Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Biblioteka Aleksandryjska była największą biblioteką starożytnego świata. Działała przy Muzeum w Aleksandrii, a jej zbiory liczono w setkach tysięcy zwojów. Quiz prowadzi przez jej dzieje: od Ptolemeuszy i pierwszych kustoszy, przez katalog i sposoby zdobywania ksiąg, po pożary, zniszczenia i trwający od stuleci spór o to, kto zawinił. Są tu pytania łatwe i takie dla znawców antyku.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Czyja interwencja w wojnę Kleopatry z bratem wywołała pożar Aleksandrii w latach 48–47 p.n.e.?
Juliusza Cezara
Ogień strawił część zbiorów, ale starożytni autorzy podają sprzeczne liczby, a Kasjusz Dion pisze tylko o pożarze stoczni i magazynów.
Q 02Który władca założył Bibliotekę Aleksandryjską, największą bibliotekę starożytnego świata?
Ptolemeusz I Soter
Biblioteka działała w Aleksandrii od III wieku p.n.e., a w dawnych dziełach nazywano ją Wielką Biblioteką lub Biblioteką Królewską.
Q 03Kogo czczono w aleksandryjskim Muzeum, przy którym działała słynna biblioteka?
muzy
Kult miał praktyczny charakter: wyrażał się w warsztatach literackich prowadzonych pod kierunkiem naukowców i literatów.
Q 04Kto najczęściej mógł przeglądać księgozbiór głównej biblioteki w starożytnej Aleksandrii?
uczeni
Biblioteka była bardziej akademią niż magazynem zwojów: naukowcy tu mieszkali, prowadzili badania i nauczali.
Q 05Podczas jakich podbojów w VII wieku miał, według legendy, przepaść zbiór z Serapejonu?
arabskich
Żaden świadek tamtej epoki nie wspomina jednak o pożarze biblioteki, a historycy uważają tę opowieść za anegdotę.
Q 06Co, według anegdoty Galena, dostawały statki w zamian za zwoje oddane w porcie Aleksandrii?
kopie
Podobnie każdy, kto wjeżdżał do miasta z księgą, musiał zostawić ją w depozycie biblioteki do czasu przepisania.
Q 07Zespół archeologów z Egiptu i którego kraju ogłosił w 2004 roku odkrycie ruin w Aleksandrii?
Polski
Chodziło o ruiny dzielnicy królewskiej, choć z punktu widzenia archeologii lokalizacja samej biblioteki wciąż nie jest pewna.
Q 08Jak nazywa się przekład, który powstał przy Muzejonie w Aleksandrii?
Septuaginta
Prace nie ograniczały się do tekstów greckich: egipski kapłan Manethon napisał w grece „Historię Egiptu”.
Q 09W świątyni którego boga przechowywano pomocniczy zbiór Biblioteki Aleksandryjskiej?
Serapisa
Filia składała się z ogólnodostępnych pozycji i literatury edukacyjnej, a korzystać z niej mogli mieszkańcy miasta.
Q 10Który uczony z Aleksandrii uchodzi za założyciela bibliografii naukowej?
Kallimach z Cyreny
Jako pierwszy podszedł naukowo do katalogowania zbiorów, a Księga Suda przypisuje mu aż 800 dzieł.
Q 11Czyja biblioteka, zakupiona przez Ptolemeusza, miała stanowić podstawę zbiorów w Aleksandrii?
Arystotelesa
Tak podaje Atenajos, choć mogło chodzić nie o cały księgozbiór, lecz o zbiór dzieł samego filozofa.
Q 12Za czyją radą władca Egiptu miał zainicjować założenie Biblioteki Aleksandryjskiej?
Demetriusza z Faleronu
Filozof nie mógł przebywać w Aleksandrii przed 297 rokiem p.n.e., więc brał udział raczej w późniejszym gromadzeniu zbiorów.
Q 13Z której biblioteki Marek Antoniusz miał przewieźć zbiory do Aleksandrii dla Kleopatry?
Pergamońskiej
Dar miał liczyć 200 tysięcy woluminów i zrekompensować straty po pożarze.
Q 21Do jakiej grupy filozofów należeli współtwórcy zbiorów Biblioteki Aleksandryjskiej?
perypatetyków
Wzorem dla aleksandryjskiej instytucji mogły być sale i biblioteka, które Teofrast z Eresos zbudował dla tej szkoły.
