Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Farma to zmechanizowane, wyspecjalizowane gospodarstwo nastawione na produkcję towarową. Jednym z najstarszych zwierząt, jakie człowiek zaczął na nich hodować, jest owca: udomowiona po raz pierwszy około 11 tysięcy lat temu, a po raz drugi na Bliskim Wschodzie. Quiz sprawdza, co wiesz o typach farm, pochodzeniu i genetyce owiec, światowym i polskim pogłowiu oraz o zootechnicznych nazwach poszczególnych grup zwierząt. Na koniec zaglądamy do kultury: od Dobrego Pasterza po wielkopolskie przesądy o owcach na Gromniczną.
Wszystkie 26 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Czym zazwyczaj jest farma?
dużym gospodarstwem w kraju rozwiniętym
Farmy są zmechanizowane i specjalizują się w uprawie wybranych roślin lub hodowli wybranych zwierząt, a do pracy zatrudniają zwykle najemną siłę roboczą.
Q 02Co może zastąpić owcom wodę w miesiącach zimowych?
śnieg
Woda jest ważnym składnikiem pokarmowym w każdej diecie, dlatego owce powinny dostawać duże ilości świeżej i czystej wody.
Q 03Jak w zootechnice nazywa się dorosła samica owcy użytkowana rozpłodowo?
maciorka
Młoda owca to w nazewnictwie zootechnicznym jagnię.
Q 04Na którym kontynencie utrzymywano w 2013 roku najwięcej owiec?
Azja
Oprócz zwierząt gospodarskich istnieją też populacje introdukowane lub zdziczałe na wyspach wszystkich oceanów i w niektórych terenach kontynentalnych.
Q 05Jaki produkt zaczęto pozyskiwać z owiec dopiero później, po skórach, mięsie i mleku?
wełnę
Owce są dziś bardziej rozpowszechnione w chłodniejszym klimacie niż kozy.
Q 06Jak inaczej nazywa się baran, czyli dorosły samiec owcy użytkowany rozpłodowo?
tryk
Samce ważą zazwyczaj 46–160 kg, czyli więcej niż samice, u których norma to 45–100 kg.
Q 07W ilu etapach przebiegła domestykacja owiec?
dwóch
Badania genetyków pokazują, że owce były jednymi z pierwszych zwierząt udomowionych przez człowieka.
Q 08Na jakich terenach początkowo hodowano owce?
górskich i stepowych
Dziś owce żyją w różnorodnych biotopach na całym świecie, także jako populacje zdziczałe na wyspach wszystkich oceanów.
Q 09Do jakiej rodziny ssaków należy owca domowa?
wołowate
Owca domowa nosi łacińską nazwę Ovis aries i jest gatunkiem hodowlanego zwierzęcia domowego.
Q 10Jakie farmy zwierzęce, obok zarodowych i reprodukcyjnych, wyróżnia się jako trzeci typ?
towarowe
Ten trzeci typ farm produkuje np. mleko, mięso lub futra; wszystkie farmy są nastawione na wysoką towarowość i specjalizację produkcji.
Q 11Ile wynosi średnia długość życia owcy?
12 lat
Dorosła owca mierzy w kłębie 63–127 cm.
Q 12Od którego roku odnotowano w Polsce drastyczny spadek liczby utrzymywanych owiec?
1990
Odwrócenie tego trendu wspierają dziś programy pomocowe zgodne z trendami światowymi i działaniami na poziomie Unii Europejskiej.
Q 13Jaki gatunek był najprawdopodobniej przodkiem owcy domowej?
owca dzika
Przodkiem były różne podgatunki jednego gatunku noszącego łacińską nazwę Ovis ammon.
Q 14Jaką część pogłowia z lat 80. stanowi obecne pogłowie owiec w Polsce?
Q 21Jak archeolodzy określają w opisach trudne do rozróżnienia szczątki owcy i kozy?
„koza-owca”
Trudność wynika z tego, że obie linie ewolucyjne rozdzieliły się stosunkowo niedawno, więc kości są do siebie bardzo podobne.
Q 22Po ilu latach badań międzynarodowy zespół rozpoznał genom owcy?
ośmiu
Genom rozpoznano w 2014 roku; pozwoliło to ustalić, kiedy rozdzieliły się linie ewolucyjne owiec i kóz.
Q 23Ile milionów lat temu rozdzieliły się linie ewolucyjne owiec i kóz?
4 mln lat temu
Z tego powodu archeolodzy mają trudności z rozróżnianiem kości owiec i kóz wydobywanych na stanowiskach wykopaliskowych.
5%
Z tego powodu, równolegle do działań Unii Europejskiej, wprowadzane są krajowe programy pomocowe mające przywrócić stan pogłowia.
Q 15Ile tysięcy lat temu człowiek po raz pierwszy udomowił owce?
11 tys. lat temu
Potomkami tych pierwszych udomowionych owiec są dzisiejsze półdzikie, mocno włochate rasy.
Q 16Jak nazywa się wykastrowany samiec owcy przeznaczony na opas?
skop
Owce osiągają dojrzałość płciową w wieku od kilku miesięcy do jednego roku, zależnie od rasy.
Q 17Na terenie jakich dzisiejszych państw dokonano drugiego udomowienia owiec?
Irak i Iran
Drugie udomowienie w południowo-zachodniej Azji nastąpiło między VIII a VI tysiącleciem p.n.e.
Q 18Ile mniej więcej dni trwa ciąża u owcy?
148 dni
Owca rodzi jedno lub dwoje młodych, a dojrzałość płciową osiąga w wieku od kilku miesięcy do roku.
Q 19W jakim kraju, na wyspach, do dziś hoduje się półdzikie rasy owiec z pierwszego udomowienia?
Szkocja
Te półdzikie rasy są mocno włochate i wywodzą się od zwierząt udomowionych w pierwszym etapie domestykacji.
Q 20Ile wynosiło światowe pogłowie owiec w 2013 roku?
1,17 mld
Dziesięć lat wcześniej, w 2003 roku, światowe pogłowie owiec wynosiło blisko 1,06 mld sztuk.
Q 24Ile owiec liczyła populacja w Polsce w czerwcu 2014 roku?
222,8 tys.
W rejonach, gdzie od wieków istniała tradycja hodowli owiec, pomoc finansowa dla hodowców udzielana jest także na poziomie regionalnym.
Q 25Do jakiej masy dochodzą barany owcy gisarskiej?
190 kg
Samice ważą zwykle 45–100 kg, a u owiec gisarskich do 120 kg; wysokość dorosłej owcy w kłębie to 63–127 cm.
Q 26O ile procent zmalała populacja owiec w Polsce między czerwcem 2013 a czerwcem 2014 roku?
10,7%
Spadek w mniejszym stopniu dotyczył samic hodowlanych, których liczebność zmniejszyła się tylko o 1,5%.