Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Jangcy, nazywana też Rzeką Błękitną, to najdłuższa rzeka Azji i gospodarcza oś Chin. W jej dorzeczu mieszka około 40% ludności kraju. Pytania dotyczą biegu rzeki od źródeł po deltę, jej nazw, żeglugi i wezbrań, a także wielkich zapór z Tamą Trzech Przełomów na czele. Zaczynamy łagodnie, a kończymy na liczbach, które pamiętają tylko prawdziwi znawcy Chin.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które miejsce na Ziemi pod względem długości zajmuje Jangcy?
Trzecie
Dłuższe są tylko Amazonka i Nil, a w samej Azji Jangcy nie ma sobie równych.
Q 02Co w niektórych latach powodują wody Jangcy, nie mieszcząc się w przełomie Trzech Wąwozów?
Powodzie
Przełom leży u wejścia na Nizinę Chińską, a jeziora działające jak naturalne regulatory nie zawsze zdołają przejąć nadmiar wody.
Q 03Jakim materiałem Jangcy jest zaśmiecona bardziej niż większość rzek świata?
Plastikiem
Szacunki jej udziału w zaśmiecaniu oceanów mocno się różnią w zależności od przyjętego modelu.
Q 04Do którego morza uchodzi Jangcy?
Wschodniochińskie
Morze to jest częścią Oceanu Spokojnego, a rzeka tworzy u ujścia deltę.
Q 05Dla jakiej działalności osuszone rozlewiska Niziny Jangcy stwarzają dobre warunki?
Rolnictwo
Nizina ciągnie się wzdłuż dolnego i środkowego biegu rzeki, gdzie oprócz zabagnionych terenów leżą też liczne jeziora.
Q 06Dla jakiego rodzaju transportu w Chinach Jangcy jest najważniejszym szlakiem?
Żegluga śródlądowa
Statki mogą pływać po rzece na długości 2800 km, licząc od ujścia.
Q 07Która grupa krytykowała Tamę Trzech Przełomów, bo ciężar wody może wpłynąć na tektonikę?
Geolodzy
Ekolodzy wskazywali z kolei na zagrożenie dla niektórych gatunków ryb i ssaków wodnych.
Q 08Ile kilometrów długości ma Jangcy według pomiaru chińskich geografów?
6300 km
Różne źródła podają rozmaite wartości, zaczynając już od 5520 km.
Q 09Do którego miasta docierają po Jangcy nawet mniejsze statki morskie?
Wuhan
Jednostki rzeczne płyną jeszcze dalej w górę rzeki, aż do miasta Yibin w Syczuanie.
Q 10Co dosłownie znaczy określenie Da Jiang, którym w Chinach nazywa się Jangcy?
Wielka Rzeka
Najczęściej używa się tam jednak nazwy Chang Jiang, a czasem mówi się po prostu Jiang.
Q 11W której prowincji Chin wzniesiono Tamę Trzech Przełomów?
Hubei
To centralna część Chin; z położonego w tej samej prowincji miasteczka ewakuowano ostatnich mieszkańców w lipcu 2008.
Q 12Ponad ile osób przymusowo przesiedlono w wyniku powstania Tamy Trzech Przełomów?
1,26 mln
To największy w historii przypadek wysiedleń wywołanych realizacją pojedynczej inwestycji.
Q 13Kto prawdopodobnie nadał Jangcy nazwę Rzeka Błękitna, używaną poza Chinami?
Jezuiccy misjonarze
Chodziło o odróżnienie jej od Rzeki Żółtej, czyli Huang He.
Q 21W którym mieście Jangcy krzyżuje się z Wielkim Kanałem?
Zhenjiang
Na samej rzece działają też liczne tamy, sztuczne zbiorniki i kanały służące nawadnianiu, komunikacji i produkcji energii.
Q 22Jak daleko w głąb lądu mają docierać statki oceaniczne dzięki Tamie Trzech Przełomów?
2,4 tys. km
Mowa o statkach o nośności 10 tys. ton, które mają tam docierać przez sześć miesięcy w roku.
Q 23W którym roku uruchomiono dwa pierwsze generatory elektrowni przy zaporze Baihetan?
2021
Każdy z nich ma moc 1 GW, a docelowo cała elektrownia ma osiągnąć 16 GW.
Jaki poziom wody uzyskano po napełnieniu zbiornika Tamy Trzech Przełomów?
Q 14Jaką moc w gigawatach ma elektrownia Tamy Trzech Przełomów?
22,5
Średnio w Chinach do wyprodukowania 1 kWh energii potrzeba 366 gramów węgla, więc hydroelektrownia oszczędza go bardzo dużo.
Q 15W których górach znajduje się źródło Jangcy?
Tangla
Góry te wznoszą się w prowincji Qinghai na Wyżynie Tybetańskiej.
Q 16Które jezioro wraz z Poyang Hu pełni funkcję naturalnego regulatora stanów wody Jangcy?
Dongting Hu
Oba jeziora leżą w dolnej części dorzecza i są zasilane przez prawobrzeżne dopływy rzeki.
Q 17Ile milionów kilometrów kwadratowych zajmuje dorzecze Jangcy?
1,8
Taki obszar odpowiada mniej więcej jednej piątej powierzchni Chin.
Q 18Jaką nazwę nosi Jangcy w górnym odcinku, powyżej Kotliny Syczuańskiej?
Jinsha Jiang
W obrębie Wyżyny Tybetańskiej rzeka ma jeszcze kilka lokalnych nazw, m.in. Dri-cz‘u.
Q 19Jak nazywa się największa wyspa w ujściu Jangcy?
Chongming
Wyspy w ujściu uformowały się z materiału naniesionego przez rzekę; ta największa leży na obszarze miasta wydzielonego Szanghaj.
Q 20Ile generatorów pracuje w elektrowni wodnej przy Zaporze Trzech Przełomów?
32
W 2010 r., zanim uruchomiono wszystkie jednostki, elektrownia dysponowała mocą 18,2 GW.
175 m
Napełnianie zakończono 26 października 2010; taki poziom pozwala elektrowni wodnej działać z pełną mocą.
Q 25Ilu kolejnych mieszkańców okolic Tamy Trzech Przełomów postanowiono przesiedlić w 2012 roku?
100 tys.
Powodem była wzmożona aktywność sejsmiczna i ryzyko zatopienia przyległych obszarów w razie poważnej awarii.
Q 26Jaką moc ma każdy z generatorów elektrowni Tamy Trzech Przełomów?
700 MW
Praca elektrowni ogranicza emisję gazów cieplarnianych o 100 milionów ton (szacunki z 2007 roku).
Q 27Ile stanowisk archeologicznych zatopiono wskutek powstania Tamy Trzech Przełomów?
1300
Pod wodą znalazło się też ponad 1600 istniejących wcześniej fabryk i kopalń.
Q 28Ile miasteczek uległo całkowitemu zatopieniu po powstaniu Tamy Trzech Przełomów?
140
Pod wodą znalazł się także obszar 17 dużych miast i ponad 3000 wsi.
Q 29O ile centymetrów przesunął się biegun geograficzny po uruchomieniu Tamy Trzech Przełomów?
2 cm
Przemieszczenie 40 mld ton wody wydłużyło też dobę o 0,06 mikrosekundy.
Q 30Która zapora na Jangcy ma elektrownię o mocy 13,9 GW?
Xiluodu
Dla porównania Wudongde ma 10,2 GW, a Xiangjiaba 6,4 GW.