Q 22Który cesarz zezwolił patriarsze Teofilowi na zniszczenie pogańskich świątyń w Aleksandrii?
Teodozjusz I
Wśród burzonych świątyń był Serapejon; prawdopodobnie wtedy przepadł też przechowywany w nim księgozbiór.
Q 23W której dzielnicy Aleksandrii mieścił się główny zbiór tamtejszej biblioteki?
Bruchejon
Zbiór przechowywano w pałacu królewskim i nie był on dostępny dla wszystkich: przeglądać go mogli tylko wybrani.
Q 14Kim na dworze był, zgodnie z tradycją, zarządca Biblioteki Aleksandryjskiej?
wychowawcą następcy tronu
Tradycja ta wywodziła się z III wieku p.n.e., czyli z pierwszego stulecia istnienia biblioteki.
Q 15Który historyk w XVIII wieku obwinił chrześcijan o zniszczenie Biblioteki Aleksandryjskiej?
Edward Gibbon
Zrobił to w monumentalnym dziele „Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego”, które przedstawiło temat w nowym świetle.
Q 16Który cesarz, odwiedzając Aleksandrię w II wieku, powołał kilku nowych członków Muzejonu?
Hadrian
Jego politykę wobec tej instytucji kontynuowali Antoninus Pius i Marek Aureliusz.
Q 17Który Ptolemeusz kazał przeszukać rejon śródziemnomorski i sprowadzać pisma do Aleksandrii?
II Filadelfos
Niektóre z tych pism kupowano, inne tylko przepisywano; władca dopytywał też o liczbę zgromadzonych zwojów.
Q 18Czym są pseudoepigrafy, z którymi zmagali się katalogujący zbiory w Aleksandrii?
dzieła z fałszywym autorstwem
Katalogowanie utrudniało też to, że pisarze często nosili takie same imiona, a przy przepisywaniu powstawały pomyłki i opuszczenia.
Q 19Ile ksiąg, według Seneki, utracono w pożarze Aleksandrii w I wieku p.n.e.?
40 000
Paweł Orozjusz podawał liczbę dziesięć razy większą, czyli 400 tysięcy ksiąg.
Q 20Który cesarz rzymski w 273 roku doszczętnie zniszczył główny księgozbiór w Aleksandrii?
Aurelian
Zburzona i spalona została wtedy cała dzielnica królewska, natomiast mniejsza filia przy świątyni działała dalej.
Q 24Który kalif miał, według podania z XIII wieku, wydać w 641 roku rozkaz wodzowi Amrowi?
Umar ibn al-Chattab
Opowieść uchodzi wśród specjalistów za anegdotę o zniszczeniu biblioteki, ale w literaturze popularnej bywa podawana jako fakt.
Q 25Jakie kamienne znalezisko z 1847 roku uchodzi za ślad Biblioteki Aleksandryjskiej?
skrzynka
Służyła prawdopodobnie do przechowywania książek, a dziś znajduje się w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu.
Q 26Za którego cesarza, w 216 roku, Aleksandrię wydano rzymskim żołnierzom na rabunek?
Karakalli
Rabunek przyczynił się do uszkodzenia księgozbioru, a kustosze i bibliotekarze stracili w tym czasie szereg dawnych przywilejów.
Q 27Czyj bunt tłumił rzymski cesarz, gdy w 273 roku spalił dzielnicę królewską w Aleksandrii?
Zenobii
Prawdopodobnie właśnie wtedy przepadł główny księgozbiór; daty zniszczenia mniejszej filii nie da się dokładnie określić.
Q 28Który cesarz kazał wznieść przy Muzejonie w Aleksandrii budynek do czytania dzieł cesarskich?
Klaudiusz
Wspomina o tym Swetoniusz, a niektórzy badacze widzą w tej informacji zapowiedź początku upadku biblioteki.
Q 29Który zmarły w 405 roku matematyk był jednym z ostatnich uczonych Biblioteki Aleksandryjskiej?
Teon z Aleksandrii
Był także filozofem, a wiadomość o jego pracy w tej instytucji przekazuje Księga Suda.
Q 30Który bizantyjski uczony z XII wieku pisał w scholiach o Bibliotece Aleksandryjskiej?
Jan Tzetzes
Z jego scholiów można zaczerpnąć szereg ważnych wiadomości, choć autor nie podaje źródła swoich danych.