Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Jamajka to trzecia co do wielkości wyspa Karaibów, odkryta dla Europy przez Kolumba w 1494 roku, zajęta przez Anglików w 1655 i niepodległa od 1962 roku. Jej przyroda to endemiczne kolibry, manaty i legwany, a historia to plantacje cukru, Port Royal, powstania niewolników i bunt w Morant Bay. Quiz sprawdza znajomość geografii, dziejów i polityki wyspy oraz życia jej najsłynniejszego syna, Boba Marleya: od Trenchtown i Studia One po Island Records i Tuff Gong.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym roku Jamajka proklamowała niepodległość jako członek Wspólnoty Narodów?
1962
Rok wcześniej, po referendum, kraj wystąpił z federacji; pierwszy batalion jamajskiej armii utworzono tydzień po uzyskaniu niepodległości.
Q 02Jaki lud zamieszkiwał Jamajkę w okresie prekolumbijskim?
Arawakowie
W 1655 roku na wyspie nie było już rdzennych indiańskich mieszkańców, a ich animistyczne wierzenia zanikły wraz z konkwistą.
Q 03W jakich slumsach Kingston zamieszkał Marley z rodziną w 1959 roku?
Trenchtown
Kwaterę na osiedlu rządowym przy Second Street 19 zostawił rodzinie wyjeżdżający do Anglii wuj Boba, Solomon Malcolm.
Q 04Jak brzmi narodowe motto Jamajki?
„Z wielu narodów – jeden”
Motto odwołuje się do mieszanego, afrykańskiego, arabskiego, indiańskiego i europejskiego pochodzenia ponad 2,7 mln mieszkańców.
Q 05Jakie drugie imię nosił Bob Marley?
Nesta
Kolejność imion zamienił dopiero urzędnik wydający mu paszport w marcu 1964 roku; według matki imię to oznaczało „posłaniec”.
Q 06Jak nazywa się najwyższy szczyt Jamajki?
Blue Mountain Peak
Szczyt wznosi się na 2256 m n.p.m., a na wierzchołkach Gór Błękitnych z rzadka panują warunki „polarne” z temperaturą poniżej 10 °C.
Q 07Jak nazywała się siedziba piratów, uchodząca za najbogatsze miasto Nowego Świata?
Port Royal
Do końca XVIII wieku wyspa była kolonią cukrowniczą i centrum handlu niewolnikami, a piraci rabowali z niej posiadłości hiszpańskie.
Q 08Jak nazywa się pośmiertna kompilacja Marleya, najlepiej sprzedająca się płyta reggae w historii?
„Legend”
Stanowi niemal jedną trzecią z co najmniej 75 milionów sprzedanych płyt Marleya i The Wailers.
Q 09W którym roku Krzysztof Kolumb odkrył Jamajkę dla Europy?
1494
Na początku XVI wieku wyspę skolonizowała Hiszpania, a już od 1513 roku przywożono na nią niewolników z Afryki subsaharyjskiej.
Q 10Jakie zwierzę z wód Jamajki stało się inspiracją legend o syrenach?
manat
Ogromne i łagodne zwierzę zamieszkuje spokojne wody południowego i wschodniego wybrzeża; na wyspie maleje natomiast liczba krokodyli.
Q 11Jaki ptak, zwany doctor bird, jest narodowym ptakiem Jamajki?
koliber czarnogłowy
Gatunek występuje wyłącznie na wyspie, gdzie buszuje po ogrodach kwiatowych; spośród ponad 200 gatunków ptaków 25 to endemity.
Q 12Jakie zwierzęta sprowadzili na Jamajkę XIX-wieczni plantatorzy, by polowały na szczury?
mangusty
Najliczniejszymi ssakami wyspy są nietoperze, a charakterystycznym rzadkim gryzoniem nocohutia jamajska.
Q 13Jaki huragan uderzył w Jamajkę w 1988 roku?
Gilbert
Rok później do władzy wrócili socjaldemokraci, którzy tym razem kontynuowali politykę gospodarczą konserwatystów.
Q 21Jakie prawdziwe nazwisko nosił Peter Tosh z The Wailers?
