Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Budapeszt, stolica Węgier, powstał z połączenia miast leżących po obu stronach Dunaju. Ma za sobą rzymskie początki, półtora wieku pod władzą turecką i burzliwy wiek XX. Quiz sprawdza wiedzę o historii miasta, jego wzgórzach i wyspach, łaźniach, zabytkach, uczelniach i sporcie, a także o polskich śladach nad Dunajem. Pytania mają różny poziom trudności: od łatwych po takie, na które odpowie tylko znawca.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym roku Budapeszt stał się ośrodkiem rewolucji przeciw władzy komunistycznej?
1956
Powstanie ludowe, które wybuchło jesienią, zostało krwawo stłumione przez radzieckie czołgi.
Q 02Które dwa miasta leżały na prawym brzegu Dunaju, zanim weszły w skład Budapesztu?
Buda i Óbuda
Peszt rozłożył się na lewym brzegu, na skraju Wielkiej Niziny Węgierskiej, a prawobrzeżna część miasta leży na Średniogórzu Zadunajskim.
Q 03W którym hiszpańskim klubie grał Ferenc Puskás po latach w węgierskiej „złotej drużynie”?
Real Madryt
Puskás był też trenerem wielu zagranicznych drużyn, a w 1993 roku na krótko poprowadził reprezentację Węgier.
Q 04Brat którego wodza miał według średniowiecznych kronik węgierskich dać imię Budzie?
Attyla
Kroniki wywodziły nazwę od Bledy. Inna teoria łączy ją ze słowiańskim słowem „woda”, tak jak nazwę rzymskiego grodu w tym miejscu wiąże się z łacińskim „aqua”.
Q 05Po którym mieście Budapeszt jako drugi w Europie zyskał linię metra?
Londyn
Milenijna Kolej Podziemna, dziś linia M1, powstała na obchody tysiąclecia Węgier i jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury.
Q 06Co w tłumaczeniu na polski oznacza nazwa budapeszteńskiej dzielnicy Óbuda?
Stara Buda
Nazwę nadano dawnej osadzie po tym, jak w latach 40. XIII wieku, tuż po najazdach tatarskich, nieco dalej na południe wzniesiono zamek z podgrodziem.
Q 07Kto, oprócz maszynisty, obsługuje wąskotorową kolejkę na wzgórzach Budapesztu?
dzieci
Linia biegnie po wzgórzach przy zachodniej granicy miasta, a w okolice jej południowej stacji dojeżdża kolej zębata z XII dzielnicy.
Q 08Jaki obiekt sakralny w VII dzielnicy Budapesztu jest największy tego rodzaju w Europie?
synagoga
Świątynia stoi u zachodniego krańca dzielnicy, niedaleko placu Deáka.
Q 09Pomnik którego Polaka stoi w Budapeszcie przy Moście Małgorzaty?
Józef Bem
Od strony Dunaju na pomniku widnieje napis „Bem apó”, co znaczy mniej więcej „Dziadzio Bem”.
Q 10Zwycięstwo w której bitwie w 1526 roku otworzyło Turkom drogę do opanowania Węgier?
Mohacz
Od 1541 roku Buda na półtora stulecia stała się z metropolii miastem prowincjonalnym – siedzibą tureckiego paszałyku.
Q 11Na ile dzielnic z własnymi zarządami podzielony jest dzisiejszy Budapeszt?
23
Numer dzielnicy warto podawać w adresie: każda zachowała dawne nazwy ulic, więc w mieście może być kilka ulic o tej samej nazwie.
Q 12Co wzniesiono na Górze Gellerta po stłumieniu rewolucji 1848–1849, by zastraszyć Węgrów?
cytadelę
W czasie rewolucji trzy naddunajskie miasta po raz pierwszy zjednoczyły się w jedno, ale po klęsce powstania połączenie odwołano.
Q 13W którym roku, po utworzeniu Austro-Węgier, powstał zjednoczony Budapeszt?
1873
Połączenie nastąpiło 1 stycznia. Już od początku XIX wieku oba główne miasta określano wspólną nazwą Pest-Buda.
Q 21Od jakich kwiatów wzięła nazwę rewolucja, która w 1918 roku obaliła na Węgrzech Habsburgów?
astry
Wydarzenia rozgrywały się głównie w Budapeszcie i doprowadziły do proklamowania niepodległej republiki węgierskiej.
Q 22Który król założył w 1395 roku pierwszy uniwersytet na terenie dzisiejszego Budapesztu?
