Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Himalaje to najwyższy łańcuch górski na Ziemi: ponad 2,5 tys. km skał i lodu między dolinami Indusu i Brahmaputry, z Mount Everestem na czele. Quiz sprawdza wiedzę o pasmach, szczytach, lodowcach, klimacie i geologicznej historii tych gór. Są też pytania o polskich himalaistów, zimowe wejścia i Koronę Himalajów. Na koniec czeka yeti: relacje podróżników, wyprawy poszukiwawcze i naukowe próby wyjaśnienia legendy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką wysokość ma Mount Everest, najwyższy szczyt Himalajów?
8848 m n.p.m.
Dalsze miejsca na liście szczytów łańcucha zajmują między innymi Makalu z 8485 m n.p.m. i Czo Oju z 8188 m n.p.m.
Q 02Jakie okresowo wiejące wiatry oddziałują na południowe stoki Himalajów?
monsuny
Północne stoki leżą natomiast w strefie klimatu chłodnego i suchego.
Q 03Co oznacza wywodząca się z sanskrytu nazwa „Himalaje”?
siedziba śniegów
Nazwę tworzą dwa sanskryckie człony: himá, czyli „zima, śnieg”, oraz ālaya – „siedziba, leżący”.
Q 04Kto w 1986 roku jako pierwszy zdobył Koronę Himalajów?
Reinhold Messner
Ścigał się o to z Jerzym Kukuczką, który skompletował wszystkie ośmiotysięczniki niecały rok później.
Q 05Ile z 14 ośmiotysięczników świata znajduje się w Himalajach?
10
Szczyty przekraczające 8000 m n.p.m. tworzą Wielkie Himalaje, czyli północne z trzech głównych pasm łańcucha.
Q 06Które państwo, obok Indii, Chin, Nepalu i Bhutanu, obejmuje część Himalajów?
Pakistan
Cały łańcuch leży w południowej Azji i ma około 250 km szerokości.
Q 07Która płyta tektoniczna napierała na eurazjatycką, wypiętrzając Himalaje?
indyjska
Gdy masywy rosły w górę, część skał „wbijała się” w głąb dokładnie pod nowo powstającym łańcuchem.
Q 08W jakich porach roku organizuje się głównie wyprawy w Himalaje?
wiosną i jesienią
Lato to pora deszczowa, a zimą wspinaczka jest wyjątkowo trudna ze względu na panujące warunki.
Q 09Za krewniaka jakiej istoty, rzekomo żyjącej w Ameryce, bywa uznawany yeti?
Wielkiej Stopy
W obu przypadkach najczęstszym „dowodem” istnienia są odciski stóp, a opisy spotkań z tymi istotami bywają podobne.
Q 10W czasie której orogenezy nastąpiło zasadnicze wypiętrzenie Himalajów?
alpejskiej
Główna faza dźwigania się tych gór przypadła na oligocen.
Q 11Którą nizinę Himalaje oddzielają od Wyżyny Tybetańskiej?
Hindustańską
Południowe stoki gór dostają latem obfite opady: niżej deszczu, a wyżej wyłącznie śniegu.
Q 12W jakich górach wznoszą się te ośmiotysięczniki, których nie ma w Himalajach?
Karakorum
Komplet 14 ośmiotysięczników nazywa się Koroną Himalajów, a jej zdobycie to marzenie każdego himalaisty.
Q 13W którym roku Polacy dokonali pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest?
1980
Szczyt zdobyto 17 lutego; Polacy mają na koncie łącznie dziesięć pierwszych zimowych wejść.
Na ścianie którego szczytu zginął w 1989 roku Jerzy Kukuczka?
Q 21Dlaczego rozległe pola firnowe występują w Himalajach rzadko?
stoki są zbyt strome
Na stromiznach firn nie ma gdzie się gromadzić, a jęzory tamtejszych lodowców są zwykle krótkie.
Q 22Który himalajski ośmiotysięcznik jest czternastym szczytem Ziemi?
Sziszapangma
Mierzy 8027 m n.p.m. i jest najniższym z ośmiotysięczników tego łańcucha.
Q 23Z jakich skał krystalicznych w przeważającej części zbudowane są Himalaje?
granity i gnejsy
Obok skał magmowych i metamorficznych występują tu skały osadowe z różnych okresów, od prekambru po trzeciorzęd.
Lhotse
Próbował przejść niepokonaną wówczas ścianę południową; Koronę Himalajów zdobywał nowymi, trudniejszymi drogami oraz zimą.
Q 15Dolina której rzeki ogranicza Himalaje od wschodu?
Brahmaputra
Z przeciwnej, zachodniej strony granicę łańcucha wyznacza dolina Indusu.
Q 16Około ilu milionów lat temu rozpoczęło się wypiętrzanie Himalajów?
50
Szacuje się, że proces ten wyraźnie przyspieszył przed około 20 mln lat.
Q 17W którym roku Wanda Rutkiewicz weszła na Mount Everest jako pierwsza Europejka?
1978
Była trzecią kobietą na świecie na tym szczycie, a w 1986 roku jako pierwsza kobieta zdobyła K2.
Q 18Kto poprowadził w 1960 roku najbardziej znaną wyprawę poszukującą yeti?
Edmund Hillary
Przez dziesięć miesięcy, mimo nowoczesnego sprzętu obserwacyjnego, ekspedycja nie znalazła nawet poszlak.
Q 19Które z trzech głównych pasm Himalajów leży najdalej na południu?
Siwalik
Na północy ciągną się Wielkie Himalaje, a pośrodku Małe Himalaje.
Q 20Którym co do wysokości szczytem Ziemi jest Makalu?
piątym
Makalu mierzy 8485 m n.p.m. i ustępuje w Himalajach tylko trzem wyższym ośmiotysięcznikom.
Q 24Do jakiej prędkości dochodzą huraganowe wiatry wiejące zimą w Himalajach?
150 km/h
Wieją z kierunku północnego i przynoszą gwałtowne załamania pogody; ten okres zaczyna się w pierwszej połowie listopada.
Q 25Który lodowiec zalega na północnych stokach Mount Everestu?
Rongbuk
Do najdłuższych w Himalajach należą też lodowce Gangotri i Zema, liczące 26 km.
Q 26Którym ośmiotysięcznikiem w dorobku Wandy Rutkiewicz miała być Kanczendzonga?
dziewiątym
Himalaistka zaginęła w czasie tej wyprawy w maju 1992 roku.
Q 27Które małpy uchodzą w jednej z teorii za tak zwane „małe yeti”?
gibbony
To małpy wąskonose z rodziny Hylobatidae, choć Himalaje leżą poza uznawanym zasięgiem ich występowania.
Q 28W którym roku zoologowie po raz pierwszy usłyszeli o przypuszczalnym istnieniu yeti?
1832
Anglik B.H. Hodgson pisał wtedy, że jego tragarze uciekli wysoko w górach przed dużą istotą przypominającą małpę; sam jej nie widział.
Q 29Który szczyt o wysokości 7816 m leży w Himalajach Garhwalu?
Nanda Devi
Himalaje Garhwalu ciągną się od rzeki Satledź po Nepal.
Q 30Między którymi rzekami rozciągają się Himalaje Pendżabskie?
Dras i Satledź
W tej części gór wznosi się Nunkun, mierzący 7135 m.