Winston McIntosh
Razem z Marleyem i Bunnym Livingstonem uczęszczał na darmowe warsztaty muzyczne prowadzone przez Joego Higgsa.
Q 22Gdzie w 1865 roku wybuchł bunt ludności czarnoskórej Jamajki?
Morant Bay
W odwecie brytyjskie władze zlikwidowały lokalny samorząd i przekształciły wyspę w kolonię Korony.
Q 23Który premier z Ludowej Partii Narodowej rządził Jamajką w latach 1972–1980?
Michael Manley
Syn założyciela partii realizował od 1974 roku program socjalizmu demokratycznego i zbliżył kraj do rewolucyjnej Kuby.
Q 14Jaki gatunek amerykańskiej muzyki zrobił największe wrażenie na młodym Marleyu?
rhythm and blues
Muzykę tę chłopcy poznali dzięki sąsiadowi, który zawiesił na sznurze do bielizny tranzystorowe radio marki Sylvania.
Q 15Jak nazywa się grupa etniczna, która wyłoniła się ze zbiegłych niewolników żyjących w górach?
Maroni
W połowie XVIII wieku czarnoskórzy stanowili już 89% mieszkańców wyspy, a powstania niewolników przyspieszyły abolicję.
Q 16Obok Boba Marleya, który muzyk reggae trafił do Rock and Roll Hall of Fame?
Jimmy Cliff
Marleyowi przypisuje się światową popularyzację reggae, ruchu Rastafari i panafrykanizmu w latach siedemdziesiątych.
Q 17Jaką praktykę zawodową podjął Marley po porzuceniu szkoły w wieku 14 lat?
spawacza
Praktykę porzucił po wypadku, gdy opiłek metalu wbił mu się w prawe oko i wymagał dwukrotnej operacji.
Q 18Kto głosił hasła murzyńskiego nacjonalizmu, popularne na Jamajce w latach 30. XX wieku?
Marcus Garvey
Nacjonaliści żądali wówczas rozszerzenia prawa wyborczego i zwiększenia autonomii, a fala strajków objęła całe brytyjskie Karaiby.
Q 19Na ile regionów (parishes) dzieli się Jamajka?
14
Regiony grupują się w trzy hrabstwa; głową państwa jest Karol III reprezentowany przez gubernatora generalnego.
Q 20Skąd przywieziono bambus, który bujnie porasta całą Jamajkę?
Chiny
Większość uprawianych dziś na wyspie roślin sprowadzili ludzie; przed przybyciem Europejczyków rosły tu tylko gwajawa, ananas, jabłko cukrowe i caimito.
Q 24Jaką powierzchnię ma wyspa Jamajka?
10 991 km²
Wyspa rozciąga się na 235 km od cypla Morant Point na wschodzie po Negril na zachodzie, a w najszerszym miejscu ma 82 km.
Q 25Jaki stopień wojskowy miał wcześniej Norval Marley, ojciec Boba?
kapitan marynarki wojennej
Był białym Jamajczykiem o brytyjskich korzeniach, starszym od matki Boba o ponad 35 lat, i pracował jako nadzorca ziemski.
Q 26Kto w 1938 roku zorganizował pierwsze jamajskie związki zawodowe?
Alexander Bustamante
Z tych związków wyłoniła się w 1943 roku konserwatywna Jamajska Partia Pracy (JLP), która wygrała wybory w 1944 i 1949 roku.
Q 27Jakie drzewo jest narodowym drzewem Jamajki?
mahoe
Rośliną miejscową jest też drzewo pimentowe, z którego pozyskuje się ziele angielskie; narodowym kwiatem jest fioletowy gwajakowiec.
Q 28Kto został premierem Jamajki po wygranych przez konserwatystów wyborach w 1980 roku?
Edward Seaga
Nowy premier prowadził liberalną politykę gospodarczą, wprowadził drastyczne oszczędności i utrzymywał ścisłe kontakty z USA.
Q 29W którym roku sprowadzono na Jamajkę owoc ackee, podstawę tamtejszego śniadania?
1778
Owoc przypłynął na statkach niewolniczych z Afryki Zachodniej; w XVII wieku kupcy hiszpańscy przywieźli zaś z Malezji orzechy kokosowe.