Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Jaszczurki to najliczniejsza grupa gadów: żyją na niemal wszystkich lądach, od polskich łąk po wyspy Indonezji. Jedne mierzą kilkanaście milimetrów, inne kilka metrów. Quiz sprawdza wiedzę o ich budowie, rozmnażaniu i systematyce, o gatunkach spotykanych w Polsce oraz o waranie z Komodo, największej żyjącej jaszczurce. Pytania mają różny poziom trudności: od łatwych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy miłośnik gadów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na którym kontynencie jaszczurki w ogóle nie występują?
Antarktyda
Poza tym jednym lądem żyją wszędzie, także na wielu wyspach oceanicznych.
Q 02Który gad żyjący w Polsce jest w rzeczywistości beznogą jaszczurką?
padalec zwyczajny
Jego krewniak z przydomkiem „kolchidzki” uchodził dawniej jedynie za podgatunek.
Q 03Jaka pod względem rozrodu jest większość gatunków jaszczurek?
jajorodna
Liczba jaj w złożeniu zależy od gatunku oraz od rozmiaru i kondycji fizycznej samicy.
Q 04Jak nazywa się odrzucanie i regeneracja ogona u jaszczurek?
autotomia
Zdolności tej nie mają między innymi warany, agamy i kameleony.
Q 05Z jaką szybkością może biec waran z Komodo na krótkim odcinku?
20 km/h
Potrafi też pływać w pogoni za ofiarą.
Q 06Która jaszczurka występuje w Polsce najliczniej?
zwinka
Jaszczurkę zieloną widziano w kraju zaledwie kilka razy i najpewniej już tu wyginęła.
Q 07Worki powietrzne jakich zwierząt przypomina dolna część płuca niektórych jaszczurek?
ptaków
U takich gatunków wymianę gazową zapewnia jedynie wyższa część płuca.
Q 08W jakiej randze systematycznej tradycyjnie klasyfikuje się jaszczurki?
podrząd
Podział ten nie jest powszechnie przyjęty; istnieje tendencja do dzielenia grupy według linii ewolucyjnych.
Q 09Na którym kontynencie odkryto najstarsze znane skamieniałości waranów z Komodo?
Australia
Pochodzą one z osadów pliocenu i plejstocenu; gatunek najpewniej stamtąd skolonizował wyspy.
Q 10Co potrafią jaszczurki dzięki mocno zrośniętym kościom żuchwy?
miażdżyć pokarm
Wszystkie jaszczurki są uzębione, a u wielu gatunków widać skłonność do redukcji kończyn.
Q 11Jaki sposób rozrodu umożliwia samicom warana z Komodo rozmnażanie się bez samców?
partenogeneza
Opisano samice, które złożyły niezapłodnione jaja, a młode miały genotyp identyczny z matczynym.
Q 12Która rodzina jaszczurek jest jadowita?
helodermowate
Jej łacińska nazwa to Helodermatidae, a jej przedstawiciele nie odrzucają ogona.
Q 13Do którego miejsca, inaczej niż u ssaków, sięga rdzeń kręgowy jaszczurek?
końcówka ogona
Sam mózg jaszczurek jest typowy dla gadów i stanowi niewielki ułamek masy ciała.
Q 21Do którego naczynia serce jaszczurki kieruje krew nienatlenowaną?
pień płucny
Serce to ma dwa przedsionki i jedną komorę, podzieloną niepełną przegrodą.
Q 22W którym roku założono Park Narodowy Komodo, by chronić tamtejsze warany?
1980
Waran z Komodo jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem.
Q 23Które łuskonośne, obok węży, tradycyjnie wyłącza się z grupy jaszczurek?
amfisbeny
Wszystkie pozostałe łuskonośne, czyli Squamata, trafiają w tym ujęciu do jaszczurek.
Q 24Około ilu szczepów bakterii żyje w ślinie warana z Komodo?
Q 14Skurcze których mięśni wentylują płuca jaszczurek?
międzyżebrowych
Jaszczurki nie mają przepony, więc to te mięśnie wprawiają płuca w ruch.
Q 15Z jakiego mechanizmu oddychania niektóre jaszczurki potrafią przez pewien czas korzystać?
beztlenowego
Na co dzień ich płuca wentylowane są ruchami mięśni, bo zwierzęta te nie mają przepony.
Q 16Jakie połączenia kręgów ogonowych pozwalają jaszczurkom odrzucić ogon?
chrzęstne
Mają one mniejszą wytrzymałość niż reszta kręgosłupa.
Q 17W którym miesiącu samice warana z Komodo składają jaja?
wrzesień
Gody trwają od maja do sierpnia, a jaja w pergaminowatych osłonkach trafiają do jam wykopanych w ziemi.
Q 18Jaką długość osiągają najmniejsze jaszczurki?
13,5 mm
Największe dorastają do około 3,5 m.
Q 19Ile ważą świeżo wyklute warany z Komodo?
100 g
Młode mają wtedy 40 cm długości.
Q 20Jaką naukową nazwę nosiły dawniej jaszczurki, dziś określane jako Lacertilia?
Sauria
To gady łuskonośne o oczach wyposażonych w powieki i czaszce typu diapsydalnego.
50
Rozwijają się one dzięki resztkom mięsa pozostającym między zębami zwierzęcia.
Q 25Ile zębów ma w szerokiej szczęce waran z Komodo?
60
Jego ciało pokrywają ziarniste łuski, a ciemnobrązowy grzbiet zdobią czarne plamki.
Q 26Jakich struktur nie ma w płucach jaszczurek?
oskrzeliki
Oskrzela otwierają się wprost do jamy płuca, pokrytej fałdami z licznymi woreczkami.
Q 27Ile par nerwów czaszkowych mają jaszczurki?
12
Ich mózg jest typowy dla gadów i ma dobrze rozwinięty móżdżek.
Q 28Jaki kłykieć potyliczny mają jaszczurki, podobnie jak wszystkie gady?
pojedynczy
Żebra jaszczurek ciągną się wzdłuż całego kręgosłupa piersiowego i brzusznego.
Q 29Jakim taksonem są jaszczurki, skoro nie obejmują węży, ale obejmują ich przodków?
parafiletycznym
Z tego powodu część nowszych systemów w ogóle nie wyróżnia takiej grupy.
Q 30Która jaszczurka jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny Shinisauridae?
krokodylowata
Rodzinę tę zalicza się do Autarchoglossa, podobnie jak waranowate i scynkowate.