i Tresor, a Kiriłł Pietrienko kieruje Filharmonikami Berlińskimi.
Q 08Jak nazywał się plan Alberta Speera przebudowy Berlina na „stolicę świata”?
Germania
Rozbudowę udaremniła klęska Niemiec; w czasie wojny Berlin został zniszczony w 40 %, a dzielnica Mitte aż w 70 %.
Q 09W którym roku Berlin został stolicą nowo utworzonego Królestwa Prus?
1701
W latach 1701–1705 hugenoci wybudowali w mieście Katedrę Francuską, a w 1708 roku wzniesiono Katedrę Niemiecką.
Q 10Z którego roku pochodzi pierwsza wzmianka o Berlinie?
1237
Cölln, bliźniacze miasto na wyspie na Sprewie, wspomniano w tym samym roku, a sam Berlin na prawym brzegu rzeki dopiero w 1244.
Q 11W których latach wzniesiono Bramę Brandenburską?
1788–1791
W 1800 roku Berlin liczył co najmniej 170 000 mieszkańców i był po Wiedniu największym miastem krajów niemieckich.
Q 12Które berlińskie lotnisko zamknięto w 2008 roku?
Tempelhof
Od 31 października 2020 miasto obsługuje lotnisko Berlin Brandenburg, zbudowane obok dawnego portu Schönefeld.
Q 13Co oznacza prasłowiański rdzeń, od którego językoznawcy wywodzą nazwę Berlina?
Bagno
Hipoteza Reinholda Trautmanna mówi o zniekształconej nazwie Bralin, od imienia Bral – skróconej formy słowiańskiego imienia Bratosław.
Q 21Ile kilometrów liczy szlak Muru Berlińskiego (Berliner Mauerweg)?
160 km
Około 50 kilometrów trasy prowadzi przez obszar miejski, reszta przez tereny podmiejskie i leśne; pierwszą wersję przygotował w 1990 roku klub rowerowy ADFC.
Q 22Ilu Polaków mieszkało w Berlinie pod koniec 2015 roku?
54 951
W tym samym czasie w mieście żyło 621 tys. cudzoziemców pochodzących z ponad 190 państw.
Q 23Kto został pierwszym prezesem Związku Polaków w Niemczech?
Stanisław Sierakowski
Sąd w Berlinie zatwierdził statut Związku 3 grudnia 1922 roku; od 1924 roku prezes wydawał w mieście gazetę „Kulturwehr” w obronie mniejszości.
Q 14Dopływem której rzeki jest Hawela, do której w berlińskim Spandau wpada Sprewa?
Łaby
Berlińskie dopływy Sprewy to Panke, Dahme, Wuhle i Erpe, a Hawela płynie przez miasto korytem polodowcowym przypominającym jeziora.
Q 15Który polski kompozytor pobierał w Berlinie nauki u Carla Friedricha Rungenhagena?
Stanisław Moniuszko
Nauka trwała w latach 1837–1840; w tym samym stuleciu w Berlinie działały Związek Przyjacielski, Stowarzyszenie Polskie i Związek Polski.
Q 16Która polska święta jest katolicką patronką Berlina?
Jadwiga Śląska
Archidiecezja berlińska obejmuje trzy landy: Berlin, część Brandenburgii i Meklemburgię-Pomorze Przednie, a siedzibą arcybiskupa jest katedra św. Jadwigi.
Q 17Do którego miasta prowadziła otwarta w 1838 roku linia kolejowa z Berlina, druga w Niemczech?
Poczdamu
Trasa zaczynała się na dzisiejszym placu Poczdamskim i biegła przez Steglitz, Zehlendorf i Novawes.
Q 18W której dzielnicy Berlina leży Große Müggelsee, największe jezioro miasta?
Treptow-Köpenick
Wody chronione zajmują w Berlinie 212 km², czyli prawie jedną czwartą całkowitej powierzchni miasta.
Q 19Kto w 1774 roku konsekrował katolicki kościół św. Jadwigi w Berlinie?
Ignacy Krasicki
Poeta i biskup został w tej świątyni pochowany w 1801 roku; kościół budowano w latach 1747–1773 w protestanckim wówczas mieście.
Q 20Do ilu mieszkańców skurczył się Berlin w wyniku wojny trzydziestoletniej?
8000
Przed wojną miasto liczyło 14 000 osób; w 1650 roku rozpoczęto budowę Twierdzy Berlin, a w 1688 pięć sąsiednich miast połączono w Wielki Berlin.
Q 24Która linia berlińskiego metra jest najdłuższa, licząc 32 kilometry?
U7
Najkrótsza linia, U4, ma zaledwie 5 stacji; cała sieć liczyła w 2021 roku 155,4 km i 175 stacji.
Q 25Jak nazywała się średniowieczna trasa przez Berlin-Cölln, łącząca Szczecin z Rzymem?
Via Imperii
W 1307 roku oba miasta, Berlin i Cölln, wzniosły wspólny ratusz, choć formalnie zjednoczono je dopiero w 1709 roku.
Q 26W której dzielnicy Berlina leży Westhafen, największy port śródlądowy miasta?
Moabit
Łączna długość dróg wodnych w granicach Berlina wynosi 182 km, a w jego otulinie około 400 km.
Q 27W dawnym pałacu którego rodu magnackiego umieszczono w 1875 roku Kancelarię Rzeszy?
Radziwiłłów
Wielu członków tego rodu urodziło się w Berlinie, m.in. Ferdynand, Janusz Franciszek i Antoni Albrecht Wilhelm.
Q 28Na miejscu pałacu której polskiej rodziny wzniesiono w Berlinie gmach parlamentu?
Raczyńskich
Rząd niemiecki kupił pałac po śmierci hrabiego Atanazego w 1874 roku, a gmach parlamentu powstał w latach 1884–1894.
Q 29Jaki honorowy tytuł otrzymał Berlin w 2017 roku od Wspólnoty Kościołów Ewangelickich w Europie?
„Miasto Reformacji Europy”
Pod koniec 2020 roku tylko 13,9 % berlińczyków było protestantami, a 78 % nie należało do żadnego z wielkich wyznań chrześcijańskich.
Q 30Ilu Polaków sądzono w tzw. procesie berlińskim z 1847 roku?
254
Oskarżonym zarzucano przygotowanie powstania wielkopolskiego z 1846 roku; drugi proces berliński odbył się w 1864 roku po powstaniu styczniowym.