Zygmunt Luksemburski
Uczelnia przerwała działalność w latach 20. XV wieku. Za jej następcę uważa się Uniwersytet w Óbudzie, politechnikę powstałą w 2010 roku.
Q 23Stolicą której rzymskiej prowincji stało się w roku 106 Aquincum?
Pannonia Inferior
Miasto liczyło wtedy 20 tys. mieszkańców. Jego pozostałości można oglądać w III dzielnicy Budapesztu, naprzeciw północnego krańca wyspy Óbudai.
Q 14Jak nazywa się najbardziej znany deptak Budapesztu, pełen drogich, markowych sklepów?
Váci utca
Deptak biegnie niedaleko peszteńskiego brzegu Dunaju, między Mostem Łańcuchowym a Mostem Elżbiety.
Q 15Blisko jaką część swojego terytorium utraciły Węgry na mocy traktatu w Trianon?
dwie trzecie
Budapeszt okazał się wtedy nieproporcjonalnie wielki w stosunku do państwa, a mimo to stale się powiększał.
Q 16W jakim stylu wzniesiono kościół Macieja w Budzie, miejsce koronacji królów Węgier?
gotycki
Świątynia z wysoką, smukłą wieżą nosi wezwanie Najświętszej Marii Panny i jest jednym z miejsc spoczynku władców Węgier.
Q 17Które wzgórze, mierzące 527 m n.p.m., jest najwyższym punktem Budapesztu?
Góra Jana
Na szczycie stoi wieża widokowa z początku XX wieku. Najniższy punkt miasta, 96 m n.p.m., leży tam, gdzie Dunaj przecina jego południową granicę.
Q 18Który król Węgier po najeździe tatarskim nakazał budować w całym kraju kamienne twierdze?
Bela IV
Jedna z twierdz stanęła na dzisiejszym Wzgórzu Zamkowym; od 1261 roku do XVI wieku władali stamtąd węgierscy monarchowie.
Q 19W którym parku leży Łaźnia Széchenyiego, największy kompleks term i basenów w Europie?
Városliget
Tamtejsze wody pomagają głównie na choroby stawów, a w tym samym peszteńskim parku działa też ogród zoologiczny.
Q 20Z którego miasta po wyparciu Turków przeniesiono do Budy główne urzędy węgierskie?
Bratysława
Budę zdobyły w 1686 roku wojska habsburskie po ciężkim, sześciotygodniowym oblężeniu, a miasto szybko otrząsnęło się z wojennych ruin.
Q 24Który hrabia propagował zamianę nazwy Pest-Buda na wygodniejszą formę Buda-Pest?
István Széchenyi
Węgierski nie lubi zbitek spółgłoskowych, stąd zmiana kolejności. Ten sam arystokrata zainicjował budowę pierwszego, łańcuchowego mostu przez Dunaj.
Q 25Który prymas Polski konsekrował polski kościół w budapeszteńskiej dzielnicy Kőbánya?
August Hlond
Świątynię wzniesiono w latach 1925–1927. Obok stoją Dom Polski, zbudowany staraniem tamtejszej Polonii, oraz Muzeum i Archiwum Węgierskiej Polonii.
Q 26Co w dialekcie Seklerów oznacza słowo „pest”, z którym wiąże się nazwę Pesztu?
piec
W literackim węgierskim to samo urządzenie nazywa się „kemence”. Inna teoria wywodzi nazwę od greckiego Pession, jak Ptolemeusz określał rzymską twierdzę nad Dunajem.
Q 27Ile razy powiększyła się liczba mieszkańców Pesztu w ciągu XIX wieku?
dwudziestokrotnie
Peszt szybko zmieniał się w nowoczesne miasto konkurujące z Wiedniem: powstały szerokie bulwary i przedmieścia z parkami.
Q 28W której miejscowości niedaleko Budapesztu leży tor Formuły 1 Hungaroring?
Mogyoród
Był to pierwszy tor Formuły 1 zbudowany w kraju komunistycznym; pierwsze zawody rozegrano na nim w 1986 roku.
Q 29W której dzielnicy Budy, na południe od Zamku, mieszkało w czasach tureckich najwięcej Serbów?
Tabán
O serbskiej obecności przypominają prawosławne cerkwie oraz nazwy zaczynające się od „Rác” – tak dawniej po węgiersku określano Serbów.
Q 30Czyje mauzoleum z XVI wieku jest w Budapeszcie muzułmańskim miejscem pielgrzymkowym?
Gül Baba
Türbe tego osmańskiego derwisza stoi w dzielnicy Rózsadomb, na północ od Zamku. Z czasów tureckich pochodzi też wiele czynnych do dziś łaźni.