Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Etna to czynny wulkan na Sycylii, najwyższy i największy stożek wulkaniczny w Europie. Jego erupcje opisywano już w starożytności, a od 2013 roku figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W quizie znajdziesz pytania o geologię i kratery Etny, jej najgłośniejsze wybuchy, pochodzenie nazwy, przyrodę parku regionalnego, winnice na zboczach oraz greckie mity związane z wulkanem. Sprawdź, ile wiesz o górze, która wciąż zmienia swoją wysokość.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co sprawia, że zbocza Etny nadają się do uprawy winorośli, pomarańczy i oliwek?
żyzna gleba
Winnice na zboczach wulkanu zajmują około 2900 hektarów.
Q 02Na którym wybrzeżu Sycylii leży Etna?
wschodnim
To najwyższy i największy stożek wulkaniczny w Europie.
Q 03Dla turystyki której sycylijskiej prowincji Etna ma szczególnie duże znaczenie?
Katania
Turystów przyciągają wycieczki piesze, rowerowe i konne oraz okoliczne muzea.
Q 04Który lud po skolonizowaniu Sycylii uprawiał na Etnie gaje oliwne i figowe?
Grecy
Winnice mieli tam już w VI w. p.n.e.
Q 05Ile metrów n.p.m. liczy w przybliżeniu Etna?
3357
Wartość ta stale się zmienia: w 1932 roku podawano 3263 m, a w 2004 roku – 3350 m.
Q 06Ile głównych kraterów ma Etna?
cztery
Najmłodszy z nich, południowo-wschodni, powstał w 1971 roku.
Q 07W którym roku Etnę wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
2013
Część obszarów wulkanu już wcześniej chronił park regionalny.
Q 08Nad strefą subdukcji płyty euroazjatyckiej i której jeszcze leży Etna?
afrykańskiej
W okolicy przebiegają trzy lokalne uskoki, m.in. Tindari-Giardini i Comiso-Messina.
Q 09W którym roku doszło do erupcji Etny uważanej za najpotężniejszą?
1669
Trwała od 11 marca do 11 lipca, a lawa pokryła około 37 km².
Q 10Jaką figurę przypomina kształtem Etna, rozciągnięta z północy na południe?
elipsę
Jej wymiary to 47 na 38 km.
Q 11Która kaldera Etny powstała w wyniku zapadnięcia się stożka Trifoglietto II?
Valle del Bove
Stożek ten uformował się ok. 80–64 tys. lat temu, przykrywając swojego starszego poprzednika.
Q 12Ile lat temu, w przybliżeniu, zaczęła powstawać Etna?
500 tys.
Pierwsze erupcje były podwodne i zachodziły u obecnych podstaw wulkanu.
Q 13Co znaczy greckie „aitho”, od którego może pochodzić nazwa Etny?
palić
Hipotezę tę odrzuca Adrian Room w książce „Placenames of the World”.
Q 14Do czego, oprócz schronienia i pochówków, służyły ludziom jaskinie lawowe Etny?
Q 21Jaka część ptaków gniazdujących na Sycylii gniazduje w okolicy Etny?
więcej niż połowa
Są wśród nich m.in. orzeł przedni, sokół wędrowny i płomykówka zwyczajna.
Q 22W którym miesiącu zbiera się winogrona z najwyżej położonych winnic Etny?
listopadzie
Owoce dojrzewają długo dzięki dużej dobowej różnicy temperatur.
Q 23Z około którego roku p.n.e. pochodzą pierwsze wzmianki o erupcjach Etny?
1500
Aktywność tego wulkanu należy do najlepiej udokumentowanych na świecie.
Q 24Powyżej ilu metrów n.p.m. na Etnie dominuje zastygła lawa i tzw. pustynia wulkaniczna?
składowania śniegu
Jaskinie te utworzyła płynąca lawa; leżą na terenie parku regionalnego.
Q 15Którą część Etny określa się współcześnie nazwą Mongibello?
szczyt
Stożek o tej nazwie zaczął powstawać w miejscu dawnej kaldery Ellittico.
Q 16Obecność których drzew na wysokościach Etny uchodzi za wyjątkową w całej Europie?
buków
Pojedyncze drzewa tego gatunku można spotkać nawet na 2400 m.
Q 17Ile co najmniej kilometrów kwadratowych zajmuje Etna?
1250
Obwód podstawy wulkanu przekracza 135 km.
Q 18Na ile co najmniej szacuje się liczbę wybuchów Etny od pierwszych wzmianek o jej erupcjach?
200
Do 1699 roku n.e. naliczono 71 erupcji, z czego 14 przed narodzeniem Chrystusa.
Q 19Jaki kształt ma wielka kaldera Etny o stromych ścianach, głęboka do 1000 m?
podkowy
Kaldera ma wymiary około 5 × 10 km i jest otwarta na wschód.
Q 20Jak na Etnie po raz pierwszy na świecie próbowano zmienić bieg płynącej lawy?
wykopując rów
Lawa pokonała wtedy ok. 16 km, niszcząc po drodze kilka wsi, i dotarła do morza.
3000
Nieco niżej występują zazwyczaj murawy wysokogórskie.
Q 25W którym roku utworzono Park Regionalny Etna?
1987
Park powstał 17 marca, by chronić krajobraz przed rosnącą obecnością człowieka; zajmuje 580 km².
Q 26Ile co najmniej nieaktywnych kraterów bocznych można znaleźć na zboczach Etny?
270
Krater północno-wschodni, jeden z głównych, powstał w 1911 roku.
Q 27Z którego języka pochodzi słowo „attano”, od którego Adrian Room wywodzi nazwę Etny?
fenickiego
Słowo to oznacza piec lub palenisko.
Q 28Podgatunek którego płaza, nazwany gigliolii, występuje na obszarze Etny?
salamandry plamistej
Z płazów żyją tu także ropucha szara i ropucha zielona.
Q 29Ile gatunków roślin Parku Regionalnego Etna to endemity samego obszaru Etny?
12
Łącznie w parku rośnie około 430 gatunków roślin, w tym 35 endemicznych dla Sycylii i Włoch.
Q 30Jaką skałę bazaltową wykryto u podstaw Etny, w miejscu jej pierwszych erupcji?
toleit
Skały te stanowią niewielki procent budulca wulkanu i powstały podczas podwodnych erupcji szczelinowych.